በልጆች መንፈሳዊ ትምህርት የሚሳተፉ መምህራን ሊያሟሏቸው የሚገቡ መስፈርቶች ምንድን ናቸው?

teachers

በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የሚሰጠውን የልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት ዓላማዎች ከግብ ለማድረስ በየአጥቢያ ቤተክርስቲያኑ ልጆችን የሚያስተምሩ መምህራን ትልቁን ድርሻ ይይዛሉ:: በመሆኑም የመምህራን ብዛትና ብቃት ለትምህርቱ ይዘትና አካሄድ ከሚሰጠው ትኩረት ባልተናነሰ መልኩ ሊታሰብበትና ሊሠራበት የሚገባ ጉዳይ ነው:: ልጆችን ለማስተማር ቀናነትና ፍላጎት አስፈላጊ ቢሆኑም ሌሎች መሠረታዊ ክህሎቶችን አቀናጅቶ መያዝ ለትምህርቱ ውጤታማነት ወሳኝ ነው፡፡ በመጅመሪያ ደረጃ ልጆችንና ወጣቶችን በማስተማር በቤተክርስቲያንን መንፈሳዊ አገልግሎት መሳተፍ የሚፈልጉ ምዕመናን፣ ካህናትና መምህራነ ወንጌል መልካም አመለካከትንና ክርስቲያናዊ ምግባርን በቃልና በተግባር ማስተማር የሚችሉ መሆን ይገባቸዋል::

ወላጆችም ልጆቻቸው መንፈሳዊ ትምህርትን እንዲማሩ ወደ ቤተክርስቲያን ከመውሰዳቸው በፊት ማነው የሚያሰተምራቸው? የሚለው ጥያቄ በውስጣቸው እንደሚኖር አያጠያይቅም፡፡ እምነት የሚጣልባቸውና ለልጆች መልካም አርአያ የሚሆኑ መምህራን ካሉ ልጆቻቸውን በደስታ ይዘው ይመጣሉ፣ ያስቀጥላሉም፡፡ መንፈሳዊ ዕውቀት ቢኖራቸውም በመልካም ምግባር የማይታወቁ መምህራን ካሉ ግን ወላጆች ፍልጎት ቢኖራቸውም ልጆቻቸውን ወደ ትምህርቱ ከማምጣት ወደኋላ ይላሉ፡፡ ቢያመጧቸውም ልጆቹ መልካምነትን ተምረው ላይመለሱ ይችላሉ፡፡ ስለዚህ በቤተክርስቲያን ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርትን የሚያስተምሩ (ለማስተማር የሚመለመሉ) መምህራን ወደ አገልግሎቱ ከመሰማራታቸው በፊት ለዚህ አገልግሎት የሚሆናቸውን መሠረታዊ መስፈርቶች ማሟላት አስፈላጊ ነው፡፡ ስለሆነም የአጥቢያ መንፈሳዊ ሰበካ ጉባዔ መምህራንን በሚመድብበት ጊዜ  አስፈላጊ የሆኑት መስፈርቶችን ማሳወቅ፣ ማረጋገጥና ተግባራዊነታቸውን መከታተል ይኖርበታል፡፡  እኛም በዚህች የአስተምህሮ ጦማር በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን ሊያሟሏቸው የሚገቡ ሰባት መሠረታዊ መስፈርቶችን እንዳስሳለን፡፡

