ክርስቲያናዊ አንድነትና የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት

ምክንያተ ጽሕፈት

በርካታ ኢትዮጵያውያን በሚኖሩባቸው የውጭ ሀገር ከተሞች አብያተ ክርስቲያናት ከመንፈሳዊ ዐውድነት ባላነሰ (በአንዳንዶችም ዘንድ በበለጠ) መልኩ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ዐውድ እየሆኑ ሲሄዱ መታዘብ ችለናል። ከዚህም የተነሳ ፖለቲካዊ የአመለካከት ልዩነቶች መንፈሳዊውን አንድነት በእጅጉ ጎድተውታል። ይህ በአመዛኙ በውጭ ሀገራት ባሉ አጥቢያዎች ጎልቶ የሚታይ ችግር በአሁኑ ወቅት በሀገራችን ኢትዮጵያ ካለው የፖለቲካ አሰላለፍ የተነሳ ያለ ከልካይ በሀገር ቤት ባሉ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናትና አገልግሎቶችም ላይ በብዛት መታየት ጀምሯል። በሩቅ እየታየ ይወገዝ የነበረው፣ በተደራጀ መንግስታዊ ጉልበትና የመንፈሳውያን አገልጋዮች ቅን ተጋድሎ ተገድቦ የቆየው መንፈሳዊውን ዐውድ የፖለቲካ ነጥብ ማወራረጃ የማድረግ ክፉ ልማድ በሙሉ ኃይሉ ቤተ ክርስቲያናችንን እየፈተናት እንዳለ እንረዳለን። ይሁንና የችግሩን ጥልቀትና ስፋት ተረድቶ በቤተ ክርስቲያን ዘላቂ አገልግሎት የሚኖረውን አሉታዊ ተፅዕኖ በውጤት ተኮር አስተዋይነት (pragmatic perspective) ተገቢ መፍትሄ የሚያመላክት የቤተ ክርስቲያን አካል አይስተዋልም። የዚህ ችግር አንዱ መነሻ ክርስቲያናዊ አንድነትን በፖለቲካዊ የአመለካከት ልዩነት የሚገድብ አርቆ የማያይ ምልከታ መስፈኑ ነው።

በምድራችን ላይ ብዙ አይነት የፖለቲካ አመለካከቶች እንዳሉ ይታወቃል። እያንዳንዱ ግለሰብም ይሻላል ብሎ የሚወስደውና የራሱ የሆነ ፓለቲካዊ አመለካከት ሊኖረው ይችላል። ተመሳሳይ ፖለቲካዊ አመለካከት ያላቸው ሰዎችም ይህንን አመለካከታቸውን ለማራመድ በፖለቲካ ፓርቲነት ሊደራጁ ይችላሉ። ይህም በፖለቲካው ዘርፍ የራሱ የሆነ ሕጋዊ አሠራር አለው። በአንፃሩ ቤተ ክርስቲያን በምድራዊ የፖለቲካ ርዕዮት የማትገደብ ሁሉም ከጥፋት ውኃ የሚድንባት መርከብ እንጂ የፖለቲካዊ ርዕዮት መታገያ ዐውድ አይደለችም። ይሁንና በቤተ ክርስቲያን የተለያየ ዓይነት ፖለቲካዊ አመለካከት ያላቸው እና/ወይም በተለያዩ ፖለቲካዊ አደረጃጀቶች ውስጥ ያሉና ለሕዝብና ለሀገር ይበጃል ብለው የሚያምኑበትን ፖለቲካዊ አስተሳሰባቸውን የሚያራምዱ ሰዎች መኖራቸው የልዩነትና የክፍፍል ምንጭ ሲሆን ይታያል። በተለይም በዝርወት ዓለም (ዲያስፖራ) በአጥቢያ ደረጃ ሳይቀር የመንግስት (ወይም የተወሰነ ፖለቲካዊ ቡድን) ደጋፊና ተቃዋሚ ተብሎ መቧደን የተለመደ ሆኗል። የዚህም መነሻ የክርስቲያናዊ አንድነት መሠረቶችን በሚገባ ካለመረዳት ወይም የቤተ ክርስቲያንን መድረክ ለፖለቲካዊ ዓላማ ለመጠቀም ከማሰብ የሚመነጭ ነው። በዚህም የተነሳ የፖለቲካ አመላካከት ልዩነቶች ክርስቲያናዊ አንድነታችንን እየተፈታተኑት ይገኛሉ። እኛም በዚህች የአስተምህሮ ጦማር የዚህን ችግር መሠረታዊ ምክንያቶች እንዳስሳለን፣ የመፍትሔ ሀሳቦችንም እንጠቁማለን።

ፖለቲካ ምንድን ነው? 

