በልጆች መንፈሳዊ ትምህርት ‘የሰበካ ጉባዔ’ ኃላፊነት

kale awadi

ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት ከማስተማር አንጻር በማንኛውም ቦታ ያለችው ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ አጥቢያ ቤተክርስቲያን የማይተካ ድርሻ አላት። የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ (የሰንበት ትምህርት ቤት ክፍል) የልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት በበላይነት የመምራትና የማስተባበር ታላቅ ኃላፊነት አለበት። የልጆች መንፈሳዊ ትምህርት ተግባራዊ መሆንም ይሁን ውጤታማ መሆን በአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ እንቅስቃሴና ቁርጠኝነት ላይ የተመሠረተ ነው። የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ ጉባዔ ከወላጆች፣ ከልጆች፣ ከመምህራንና ከሌሎች ተባባሪ አካላት ጋር በመሆን የልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት ዋነኛ የቤተክርስቲያን የአገልግሎት ዘርፍ አድርጎ ማቀድ፣ መተግበር፣ መከታተልና መመዘን ይኖርበታል።

የሰበካው መንፈሳዊ ጉባዔ አስተዳደር የሕፃናት እና ወጣቶች ክፍልን በሰበካው መንፈሳዊ አስተዳደር ሥር በማቋቋም ክፍሉ በአጥቢያው ቤተክርስቲያን ስብከተ ወንጌል እና ሰንበት ት/ቤት በመታገዝ ሥራውን እንዲያከናውን ያደርጋል። ልጆችንና ወጣቶችን መንፈሳዊ ትምህርት ማስተማር ቀጣይ የቤተክርስቲያን ተረካቢዎችን ማፍራት ከመሆኑ አንጻር ለዚህ አገልግሎት የማይተጋ ሰበካ ጉባዔ ካለ በቤተክርስቲያኒቱ የወደፊት ዕጣ ፈንታ ላይ አደጋ እንደጋረጠ ተደርጎ መቆጠር አለበት። ይህንን አለማድረግ ታሪክም ይቅር የማይለው፣ በእግዚአብሔርም ዘንድ የሚያስጠይቅ ነውና። ይህንን ከባድ ኃላፊነት መሠረት በማድረግ በዚህች የልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት በሚመለከት የዚህ ዙር የመጨረሻ ክፍል በሆነችው የአስተምህሮ ጽሑፍ የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ድርሻና ይህንንም ድርሻ በብቃት ለመወጣት ይረዳሉ ያልናቸውን ሃሳቦች እንዳስሳለን።

ሥርዓተ ትምህርት

የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ከወላጆችና ከመምህራን ጋር በመሆን ልጆች የሚማሩበትን ማዕከላዊ ወጥነቱን ጠብቆ የተዘጋጀ ሥርዓተ ትምህርትን (curriculum) ማተምና ማቅረብ ይኖርበታል። በማዕከል የተዘጋጀ ሥርዓተ ትምህርት በሌለበት ሁኔታ ሌሎች አጥቢያዎች የሚጠቀሙበትን ሥርዓተ ትምህርት አዳብሮ መጠቀም ይመከራል። ስለዚህ ሥርዓተ ትምህርትም በወላጆች፣ በመምህራንና በልጆች ዘንድ ማስተዋወቅና በቂ ግንዛቤን መፍጠር የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ድርሻ ነው። ቀድሞ የተዘጋጀ ሥርዓተ ትምህርትን ከመተግበር በፊት ከነባራዊው ሁኔታ ጋር ማጣጣም ያስፈልጋል። የሥርዓተ ትምህርቱንም ዝርዝር ሁኔታ በተመለከተ  ከወላጆችና ከመምህራን ጋር በየወቅቱ ምክክር ማድረግ የትምህርቱን ውጤታማነት ይጨምራል።