ኦርቶዶክሳዊት እምነት 

የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ተቀዳሚ ዓላማ ክርስትናን ሳይበረዝና ሳይከለስ ተጠብቆ ከትውልድ ወደ ትውልድ እንዲተላለፍ ማድረግ ከመሆኑ አንጻር ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራንም የቤተክርስቲያኒቱን እምነት የሚያምኑና በዚህም የተመሠከረላቸው ሊሆኑ ይገባል፡፡ በሕይወታቸውም እግዚአብሔርን የሚፈሩና ሰውን የሚያከብሩ ሊሆኑ ይገባል፡፡ በእምነታቸው የሚጠረጠሩ ወይም ጥያቄ የሚነሳባቸው ወይም እውነተኛ እምነታቸውን ለማስመስከር ያልቻሉ ልጆችን ለማስተማር ከመሰማራታቸው በፊት ይህ ሊስተካከል ይገባል፡፡ አንዳንድ የተሐድሶ መናፍቃን ቤተክርስቲያንን ከሚጎዱባቸው መንገዶች አንዱ ሠርጎ በመግባት ልጆችን ኑፋቄ ማስተማርና የቤተክርስቲያኒቱን ቀጣይነት መፈታተን መሆኑ ሊታወቅ ይገባዋል፡፡ የቤተክርስቲያንን አስተምህሮ በደንብ ያልተረዱ አንዳንድ የልጆች መምህራንም ለዚህ እኩይ ተግባር መጠቀሚያ እንዳይሆኑ ራሳቸውን መጠበቅ ይኖርባቸዋል፡፡

መንፈሳዊ ዕውቀት 

ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን ራሳቸው  የቤተክርስቲያን ትምህርት ቢያንስ በሰንበት ትምህርት ቤት በተከታታይ ስልጠና የወሰዱና ልጆችን ለማስተማር የሚያበቃ መንፈሳዊ ዕውቀትን ያካበቱ መሆን አለባቸው፡፡ ልጆችን የሚያስተምሩ መምህራን መሠረታዊ የቤተክርስቲያን ትምህርትን ለምሳሌ አዕማደ ሚስጢር፣ ስነፍጥረት፣ ሥርዓተ ቤተክርስቲያን፣ እንዲሁም ስለቤተክርስቲያን ታሪክና ፈተናዎች በቂ ዕውቀት ያላቸው መሆን ይኖርባቸዋልል፡፡  በተጨማሪም ሌሎች የእምነት ድርጅቶች ስለሚያነሷቸው ጥያቄዎች የሚያውቁና እና ስለሚኖሩበት ሀገርም በቂ ዕውቀት ያላቸው፤ በዚህም ዙሪያ ልጆች ለሚያነሷቸው ጥያቄዎች ተገቢውን ምላሽ ሊሠጡ የሚችሉ መሆን አለባቸው፡፡ በዘመናዊ ትምህርታቸውም ቢያንስ  ልጆችን ለማስተማር የሚያስችል የዕውቀት ደረጃ ላይ የደረሱ ቢሆኑ ይመረጣል፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘም ስለልጆች አእምሮአዊ፣ ስሜታዊ፣ ማኅበራዊና ሞራላዊ የዕድገት ሂደት በቂ ዕውቀት ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡

የማስተማር ክህሎት 

መንፈሳዊ ትምህርትን ለማስተማር የማስተማር ልዩ ዝንባሌና ችሎታ  ማዳበር ያስፈልጋል፡፡ ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራንም ልጆችን የማስተማር ዝንባሌና ክህሎቱ ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡ በቅድሚያ መምህራኑ ልጆችን ማስተማር እጅግ ትልቅ የቤተክርስተያን አደራ እንደሆነ የሚያውቁና የሚያምኑ ሊሆኑ ይገባል፡፡ የመንፈሳዊ ትምህርት ዋናው ዓላማ ልጆች የሚገባቸውን ዕውቀት እንዲቀስሙና መንፈሳዊ ዕውቀታቸወን እንዲያድግ እስከሆነ ድረስ፣ መምህራን ልጆች የሚናገሩትን ዋና (የአፍ መፍቻ) ቋንቋ መናገር የሚችሉ ሊሆኑም ይገባል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም የሚችሉ፣ ልዩ ልዩ የማስተማርያ ዘዴዎችን የሚያውቁ፣ ለማወቅና ሥራ ላይ ለማዋል ጥረት ማድረግ እንዳለባቸው የሚያምኑ መሆን ይገባቸዋል፡፡ ከልጆች ጋር በሚኖራቸው የትምህርት መርሐግብርም ልጆችን በእኩልነትና በፍቅር መያዝ የሚችሉ ሊሆኑ ይገባል፡፡