ከሁሉ አስቀድመን ፖለቲካ (ፖለቲከኛ መሆን) ሰው ሀገሩን እና ሕዝብን የሚያገለግልበት አንድ የሙያ/የሥራ ዘርፍ/ክህሎት ተደርጎ ሊወሰድ ይገባዋል እንላለን። ይህም ሲባል ልክ እንደ ሕክምና፣ ምህንድስና ወይም የመምህርነት ሙያ ፍላጎትን፣ የትምህርት ዝግጅትንና ልምድን የሚጠይቅ ነው ማለት ነው። በቤተ ክርስቲያንም አስተምህሮ የፖለቲካው ዘርፍ እንደ አንድ የሙያ/የሥራ ዘርፍ/ክህሎት ሊታይ ይገባል እንጂ የተለየ የጽድቅም ሆነ የኩነኔ ጉዳይ ተደርጎ መወሰድ አያስፈልገውም። ይህ ማኅበረሰቡ ውስጥም ሊሠርፅ የሚገባው አመለካከት ነው። ክርስቲያንም ፖለቲከኛ መሆንን በዚሁ አግባብ ሊመለከተው ይገባል። ፖለቲከኛ መሆንም የግለሰብ የሙያ ዘርፍ (career) እንጂ የቤተ ክርስቲያን ዐቢይ ጉዳይ ሆኖ ሊወሰድ አይገባውም። አንዳንድ አገልጋዮችም በፖለቲካ መሳተፋቸውና ለሥልጣን መብቃታቸው የተለየ የብቃት መለኪያ ወይም የመንፈሳዊ ልህቀት ከፍታ ተደርጎ መቆጠር የለበትም፣ አለመሳተፋቸውም የተለጠጠ ትርጉም ሊሰጠው አይገባም። የቤተ ክርስቲያን ዓላማዋ ይህ አይደለምና። ነገር ግን ጥንት የነበረው የቤተ ክህነትና የቤተ መንግስት ቁርኝት የፈጠረው ዳራ (legacy)፣ እንዲሁም በሀገራችን ሰፍኖ የሚታየው የጥቅመኝነትና የጥላቻ ፖለቲካ ይህን አስተሳሰብ ሲፈታተነው ይታያል።

ልዩ ትኩረት የሚያስፈልገው የተለያየ የፖለቲካ አመለካከት ያለው ምዕመን በእኩልነትና በነፃነት የሚገለገልበትንና የሚያገለግልበትን መንፈሳዊ ዐውድ መፍጠሩ ላይ ነው። ሌላው ዐቢይ ጉዳይ ደግሞ የፖለቲካ (የመንግስት አስተዳደር) እና የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ግንኙነት ነው። በተለይም በሴኩላሪዝም አስተሳሰብ የመንግስት አስተዳደርና ሃይማኖት የተለያዩ መሆናቸው በሕግ የተደነገገ ቢሆንም ሁለቱ ተቋማት በትብብር/ተናበው የሚሠሩባቸው ብዙ ሀገራዊ ጉዳዮች አሉ። አንዳንድ መንግስት የሚሠራቸው ሥራዎችም በቤተ ክርስቲያን ላይ ተፅእኖ የሚያሳድሩ ሊሆኑ ይችላሉ። ቤተ ክርስቲያን የምትሠራቸው ሥራዎችም እንዲሁ። በዚህም የተነሳ ነው የፖለቲካና የቤተ ክርስቲያን ጉዳይ አንድ መወያያ ርዕስ ሆኖ የሚመጣው። ይህ በግልፅና በሥርዓት የሚመራበትን ሕጋዊ ማዕቀፍ ማበጀቱ በመንግስት በኩል የግለሰቦች፣ የፖለቲካዊ አመለካከት ወይም የፖለቲካ ድርጅቶች ሲቀየሩ ችግር እንዳይፈጠር ይረዳል።

የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት  

በአንዳንድ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ብዙ ውዝግብ የሚያስነሳው የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ነው፡፡ ከሁሉ አስቀድሞ መታወቅ ያለበት ቤተ ክርስቲያን እንደ ተቋም ፖለቲካዊ ወገንተኝነት አይኖራትም፣ ሊኖራትም አይገባም፡፡ የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮችም በተለይም ካህናት በአገልግሎታቸው ይህንን የፖለቲካ ገለልተኝነት (neutrality) ሊያንጸባርቁ ይገባል፡፡ አገልግሎታቸው የተለያየ ዓይነት ፖለቲካዊ አመላከከት ላላቸው ምዕመናን ነውና፡፡ እያንዳንዱ ክርስቲያን የየራሱ ፖለቲካዊ አመለካከት ሊኖረው ይችላል፡፡ ይህም ክርስትና የማይገድበው መብቱ ነው፡፡ ክርስቲያንም ቤተ ክርስቲያን የሚመጣው ወንጌልን ለመማር፣ ለመጸለይ፣ ለማስቀደስ፣ ለመባረክ ነው። እነዚህም ከፖለቲካዊ አመለካከት ጋር የማይጋጩ፣ የምድርን ሳይሆን የሰማይን መንግስት የሚሰብኩ መንፈሳዊ አገልግሎቶች ናቸው፡፡ ነገር ግን ማንኛውም ክርስቲያን (ካህናትን ጨምሮ) በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት አንዱን የፖለቲካ አመለካከት ጽድቅ፤ ሌላውን ኩነኔ፤ አንዱን የፖለቲካ መሪ መልአክ፤ ሌላውን መሪ ሰይጣን አድርገው የሚያቀርቡ ከሆነ ድርጊቱ መንፈሳዊ ዓላማውን ከመሳቱም ባሻገር ምዕመናንን የሚከፋፍልና ቤተ ክርስቲያንን የሚጎዳ ይሆናል፡፡

የቤተ ክርስቲያን አገልግሎት መንፈሳዊ አንጂ ፖለቲካዊ ስላልሆነ ከማንኛውም ዓይነት ፖለቲካዊ አመለካከት ጋር የማይጋጭ ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያን አንዱን ፖለቲካዊ አመለካከት (ቡድን) ደግፋ ሌላውን አትኮንንም፡፡ ክርስቲያኖች ግን የየራሳቸው ፖለቲካዊ አመለካከት ሊኖራቸውና ይህንንም አመለካከታቸውን (ከቤተ ክርስቲያን ውጭና የቤተ ክርስቲያንን ስም ሳይጠቀሙ) ከማራመድ የሚከለክላቸው ነገር የለም፡፡ ይህንንም በማድረጋቸው በቤተ ክርስቲያን የተለየ ክብር ሊሰጣቸው ወይም የተለየ መገለል ሊደርስባቸው አይገባም፡፡ ፖለቲከኛም የቤተ ክርስቲያን አባል ስለሆነ የተለየ ነገር ለቤተ ክርስቲያን እንዲያደርግ ሊጠበቅበት አይገባም፡፡ ከዚህ በተቃራኒ በእምነት ስም ፖለቲካን ማራመድም ሆነ በፖለቲካ ስም እምነትን ለማራመድ መሞከር ቤተ ክርስቲያንን ሲጎዳት እንጂ ሲጠቅማት አላየንም።