የትምህርት መርኃግብር

የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ልጆችን ለማስተማሪያ የሚሆነውን የጊዜ ሰሌዳ (Time-table) ከመምህራንና ከወላጆች ጋር በመነጋገር ማዘጋጀትና ለሁሉም ማሳወቅ አንዱ ድርሻው ነው። ለሁሉም ወላጆች/ልጆች አመቺ የሚሆን ጊዜ ማግኘት አስቸጋሪ ነው። ሆኖም ለአብዛኛው የሚቻልበት ጊዜን ማግኘት ይቻላል። ብዙውን ጊዜ ሰንበታት (ቀዳሚትና እሑድ) ለማስተማሪያነት ሊመረጡ ይችላሉ። ሆኖም ግን ሁሉን ባሳተፈ መልኩ የተዘጋጀ መርሀ ግብር ተቀባይነት ይኖረዋል። ትምህርቱም በሰዓቱ እንዲጀመርና በሰዓቱ እንዲያልቅ ማድረግ ይኖርበታል። በዋዛ ፈዛዛ የሚባክን የትምህርት ጊዜም እንዳይኖር ማድረግ እንዲሁ። በቃለ ዓዋዲው ላይም “የሣምንቱን መርሀ ግብር በማውጣት ትምህርት እንዲሰጥ ያደርጋል” በማለት ኃላፊነቱን ያስረዳል።

የመማሪያ ቦታ

የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ለሕፃናትና ወጣቶች ትምህርት  የሚያስፈልጉትን የመማሪያ ክፍሎችንና (teaching rooms) ተያያዥ አገልግሎቶችን (በንጽሕና የተያዙ መጸዳጃ ክፍሎች፣ የመጠጥ ውኃ፣ በቂ ወንበርና ጠረጴዛ፣ የመጫወቻ ሥፍራ፣ ለመጀመሪያ እርዳታ የሚውል ቁሳቁስ (ልጆች በጨዋታ መካከል ሊወድቁ ይችላሉና) ወዘተ) ማዘጋጀት ይኖርበታል። ሕፃናት እና ወጣቶች በቤተክርስቲያን የሚማሩበት ቦታ ደህንነቱ (በሀገሩ ፖሊሲ መሠረት) የተጠበቀ መሆኑን ማረጋገጥም ይኖርበታል። ይህንንም ማረጋገጥ ልጆች ደረጃውን በጠበቀና ደህንነቱ በተረጋገጠበት የመማሪያ ቦታ እንዲማሩ ያደርጋል። በተለይ በዕድሜ ተለይተው ለሚማሩ ልጆች የአንዱ ድምፅ ሌላውን እንዳይረብሽ ማድረግ ያስፈልጋል። ነገር ግን ልጆች የሚማሩት በመደበኛው የትምህርት ጊዜ ብቻ ስላልሆነ አጠቃላይ የአጥቢያ ቤተክርስቲያኑ አገልግሎትና እንዲሁም ካህናትና ምዕመናን የሚያደርጓቸው ነገሮች ለልጆች ተስማሚ (child-friendly) እንዲሆኑ ማድረግ ያስፈልጋል። ከንትርክ፣ ከጭቅጭቅ፣ ከአድማ፣ ኃይለ ቃል ከመነጋገር፣ ከመገርመም እና ከመሳሰሉት የጸዳ የአምልኮ ሥፍራን በመፍጠር ልጆችን በተግባርም ማስተማር ይገባል።

መምህራንና አስተባባሪዎች

ትጋትና ተነሳሽነት ላላቸው መምህራንንና አስተባባሪዎች (teachers and coordinators) ተገቢውን ስልጠና በመስጠት ማዘጋጀትና መመደብ የሰበካ ጉባዔ ሌላው ድርሻ ነው። ሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ሕፃናትን እና ወጣቶችን የሚያስተምሩና በተያያዥ አገልግሎት አስተዋጽዖ የሚያደርጉ መምህራንና አስተባባሪዎችን የሕፃናት እና ወጣቶች ክፍል ኃላፊው ሲያቀርብለት ከመንፈሳዊ ሕይወታቸው፣ ከሥነ ምግባር እና ከዝንባሌ አንጻር ገምግሞ ያጸድቃል። በተጨማሪም ለሕፃናት እና ወጣቶች መምህራን እና አስተባባሪዎች በሀገሩ ሕግ መሠረት ከልጆች ጋር ለመሥራት የሚያስችላቸውን ቅድመ ሁኔታ እንዲያሟሉና አስፈላጊ ማረጋገጫዎችንም እንዲያገኙ ያደርጋል። በአጠቃላይ የሚመደቡት መምህራን በእምነትና በምግባር ለልጆቹ መልካም ምሳሌ የሚሆኑ፣ ለማስተማር ብቁ የሆኑና ወላጆችም እምነት የሚጥሉባቸው መሆናቸውን ማረጋገጥ የሰበካ ጉባዔ ኃላፊነት ነው። ተምረው የማስተማር ብቃት ያላቸውን በመምረጥ በቂ ሥልጠና ወስደው እንዲያስተምሩ ማድረግም በቃለ ዓዋዲው የተቀመጠ ተግባር ነው። ከዚህ ባሻገር ልጆች የማይገባ ጸባይ ላለባቸው ግለሰቦች እንዳይጋለጡና አካላዊ ወይም ስነ-ልቦናዊ ጥቃት እንዳይደርስባቸው መከላከል የሰበካ ጉባዔው ኃላፊነት ነው። ልጆችን ስጋት ላይ የሚጥል አዝማሚያም ከታየ በፍጥነት እርምጃ መውሰድ እንዲሁ የሰበካ ጉባዔ ድርሻ ነው።