መልካም አመለካከትና ቁርጠኝነት  

ልጆችን ማስተማር ትልቅ ኃላፈነትና መስዋዕትነት የሚጠይቅ ተግባር ሲሆን በዚያው ልክም ትልቅ በረከት የሚያስገኝ አገልግሎት ነው፡፡ ስለዚህ ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራንም በሰው ልጅ የመሻሻልና የማደግ ባሕርይ የሚያምኑና ለዚህም በጎ አመለካከት ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡ በጎ አመለካከት ለውጤታማ ሥራና ለመንፈሳዊ ሕይወት መሠረት ነው፡፡ ከዚህም አንጻር ልጆችን የሚያስተምሩ መምህራን ስለ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ዶግማ፣ ቀኖና፣ ትውፊት፣ ታሪካዊ ጉዞ እንዲሁም ስለቤተክርስቲያን አጠቃላይ አገልግሎት በሚገባ የተረዱና ቅን አመለካከት  ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡ በዚህ ዙሪያ የሚነሱ ጥያቄዎችንም በበጎ የሚመለከቱ ሊሆኑ ይገባል፡፡ ለዚህም ይረዳ ዘንድ ከዓለም ዓቀፍ ትስስር አንጻርም በዓለም ላይ ስላሉ አጠቃላይ ክስተቶች ትክክለኛና ወቅታዊ መረጃ ያላቸውና የሚከታተሉ ሊሆኑ ይገባል፡፡ ስለራሳቸው ባላቸው አመለካከትም በቀጣይነት ለመማርና ለመሻሻል ጽኑ ፍላጎት ያላቸው ቢሆኑ ለልጆችም መልካም አርአያ መሆን ይችላሉ፡፡ መንፈሳዊ ትምህርቱን በሚገባ ለመተግበርም መምህራኑ ከወላጆችና ከቤተ ክርስቲያን አስተዳደርና ስብከተ ወንጌል ክፍል ጋር በመናበብ መሥራት እንደሚጠቅም የሚያምኑና ለዚህም የሚተጉ መሆን አለባቸው፡፡

ክርስቲያናዊ ሥነ-ምግባር 

ልጆችን ከቃል ይልቅ ተግባር የበለጠ ያስተምራቸዋል፡፡ ስለዚህ ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት፣ ሥርዓትና ትውፊት ከማመን በተጨማሪ በክርስቲያናዊ ምግባራቸው አርአያ መሆን የሚችሉ መሆን ይጠበቅባቸዋል፡፡ ከክርስቲያናዊ ምግባራትም ለምሳሌ በመጾም፣ በመጸለይ፣ በማስቀደስ፣ በመቍረብ፣ በትሕትና፣ በክርስቲያናዊ አለባበስ ወዘተ ለልጆች ምሳሌ መሆን የሚችሉ መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ መንፈሳዊ ዕውቀትና የማስተማር ክህሎት መልካም ስነ-ምግባር ካልታከለበት የልጆችን የማስተማር ሂደት ውጤታማ አያደርገውም፡፡ እምነቱ እያላቸው የማይተገብሩም ልጆችን ለማስተማር ከመሰማራታቸው በፊት ራሳቸውን በንስሐ ሕይወት አስተካክለው ክርስቲያናዊ ስነ-ምግባራትን መፈጸም ሊጀምሩ ይገባል፡፡ ከክርስቲያናዊ ስነ-ምግባር ጎን ለጎንም በዘመናዊ ትምህርታቸውና ሥራቸው (ለኑሮ በሚሠሩት ሥራ) ለልጆች አርአያ የሚሆኑ ቢሆኑ ደግሞ የተሻለ ይሆናል፡፡