ቤተ ክርስቲያንና የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት

የክርስትና አስተምህሮ ለብዙ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ እሴቶች መሠረት እንደሆነ ለማንም ግልፅ ነው። በዘመናችን ያለውም የክርስትና አስተምህሮም በዚህ ዘመን ያሉትና ወደፊት የሚኖሩትን ፖለቲካዊ አመለካከቶች በእውነት፣ በእኩልነትና በፍትህ ላይ የተመሠረቱ እንዲሆኑ የራሱን አስተዋጽኦ ሊያበረክት ይገባል። በተጨማሪም በሕዝብ ዘንድ ሊኖር ስለሚገባው የመልካም አስተዳደር ሥርዓትም መሪዎችን የሚያስገኘውን የሕዝብ አመለካከትና ባህል በመቅረፅ ዘንድ ታላቅ ድርሻ አለው። በተቃራኒም የመልካም አስተዳደር እጦት መገለጫዎች የሆኑት ሙስናና የሰብአዊ መብት ረገጣዎች የክርስትና አስተምህሮ ሥር ያለመስደድ ምልክቶች ተደርገው ሊወሰዱ ይችላሉ። ነገር ግን የክርስትና አስተምህሮ ፖለቲካዊ አመለካከቶችን የማቃናት ሚና ይኖረዋል ሲባል ፖለቲካዊ ወገንተኝነት በሌለበት ዐውድ ልዕልና ያለውን ሀሳብ ከመቅረፅና የማኅበረሰቡ እሴት ከማድረግ ረገድ መሆኑን ማስተዋል ይገባል።

የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ቤተ ክርስቲያንን የሚከፋፍለው አገልጋዮች (በተለይም ካህናትና ሰባክያን) የፖለቲካ አመለካከታቸውን በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ወይም በቤተ ክርስቲያን ስም ማንጸባረቅ ሲጀምሩ ነው፡፡ በተለይም የመንግስት ደጋፊና ተቃዋሚ በሚል ጎራ አንዳንድ አገልጋዮች የፖለቲካ መሪዎችን በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ሲያወድሱ ወይም ሲኮንኑ ቤተ ክርስቲያንን እየከፋፈሉ እንደሆነ አይረዱትም፡፡ አንዳንዶችም መንግስትን ሲያሞግሱ፣ ሌሎችም የተቃዋሚ ፓርቲዎችን አጀንዳ በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረትና በቤተ ክርስቲያን ስም ሲያራምዱ ያን ጊዜ በምዕመናን መካከል መለያየት ይፈጠራል፣ የክርስቶስ አካል ቤተ ክርስቲያንም በምድራዊ ልዩነት ትከፋፈላለች፡፡ ነገር ግን አገልጋዮች ወገንተኝነታቸውን ለክርስቶስ ብቻ አድርገው ቢያገለግሉ መከፋፈል አይኖርም፡፡ መከፋፈል የሚመጣው ቤተ ክርስቲያንን ለፖለቲካ ጥቅም ማዋል ሲታሰብ/ሲጀመር ነው፡፡

እንዲሁም በቤተ ክርስቲያን መዋቅር ውስጥ ውስጡን አንድ አይነት ፖለቲካዊ አመለካከት ያላቸው ሰዎችን በቁልፍ ቦታዎች በማስቀመጥ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ መሽጎ በሃይማኖት ስም የቤተ ክርስቲያኒቱን ሀብት በመጠቀም ፖለቲካዊ አመለካከትን ለማስፋፋት መሞከር ለቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ትልቅ እንቅፋት ነው፡፡ ይህ አይነቱ አካሄድ ምዕመናን ተስፋ በመቁረጥ ቤተ ክርስቲያንን በጥቅሉ እንዲጠሏትና በብዛት እየለቀቁ እንዲወጡ ያደርጋል፡፡ አቤት የሚባልበት አካል ራሱ የችግሩ ምንጭ ከሆነ ደግሞ ለእግዚአብሔር ካልሆነ ለማን አቤት ይባላል?! እነዚህ አካላት ፖለቲካዊ ይዘት ያላቸውን ምልክቶች ሳይቀር የቤተ ክርስቲያን በማስመሰል ምዕመናንን ለፖለቲካ ዓላማቸው ማስፈጸሚያነት ሲመለምሉ ማየት ያሳፍራል፡፡ ይህም ቤተ ክርስቲያንን የንትርክ መድረክ ያደርጋታል፡፡ ሁላችንም ቤተ ክርስቲያንን ለተቋቋመችበት ዓላማ ብቻ ብንጠቀምና የማኅበራዊ ማንነታችንን ጓዝ ማስፋፊያ ባናደርጋት ክርስቲያናዊ አንድነታችን ይጠናከራል፡፡