የማስተማሪያ ቁሳቁሶች

የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ለልጆችና ወጣቶች ትምህርት ግብዓትነት የሚውሉ የማስተማሪያ ቁሳቁሶችን (educational materials) (መጻሕፍት፣ ሰሌዳ፣ የጽሕፈት መሣሪያዎች፣ ወዘተ) በበቂ ሁኔታና በሚፈለጉበት ጊዜ መቅረባቸውን ማረጋገጥ ይኖርበታል። ከዚህ በተጨማሪም መንፈሳዊ መጻሕፍት የሚገኙበት አነስተኛ ቤተ መጻሕፍት (mini-library) ማዘጋጀት ያስፈልጋል። ይህም በቃለ ዓዋዲው “ወጣቶች መንፈሳዊ ዕውቀታቸው እንዲዳብር ልዩ ልዩ የመማሪያ መሣሪያዎች የሚገኙበት ቤተ መጻሕፍት ያቋቁማል” በማለት ተገልጿል። በቂ የማስተማሪያ ቁሳቁስ በሌለበት ሁኔታ ማስተማር ለመምህራን አስቸጋሪ ነው። በተጨማሪም የሚቀርቡት የትምህርት መርጃ መሳሪያዎች ለሕፃናት እና ወጣቶች አግባብነታቸውን ማየትና ማረጋገጥም የሰበካ ጉባዔ ድርሻ ነው። እነዚህን የማስተማሪያ ቁሳቁሶች በማሟላት መምህራኑ ማስተማሩ ላይ ብቻ እንዲያተኩሩ ማድረግ ያስፈልጋል።

ክትትልና ምዘና

የሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ ከወላጆችና ከመምህራን ጋር በመሆን የትምህርቱን አጠቃላይ ሂደት በንቃት መከታተል (monitoring)፣ በየጊዜው መገምገምና (evaluation) ማስተካከያ ሲያስፈልግ በፍጥነት እንዲከናወን የማድረግ ኃላፊነት አለበት። በቃለ ዓዋዲውም “ሕፃናትን እና ወጣቶችን በቅርብ እየተከታተለ ያተምራል፣ ይመክራል፣ ይቆጣጠራል።” በማለት ያለው ኃላፊነት ተገልጿል።  በየጊዜውም ስለ ሕፃናት እና ወጣቶች በአጥቢያ ቤተክርስቲያኑ የሚሰራውን ሥራ ለምእመናን ማስተዋወቅና የምዕመናንም አስተያየት ተቀብሎ ማሻሻያዎችን ማድረግ የሰበካ ጉባዔ ድርሻ ነው። የተማሪዎች ምዘናም በአግብቡ መከናወኑንና መረጃውም ምስጢራዊነቱን በጠበቀ መልኩ መያዙን ማረጋገጥ ይገባዋል። የትምህርቱና የተማሪዎች መረጃ በአግባቡ ተደራጅቶ መያዙንም ማረጋገጥ የሰበካ ጉባዔ ድርሻ ነው።