መሠረታዊ ሥልጠና  

ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርትን ማስተማር በቅንነት ብቻ ተነስቶ የሚገባበት ወይም እገሌ ያስተምር ተብሎ ምደባ የሚሠጥበት አገልግሎት አይደለም፡፡ ከላይ ከተጠቀሰው መንፈሳዊ ዕውቀት በተጨማሪ መምህራን የየሀገራቱን ነባራዊ ሁኔታ ከግንዛቤ ውስጥ ባስገባ ሥርዓተ ትምህርት መሠረት የሚያስፈልገውን መሠረታዊ ሥልጠና የወሰዱ መሆን አለባቸው። የልጆች መንፈሳዊ ትምህርት የሚመራበትን ሥርዐተ ትምህርት ለመተግበር መምህራንን ማሰልጠን እና ሥርዐተ ትምህርቱን በሚገባ እንዲረዱት፣ እንዲተገብሩትና ለሌሎችም ማስረዳት እንዲችሉ ማደረግ ይገባል። በግልጽ የታወቀ ሥርዓተ ትምህርት በሌለበትና መምህራኑም በሥርዓተ ትምህርት በማይመሩበት ሁኔታ ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት ማስተማር ውጤታማነቱ  አጠያያቂ ነው፡፡

ሕግን ማወቅና ማክበር 

በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን ስለልጆች አያያዝ፣ ከልጆች ጋር አብሮ ስለመሥራት፣ ልዩ ፍላጎት ያላቸውን ልጆች አያያዝንና ሌሎች ተመሳሳይ ጉዳዮችን የሚመለከቱ ሕግጋትን የሚያውቁና የሚያከብሩ መሆን አለባቸው፡፡ ይህንንም ከቤተክርስቲያን ሥርዓትና ትውፊት ጋር አጣጥመው በመተግበር ለልጆችም አርአያ መሆን አለባቸው፡፡ የመምህራኑም ስልጠና እነዚህን ሕግጋት የሚዳስስና ስለአተገባበራቸውም የሚገልጥ ሊሆን ይገባል፡፡ እንደየሀገራቱ ሁኔታም ከልጆች ጋር ለመሥራት የሚያስፈልግ የምስክር ወረቀት ካለ መምህራኑ ይህንን መያዛቸውን ማረጋገጥ ይገባል፡፡ ይህም ሲደረግ ልጆችን ከአእምሮአዊ፣ አካላዊና ስነ-ልቦናዊ ጥቃት መጠበቅና በሚገባቸው መንገድ ማስተማር ይቻላል፡፡ ሕግ ባለበት ሀገር ሕግን አለማወቅ ከተጠያቂነት ስለማያድን ሕግን ማወቅና እንዲተገበር ማድረግ መምህራኑ ልጆችን በሕጉ መሠረት እንዲይዙ ይረዳል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ቤተክርስቲያን ልጆችን በሕግና በሥርዓት ይዛ ማስተማሯ ሕግን አክብራ ከመሥራቷ ባሻገር ለሌሎችም አርአያ እንድትሆን ያደርጋታል፡፡

በአጠቃላይ ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንን እምነት፣ ሥርዓትና ትውፊት ጠንቅቀው የሚያውቁ፣ የሚያምኑና የሚፈጽሙ ሊሆኑ ይገባል፡፡ ለመማር ማስተማሩም ውጤታማነት ይረዳ ዘንድ ስለልጆች ትምህርትና ዕድገት መልካም አመለካከት ያላቸውና የማስተማር ክህሎትንም ያዳበሩ ሊሆኑ ይገባል፡፡ ልጆች በሚናገሩት ዋነኛ ቋንቋ ማስተማር የሚችሉና በቴክኖሎጂ በታገዘ የትምህርት አሰጣጥ ልምድ ያላቸው ቢሆኑ ደግሞ ትምህርቱ በሚገባው ደረጃ እንዲሰጥ ይረዳል፡፡ መምህራን በእምነታቸውና በሥነ-ምግባራቸው አርአያ መሆን ይገባቸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የሚኖሩበትን ሀገር ሕግ የሚያውቁና የሚያከብሩ መሆን አለባቸው፡፡ እነዚህን መስፈርቶች የማያሟሉ መምህራን ላይ ወላጆች እምነት ስለማይጥሉባቸው ልጆቻቸውን ይዘው ለመምጣት ሊያመነቱ ይችላሉ፡፡