ሃይማኖትንና ፖለቲካን መቀላቀል
ማሳያ ምሳሌ

ከተወሰኑ ዓመታት በፊት የቀድሞው የኢትዮጵያ ንጉሥ የአፄ ኃይለ ሥላሴ የልጅ ልጅ የሆነና “የኢትዮጵያ ዘውድ ምክር ቤት” የተባለ ፖለቲካዊ ተቋምን የሚመራ ታዋቂ ሰው በተለያዩ የዓለማችን ከተሞች ይዘዋወር ነበር። ይህ ሰው የያዘው ዓላማ በፖለቲካዊ መነፅር ሊወደስም ሆነ ሊነቀፍ ይችላል። መንግስታዊ ስልጣንን ራሳቸውን “ባላባት” ብለው ለሚጠሩ ሰዎች ብቻ በዘር የማስተላለፍ ርዕዮት ደጋፊዎች ያሉትን ያህል በጥብቅ የሚኮንኑትም አሉ። ይሁንና ይህን አስተሳሰብ ለማስረፅ የሚንቀሳቀስ ተቋምና ግለሰብ እንደ ምዕመን ሳይሆን እንደ ልዩ መልእክተኛና ባለስልጣን በውጭ ሀገራት የሚገኙ አብያተ ክርስቲያናትን ሲጎበኝ ካህናትና ምዕመናንም በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ሲያጎበድዱለት አስተውለናል። ከዚህ ጋር በተያያዘ  ቀላል ጥያቄ መጠየቅ ፓለቲካና ሃይማኖትን የመቀላቀልን ችግር ያሳያል ብለን እናስባለን። “ለመሆኑ ቤተ ክርስቲያንን ወክለው ለዚህ ግለሰብና ለሚወክለው ፖለቲካዊ ርዕዮት ያጎበደዱ ካህናትና ምዕመናን ለሌሎች መሰል ፖለቲከኞች፣ ለልጅ ልጆቻቸውና ለሚወክሉት ፖለቲካዊ ርዕዮት በተመሳሳይ መልኩ ያጎበድዳሉ?” መልሱ “አዎ” በሚሆንባቸው ቦታዎች ቤተ ክርስቲያን የፖለቲካ ሸቀጥ ማራገፊያ ትሆናለች። መልሱ “አይደለም” በሚሆንባቸው ቦታዎች (በእኛ ግምት በአብዛኞቹ ቦታዎች) ደግሞ ከሚጎበደድለት ፖለቲካ የተለየ ርዕዮት ያላቸው ሰዎች “አሃ ይሄ ቦታ የእነ እገሌ ነው” ብለው እንዲገፉ ያደርጋቸዋል። ከመንፈሳዊ አስተሳሰብ ይልቅ ያልቦካ የፖለቲካ ሊጥ ይዘው ምዕመናንን ከቤተ ክርስቲያን የሚያርቁ ሞኞች በበዙበት ዘመን ይህ ሃይማኖትና ፖለቲካን የመቀላቀል አይሁዳዊ ልማድ የሚያመጣው መዘዝ ብዙ ነው።