ዕቅድና በጀት

የልጆች መንፈሳዊ ትምህርት እንዲሁ በዘፈቀደ መከናወን የለበትም። ይህ አገልግሎት እንደተጨማሪ ሥራ ሳይሆን ዋና ሥራ ተደርጎ መወሰድም አለበት። በሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔው ዓመታዊ ዕቅድ (Annual Plan) ውስጥ ተካቶ በቂ ገንዘብና የሰው ኃይል ተመድቦለት መሠራት አለበት። በአጥቢያ ደረጃ የሚኖሩ የሥልጠና ወጪዎች፣ እንደአስፈላጊነቱ የመምህራን የውሎ አበሎች፣ ወዘተ ከሰበካ ጉባዔው የሥራ ማስኬጃ በጀት (Annual budget) በመመደብ መሸፈን ይኖርበታል። በአጥቢያው የሚገኙ ወላጆች ለዚህ ሥራ አስተዋጽኦ የሚያደርጉበትን መንገድ በማመቻቸት ወጪዎችን በከፊልም ሆነ በሙሉ እንዲሸፍኑ ሁኔታዎችን ማመቻቸትም የሰበካ ጉባዔው ድርሻ ነው። ነገር ግን ልጆችን ማስተማር (ሰው ለልጅ ሲባል ይሰጣል በሚል እሳቤ) አዲስ የመለመኛ ስልት እንዳይሆንና ሌላም “የሙስና” ትኩረት እንድይሆን በጥንቃቄ መደረግ ይኖርበታል።

በአጠቃላይ ሕፃናትንና ወጣቶችን መንፈሳዊ ትምህርት ከማስተማር አንጻር የአጥቢያ ቤተክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ ጉባዔ መንፈሳዊ ትምህርቱ በሥርዓተ ትምህርት መመራቱን፣ የትምህርት ጊዜ ሰሌዳ መዘጋጀቱን፣ የመማሪያ ቦታ መዘጋጀቱን፣ ብቃት ያላቸው መምህራን መመደባቸውን፣ ለትምህርቱ አስፈላጊ የሆኑ ቁሳቁሶች መሟላታቸውን ማረጋገጥ ይጠበቅበታል። በተጨማሪም የትምህርቱ መርኃግብር በዕቅድ ውስጥ መካተቱንና በቂ በጀት መመደቡን እንዲሁም አስፈላጊው ክትትልና ምዘና መደረጉንና በየጊዜው በቂ መረጃ ለወላጆች በወቅቱ መድረሱን ማረጋገጥ ይኖርበታል። ይህንን በቃለ ዓዋዲው በግልጽ የተቀመጠ ኃላፊነት በትጋትና በቁርጠኝነት መወጣት ሲገባ አንዴ ወደ ወላጅ ኮሚቴ ሌላ ጊዜ ደግሞ ወደ ሰንበት ትምህርት ቤት (የራሱ ድርሻ ቢኖረውም) መግፋት አይገባም። መሥራትና ማሠራት ያልቻለ ኃላፊ ካለ ደግሞ በሕገ ቤተክርስቲያን መሠረት መቀየር ይገባል እንጂ ዘመኑን እስኪጨርስ ተብሎ ልጆች መማር ባለባቸው ዕድሜ ሳይማሩ መቅረት የለባቸውም። በተጨማሪም ልጆችንና ወጣቶችን ማስተማር “አዲስ የልመናና ገንዘብ ማሰባሰቢያ ስልት” እንዳይሆንና ሌላ የሙስና ምንጭ እንዳይሆን ወላጆች ለትምህርቱ መሳካት የሚያደርጉትን ድጋፍ በጥንቃቄ ቢያደርጉት መልካም ነው።

እኛም ስለልጆች መንፈሳዊ ትምህርት በተከታታይ ስድስት ክፍሎች ስናቀርብ የቆየነውን የአስተምህሮ ጦማር በዚሁ አበቃን፡፡  ልጆቻችን በመንፈሳዊ ትምህርት ታንጸው አድገው የቤተክርስቲያን ትጉህ አገልጋዮች እንዲሆኑና በመጨረሻም ለመንግስተ ሰማያት የበቁ እንዲሆኑ  አምላከ ቅዱሳን ይርዳን፡፡ †

One thought on “በልጆች መንፈሳዊ ትምህርት ‘የሰበካ ጉባዔ’ ኃላፊነት

  1. Aklilu

    I live in the US and I try to visit your site as often as I can. Good articles. I say keep it up.
    May God bless you and give you all the strength to keep it going.
    Wishing you all the best,

    Yetewahedo lij, kehagere Amarika
    Aklilu

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s