ስለዚህ ልጆችን የማስተማር ፍላጎቱ ያላቸው ኦርቶዶክሳዊያን ወንድሞችና እህቶች እነዚህ ልጆችን ለማስተማር የሚያስፈልጉትን መሠረታዊ መስፈርቶች ተገንዝበውና አስፈላጊውን ስልጠና ወስደው ወደ አገልግሎቱ ሊገቡ ይገባል፡፡  የየአጥቢያው ቤተክርስቲያን ሰበካ መንሳዊ ጉባዔ አስተዳደርም ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርት የሚያስተምሩ መምህራን እነዚህን መሠረታዊ መስፈርቶችን የሚያሟሉ መሆናቸውን ማረጋገጥ ይገባቸዋል፡፡ ይህም የሚደረግበት ዓላማ ልጆች በልጅነታቸው ሊያገኙት የሚገባውን መንፈሳዊ ትምህርት በተገቢው መንገድ እንዲማሩ ለማስቻል መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል፡፡ እነዚህን መሠረታዊ መስፈርቶች የማያሟሉ ካሉ ደግሞ አሟልተው ወደ አገልግሎቱ እንዲገቡ ማገዝ ይገባል  እንላለን፡፡ †

 

ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርት መሳካት ከወላጆች ምን ይጠበቃል?

parents role2

ወላጆች ወይም ቤተሰብ የልጆች የመጀመሪያው ትምህርት ቤት ናቸው። ለልጆች ፈሪሃ እግዚአብሔርን ማስተማር፣ የዚህ ዓለምን የሕይወትን ጣዕምና ትርጉምን ማሳወቅ እንዲሁም የስኬትን መንገድ ማመላከት በቀዳሚነት የወላጆች ኃላፊነት ነው። ወላጆች የልጆቻቸውን አጠቃላይ እንቅስቃሴ፣ፍላጐትና ዝንባሌ መገምገም፣ አስፈላጊ ነገሮችን በአግባቡ በማቅረብ ልጆች መልካም ጠባያትን ይዘው እንዲያድጉ ማድረግ ለአካላዊ፣ ለማኅበራዊ፣ ለሞራላዊ እድገታቸው ሳይታክቱ እንደሚተጉት ሁሉ ልጆች በመንፈሳዊ ሕይወታቸው ጠንክረው፣ አምላካቸውን አውቀው የእግዚአብሔርን መንግስት እንዲወርሱ ሊተጉ ይገባል። ቅድስት ቤተክርስቲያን ለልጆች በምትሰጠው መንፈሳዊ ትምህርት ውስጥም ወላጆች ጉልህና የማይተካ ድርሻ አላቸው፡፡ በዚህች የአስተምህሮ ጦማር ወላጆች ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርት መሳካት የሚያስፈልጉ ሰባት ዋና ዋና ድርሻዎችን እንዳስሳለን፡፡