ፖለቲካና ሃይማኖትን መለየት የሚጀመረው በመጀመሪያ በአእምሮ ውስጥ (ይህ ሀሳብ ሃይማኖታዊ ነው፣ ያ ደግሞ ፖለቲካ ነው ብሎ በማስተዋል) ሊሆን ይገባል። ቀጥሎም ሃይማኖትና ፖለቲካ መለየት ያለባቸው በንግግር (በጽሑፍ) ነው። ይህም ሁለቱን ለይቶ በመናገር ወይም በመጻፍ ነው። ሦስተኛም ሃይማኖትና ፖለቲካ የሚለዩት በተሳትፎ ነው። ይህም አቻችሎ በመሳተፍ ሊሆን ይችላል። ሌላውና ዋናው መለያቸው የዓላማ፣ አስተምህሮ፣ የሥርዓትና ተቋማዊ አወቃቀራቸው ነው። ከዚህ ጋር በተያያዘ በቤተ ክርስቲያን እና በፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ዙሪያ የሚስተዋለው ችግር በክርስትና ልብስ/ሽፋን ወይም ስም የተወሰነ ፖለቲካዊ አመለካከትን ለማራመድ መሞከር ነው። ይህም በተለይ የራሳቸውን ፖለቲካዊ ወገንተኝነትን የሚያንጸባርቁ ወይም ለተወሰነ የህብረተሰብ ክፍል ብቻ የቆሙ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ካህን እና ሰባኪ ወይም የማኅበረሰብ አንቂ (activist) የሆኑ ሰዎች ሲያደርጉት የሚታይ ነው። እነዚህ ግለሰቦች በግልፅ የሚታወቁት በቤተ ክርስቲያን ሰውነታቸው (ማዕረጋቸው) ወይም የመንፈሳውያን ማኅበራት አባልነታቸው ቢሆንም በስብከታቸውና በጽሑፎቻቸው ግን በሃይማኖት የተጠቀለለ ፖለቲካዊ አመለካከትን ወይም ለሌላው ወገን ያላቸውን የጥላቻና የንቀት ጥግ ሲያራምዱ ይስተዋላሉ። ይህ ዓይነቱ ጎራውን ያልለየ በእምነት ስምና ሽፋን የሚደረግና የትም የማያደርስ ሩጫ ክፋትንና ልዩነትን ከማስፋት የዘለለ ፋይዳ አይኖረውም።

በአንድ ወቅት በቤተ ክርስቲያን በሰባኪነታቸው የሚታወቁ ግለሰቦች በፖለቲካ መሳተፍ ሲጀምሩ ስብከቱንና ፖለቲካዊ ሥራቸውን ለይተው ለማራመድ ሲቸገሩ እናያለን። ፖለቲካው ስብከት፣ ስብከቱም ፖለቲካ ይሆንባቸዋል። ፖለቲካ ሃይማኖትን የማይለይ (ሁሉንም ሃይማኖት በእኩልነት ማየትን የሚጠይቅ)፣ ስብከት ደግሞ ፖለቲካዊ አመለካከትን የማይለይ (ሁሉንም ፖለቲካዊ አመለካከቶች በእኩልነት የሚያይ) መሆኑን ይዘነጉታል። እንደዚህ ዓይነት ግለሰቦች አንዱን አጥብቀው ቢይዙና ሌላውን ለሌላው ቢተዉ ሕዝብን ከማወዛገብ፣ ቤተ ክርስቲያንንም ከማስወቀስ ይድናሉ። በመንፈሳዊ አገልግሎት ያገኙትን ተሰሚነት ለፖለቲካ ዓላማ የተጠቀሙ ተብለው ከመወቀስም ይድናሉ። ምናልባት በሌሎች የሃይማኖት ድርጅቶች ያሉ ግለሰቦች ሁለቱን እያጣቀሱ መሄዳቸው እንደ መከራከሪያ የሚቀርብ ከሆነ ‘ሁለት ስህተት አንድ እውነት አይሆንም’ እንላለን። ምዕመናንንም ቢሆኑ ፖለቲከኛንና መንፈሳዊ አገልጋይን ለይተው ሁሉንም በሚገባው ሚዛን ሊመዝኑ ይገባል እንጂ አንድን ግለሰብ ‘ጥሩ ሰባኪ’ ስለነበር/ስለሆነ ጥሩ ፖለቲከኛም ይሆናል ከሚል ድምዳሜ ራሳቸውን ማራቅ ይገባቸዋል።

የመፍትሔ ሀሳቦች
ክርስቲያናዊ ስነ-ምግባርን ማስተማር

በፖለቲካዊ አመለካከት ልዩነቶች ምክንያት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚፈጠረውን ችግር ከመሠረቱ ለመፍታት ለሁሉም ኦርቶዶክሳዊ ክርስቲያን ክርስቲያናዊ ስነ-ምግባራትን በሚገባ ማስተማር ሊቀድም ይገባዋል። ይህም ሰው የክርስቲያናዊ አንድነት መሠረቶችን እንዲያውቅና የሰዎችን የተለያየ አስተሳሰብና አመለካከትም እንዲያከብር ያደርገዋል። ከዚህ በተጨማሪም ፖለቲካ ራሱን የቻለ የሙያ ዘርፍ መሆኑን በሚገባ በማሳወቅ ሰዎች በፍላጎታቸውና በክህሎታቸው በድብቅ (በሃይማኖት ስም) ሳይሆን በግልፅ በአደባባይ፣ በፍርሃትና በመሸማቀቅ ሳይሆን በልበ ሙሉነት፣ በሃይማኖት ተከልለው ሳይሆን ራሳቸውን ሆነውና ራሳቸውን ችለው እንዲያራምዱ ማኅበረሰቡ ሊያበረታታቸው ይገባል። ይህ ሲሆን ለእምነቱም ለፖለቲካውም ይበጃል።