መንፈሳዊ ትምህርቱ ለልጆች መሠረታዊ ነገር መሆኑን ማመን

ከሁሉ አስቀድሞ ወላጆች የልጆች የቤተክርስቲያንን ትምህርት መማር ለመንሳፋዊ ሕይወታቸው መሠረታዊ ነገር መሆኑን ማመን አለባቸው፡፡ ይህም ሲባል ወላጆች ልጆቻቸውን ወደ ቤተክርስቲያን ወስደው እንዲማሩ ለማድረግ በቅድሚያ ቤተክርስቲያን የምታስተምረው መንፈሳዊ ትምህርት ለልጆች መንፈሳዊ ሕይወት አስፈላጊና ጠቃሚ መሆኑን በማያወላውል መልኩ ማመን ይኖርባቸዋል ማለት ነው፡፡ በሌላ መልኩ በቤተክርስቲያን የሚሰጠው መንፈሳዊ ትምህርት ለልጆች መሠረታዊ መሆኑን በሚገባ ያላመነ/ች ወላጅ ልጁን/ልጇን ወደ ቤተክርስቲያን ለመውሰድ ሊያመነታ/ልታመነታ ይችላል/ትችላለች፡፡ ቢወስድም/ብትወስድም ምንና እንዴት እንደተማረ/ች አይ(ት)ከታተለውም፡፡  ስለዚህ የቤተክርስቲያን መምህራንና ካህናት አባቶች ወላጆችን ‹‹ልጆቻችሁን አምጡና ይማሩ›› ከማለት ጎን ለጎን ወላጆች በሚሠጠው መንፈሳዊ ትምህርት መሠረታዊነት፣ አስፈላጊነትና ተገቢነት ላይ የጋራ መግባባት ላይ መድረሳቸውን ማረጋገጥ ይገባቸዋል፡፡

ልጆችን በሰዓቱምጣትና መመለስ

ወላጆች ቤተክርስቲያን ለልጆች የምትሠጠው መንፈሳዊ ትምህርት መሠረታዊ ነገር መሆኑን ካመኑበት ልጆችን ቤተክርስቲያን በምታዘጋጀው መረሐ ግብር መሠረት ይዞ መምጣት የሚቀጥለው ድርሻቸው ነው፡፡ ልጆችን ስለትምህርቱ ጠቃሚነት በሚረዱት መጠን ማስረዳት እና ፍላጎት እንዲያድርባቸው ማድረግ፣ ለትምህርቱ የሚያስፈልጓቸውን ነገሮች (ለምሳሌ የጽሕፈት መሣርያዎች) ማዘጋጀትና ልጆቹን በሰዓቱ ይዞ መምጣት የወላጆች ድርሻ ነው፡፡ ለዕድሜቸው በሚመጥናቸው ክፍል እንዲገቡም ማድረግና ጨርሰው ሲወጡም በሰዓቱ ተገኝቶ መልሶ ወደቤት መውሰድ የወላጆች ሁለተኛው ድርሻ ነው፡፡ ልጆች በቤተክርስቲያን በሚቆዩበት ሰዓትም መከታተል እንዲሁ የወላጆች ኃላፊነት ነው፡፡

በመማር ማስተማሩ ሂደት መሳተፍ

ወላጆች ልጆችን ማምጣትና መመለስ ብቻ ሳይሆን አቅማቸው በፈቀደ መጠን ልጆችን በማስተማር ሂደት ውስጥ መሳተፍ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ልጆች ምን እንደሚማሩ መገንዘብ፣ መማር ማስተማርን የሚተ,ስተጓጉሉ ወይም የስነ ምግባር ችግር ያለባቸው ልጆች  ካሉ በማባበል/በመምከር መምህራንን መርዳት፣ እንደየአስፈላጊነቱ የመማሪያ ቁሳቁሶችን በማስተካከል፣ ወንበር በማስተካከል፣ በመማሪያ ክፈፍሎችን የሚጣሉ ቆሻሻዎች በማንሳት፣ ከተቻለም በማስተማር መሳተፍና ትምህርቱ እንዲሻሻል የሚረዱ ገንቢ አስተያየቶችን በመስጠት መሳተፍ ይኖርባቸዋል፡፡ ወላጆቸ አስገዳጅ ጉዳይ ከሌለባቸው በቀር ከልጆች ጋር ተገኝተው ቢሳተፉ መልካም ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ከልጆቹ ትምህርት ጎን ለጎን ወላጆችም ልምድ የሚለዋወጡበትና ልጆችን ለማሳደግ የሚረዳቸውን ትምህርት የሚያገኙበት መድረክ ማዘጋጀት ጠቃሚ ይሆናል፡፡ ለዚህም የቤተክርስቲያን መምህራንና ካህናት አባቶች ለወላጆች የሚሆን የመማማሪያ መርሐግብር ወላጆችን ባሳተፈ መልኩ ማዘጋጀት ይኖርባቸዋል፡፡

ነገር ግን በአንዳንድ ወላጆች እንደሚታየው መደረግ የሌለባቸው ተግባሮች ለመጥቀስ ያህል፣ ልጆችን ወደቤተክረርስያን አምጥቶ ትቶ መሄድና የሚጨርሱበት ሰዓት ሲደርስ ብቻ ተመልሶ  መጥቶ መውሰድ፤ ከውጭ ሆኖ ከሌሎች ወላጆች ጋር ወሬ ማውራት፤ ምንም አስተዋፅኦ ሳያደርጉ የመማር ማስተማር ሂደቱን አፍራሽ በሆነ መልኩ መተቸት፤ የቤተክርስቲያኗን አቅም ያላገናዘበ ጥያቄ በመጠየቅ የመማር ማስተማር ሂደቱን ማብጠልጠል እና የመሳሰሉት ሥርዓተ ትምህርቱን በብዙ መልኩ ይጎዱታል፡፡

ማስጠናት/የቤት ሥራ አብሮ መሥራት/

ወላጆች በቤተክርስቲያን በሚሰጠው ትምህርት ከመሳተፍ በተጨማሪ ለልጆቻቸው የሚሰጠውን የቤት ሥራ  አብሮ በመስራት እና በማስጠናት ለመማር ማስተማሩ ድርሻቸውን ማበርከትና ኃላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡ የልጆች መንፈሳዊ ትምህርት ውጤታማ እንዲሆን በቤተክርስቲያንና በቤት የሚሰጠው ትምህርት መቀናጀትና በወላጆችና በመምህራን መካከል ያለው ግንኙነት መጠናከር ወሳኝ ነው፡፡ ስለዚህ ወላጆች ልጆቻቸው ከቤተክርስቲያን ተምረው የመጡትን ትምህርት መጠየቅ፣ ግልጽ ያልሆነ ነገር ካለ ማስረዳት፣ የቤት ሥራ አብሮ መሥራት፣ ያለፈውን ትምህርት መከለስ፣ ወደፊት ያለውን የትምህርት አርዕስት ማሳወቅና ለመምህራንም መረጃ መስጠት እንዲሁም ከመምህራኑ አስተያየት ካለ ተቀብሎ ተግባራዊ ማድረግ ያስፈልጋቸዋል፡፡ የልጆችን ዘመናዊ ትምህርት መከታተል እንደሚያስፈልገው ሁሉ  መንፈሳዊ ትምህርትን ሲማሩም መከታተል ይገባል፡፡ መንፈሳዊውም ዘመናዊውም ትምህርት ለልጆች ቀጣይ ሕይወት አስፈላጊ ነውና ልጆች በሁለት በኩል የተሳሉ ሆነው እንዲያድጉ መትጋት ያስፈልጋል፡፡