ግለሰብንና ተቋምን መለየት

ከቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ አንፃርም የግለሰብና የተቋምን (የቤተ ክርስቲያንን) አቋም ለይቶ የሚያይ አገልጋይና ምዕመን መፍጠር ያስፈልጋል። በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት የሚቆሙ አገልጋዮች የራሳቸውን አመለካከት ሳይሆን የቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮ ሊሰብኩ ይገባል። የራሳቸውን አመለካከትና የቤተ ክርስቲያንን አስተምህሮ የሚቀላቅሉ ከሆነ ምዕመናንን ይጎዳሉ። የግለሰቦች ፖለቲካዊ አመለካከት የየራሳቸው እንጂ የቤተ ክርስቲያን አይደለምና። ምዕመናንም ወደ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን የሚመጡት በክርስትናቸው እንጂ በፖለቲካዊ አመለካከታቸው አይደለም። የሰባኪን ፖለቲካዊ ትንታኔ ሊሰማ ወደ ቤተ ክርስቲያን የሚመጣ ምዕመን የለም፣ ካለም የክርስትናን አስተምህሮ ያልተረዳ ነው። ቤተ ክርስቲያንም የክርስቲያኖች አንድነት/ኅብረት እንጂ ተመሳሳይ ፖለቲካዊ አመለካከት ያላቸው ሰዎች ኅብረት አይደለችም።

የአገልግሎት መመሪያመተግበር

ከመንፈሳዊ አገልግሎት አንፃርም የመንፈሳዊ አገልግሎት መመሪያ (code of conduct) ማዘጋጀትና ትግበራውንም ማጠናከር ይገባል። ይህም የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች መንፈሳዊ አገልግሎትን እና የራሳቸውን ፖለቲካዊ አመለካከት ለይተው በመንፈሳዊው ዐውድ መንፈሳዊ መልእክትን ብቻ እንዲያስተላልፉ ይረዳል። ከሥርዓት ሲወጡም እንዲታረሙ ያደርጋል። በተለይ ካህናት ሁሉንም ያለ ልዩነት በእኩልነት እንዲያገለግሉ ያደርጋል። ከዚህ ጎን ለጎን ቤተ ክርስቲያን ፖለቲካዊ ወገንተኝነት እንደሌላት ማረጋገጥና በቤተ ክርስቲያን ፖለቲካዊ አዝማሚያ ሲታይ ቶሎ መከላከልና የእርምት እርምጃ መውሰድም ያስፈልጋል። ይህም በምዕመናን መካከል በፖለቲካ አመለካከት ልዩነት የተነሳ መከፋፈል እንዳይፈጠር ይረዳል። ግለሰቦች በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ሳይቀር የራሳቸውን ፖለቲካዊ አመለካከት ሲስብኩ ዝም ማለት ግን መንፈሳዊውን ዐውደ ምሕረት መንፈሳዊ ረብ ለሌለው አላፊና ጠፊ የሰዎች ፍልስፍና ማስፋፊያነት መፍቀድ ነው።

ትርክትንና አስተምህሮን መለየት

በስተመጨረሻም ከፖለቲካ ጋር በተያያዘ በየጊዜው የሚነሱ የሐሰት ትርክቶችም ሆኑ የቀድሞ መሪዎችና የግለሰቦች ድርጊቶች (ያራምዱት የነበረው የፖለቲካዊ አመራር ዘዴዎች) ቤተ ክርስቲያንን እንደማይወክሉ በግልፅ ማሳወቅ ይገባል። የቤተ ክርስቲያኒቱ አስተምህሮንና የተለያዩ ግለሰቦችና ጸሐፍያን በተለያዩ ዘመናት የጻፏቸውን መጻሕፍትና የተናገሯቸውን ንግግሮች ለይቶ ማየት ይገባል። በዚህም የቄሳርን ለቄሳር የእግዚአብሔርንም ለእግዚአብሔር እየሰጠን ሁሉንም በአግባቡና በተሠራለት ሥርዓት መሠረት እየፈጸምን በፖለቲካ አመለካከት ልዩነት የተነሳ ክርስቲያናዊ አንድነታችን ሳይፈተን ጸንተን ልንቆም ይገባል።

ማጠቃለያ

የክርስትና አስተምህሮና የፖለቲካ አመለካከት ፍጭትና ግጭት ከጥንት ጀምሮ የነበረና የቤተ ክርስቲያን ታሪክ አንዱ አካል ነው። በመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን እንኳን ብንመለከት ንጉሥ ሄሮድስ ጌታችንን ማሳደዱ፣ ሌላው ሄሮድስ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስን ማስገደሉ፣ አይሁድ ጌታችንን ከቄሳር ጋር ለማጋጨት ያደረጓቸው ሙከራዎች፣ በመጨረሻም ጌታችን በጲላጦስ ፊት መቅረቡንና ለመስቀል ተላልፎ መሰጠቱ ልዩ መገለጫዎች ናቸው። ቅዱሳን ሐዋርያት፣ ሰማዕታትና ሊቃውንትም በየዘመኑ በነበሩት ነገሥታት መከራን መቀበላቸው የዚሁ አካል ነው። እነርሱ የተፈተኑት ለእውነተኛይቱ እምነት ብቻ ሲሉ መሆኑ ግን ሊሠመርበት ይገባል። ይህ በክርስትና ላይ የሚደርሰው እንዲህ ዓይነት ፈተናም መልኩንና ይዘቱን እየቀያየረ የሚቀጥል መሆኑን መረዳት ያስፈልጋል።

በዘመናችን የተለያየ የፖለቲካ አመለካከት ያላቸው ግለሰቦችና ፖለቲካዊ ድርጅቶች አሉ። የቤተ ክርስቲያን ልጆችም ይበጀናል ያሉትን ፖለቲካዊ አመለካከት ሊደግፉ፣ አይበጀንም ያሉት ላይም አስተያየት ሊሰጡ ይችላሉ። ፖለቲካም አንድ የሙያ ዘርፍ እስከሆነ ድረስ በግልም በቡድን ተሳትፈውበት ለሀገርና ለሕዝብ የራሳቸውን ድርሻ ማበርከት ይችላሉ፣ ይገባቸዋልም። ይሁንና ቤተ ክርስቲያን እንደ መንፈሳዊ ተቋም የሁሉም ስለሆነች ለፖለቲካዊ አመለካከትም ይሁን ድርጅት ወገንተኝነት የላትም። የክርስትና አስተምህሮም ሁሉንም ፖለቲካዊ አመለካከቶች በአንድ መነጽር የሚመለከት እምነትን፣ ተስፋን እና ፍቅርን የሚሰብክ ነው። የክርስቲያናዊ አንድነት መሠረቶችም የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ፣ ሥርዓትና ትውፊት አንድነት ናቸው። የቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረትም ክርስቲያኖች ከአምላካቸው ጋር የሚገናኙበት ሰገነት ነው። በቅዱሳን ጸሎት የከበረው ዐውደ ምሕረት መንፈሳዊው ጸሎትና ትምህርት ብቻ ሊከናወንበት ይገባል። ፖለቲካዊ ጉዳዮችም በተገቢ ቦታቸው ሊፈጸሙ ይገባል። ነገሮችን ያለ ዐውዳቸው በመጥቀስ፣ በማጣቀስና በማምታታት በኦርቶዶክሳውያን ክርስቲያኖች መካከል ያለ የፖለቲካዊ አመለካከት ልዩነት ክርስቲያናዊ አንድነታችንን ሊፈትነው አይገባም፣ ለዚህም ሁሉም በእውቀት፣ በማስተዋልና ለሌላው በማሰብ የተመላ ግንዛቤ ሊኖረው ይገባል እንላለን።

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s