ለትምህርቱ  መሳካት የሃሳብ፣ የገንዘብና የቁስቁስ ድጋፍ ማድረግ

ልጆችን መንፈሳዊ ትምህርትን በተከታታይነትና በቀጣይነት ለማስተማር ብዙ ግብዓት ያስፈልጋል፡፡ ተከታታይነት ያለውና ከዓመት ዓመት የሚቀጥል መንፈሳዊ ትምህርትን በበጎ ፈቃደኛ መምህራን ብቻ ማስተማር (የሚቻል ቢሆንም) ፈታኝ ነው፡፡ ስለሆነም በቤተክርስቲያኒቱ ያሉ መደበኛ አገልጋዮች በተቻለ መጠን ዋናውን ድርሻ መጫወት አለባቸው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ መምህራኑና አስተባባሪዎቹ ከትምህርቱ ጋር በተያያዘ የሚያወጡትን ወጭ መሸፈን ያስፈልጋል፡፡  ለልጆቹ ማስተማሪያም ብዙ ዓይነት የማስተማሪያ ቁሳቁሶች ያስፈልጋሉ፡፡ እነዚህንም ማቅረብ ለቤተክርስቲያናን ለመምህራኑ ብቻ የሚተው ጉዳይ አይደለም፡፡ ስለዚህ ወላጆች ለሥርዓተ ትምህርቱ መሳካት የሚያስፈልገውን የገንዘብ እና የቁስቁስ ድጋፍ በማድረግ መሳተፍ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ይህም ሲባል የተለያዩ የማስተማሪያ መጻሕፍትንና ሌሎች ቁሳቁሶችን በመስጠት/በማቅረብ ሊሆን ይችላል፡፡

በክርስቲያናዊ ሕይወት አርአያ መሆን

ከሁሉም በላይ ወላጆች ክርስቲያናዊ ሕይወትን በመኖር ለልጆቻቸው አርአያ መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ አዘወትሮ ወደ ቤተክርስቲያን ልጆችን ይዞ በመሄድ፣ የቤተሰብ ጸሎት በማድረግ፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ፣ ያሬዳዊ መዝሙራትን በማዳመጥ/በመዘመር፣ ክርስቲያናዊ ሥነ-ምግባራትን በመፈጸም፣ መልካም ያልሆኑ የቴሌቪዥን መርሐግብሮችንና ማኅበራዊ ሚዲያን ባለማየት፣ መልካም ስብእናን ይዞ ጠንክሮ መስራትን በማሳየት ለልጆች አርአያ መሆን ከወላጆች ይጠበቃል፡፡ የወላጆች ሕይወት የልጆች ማንነትና ሕይወት ላይ ታላቅ ተጽእኖ ስለሚኖረውና ልጆች የሚያዩትን ይዘው ስለሚያድጉ በሕይወት አርአያ መሆን ወላጆች ለልጆቻቸው የሚያደርጉት ታላቅ ድርሻ ነው፡፡ በቤተክርስቲያን የሚሰጠው መንፈሳዊ ትምህርት የቤተሰብ አርአያነት ሲጨመርበት ለልጆቹ የተሟላ ይሆንላቸዋል፡፡

በልጆች መርሐግብር መሪ ተዋናይ መሆን

በቤተክርስቲያን ለልጆች ከሚሰጠው መንፈሳዊ ትምህርት ጎን ለጎን በሚተገብሩ ሌሎች የልጆች መርሐግብራት ይኖራሉ፡፡ ወላጆች በእነዚህ መርሐግብራት መሪ ተዋናይ መሆን ይጠበቅባቸዋል፡፡ ከእነዚህም ለምሳሌ ያህል የጉብኝት መርሐግብር (ቅዱሳት መካናትን መጎብኘት)፣ በዓለ ንግሥ ላይ የሚኖር የልጆች ዝግጅት፣ የልጆችን ልደት በጋራ ማክበር፣ የልጆች የጽዋ ማኅበር ማዘጋጀት፣ ከአንዱ የትምህርት እርከን ወደ ሌላው ሲሄዱ መንፈሳዊ ምርቃት ማዘጋጀት፣ በልጆች መካከል የሚደረጉ የተለያዩ መንፈሳዊ ይዘት ያላቸውና አስተማሪ የሆኑ የጨዋታና የውድድር መርሐግብር ማዘጋጀት ይጠቀሳሉ፡፡ እነዚህን በማቀድ፣ በማስተባበርና በመተግበር ወላጆች መሪ ተዋናይ መሆን ይጠበቅባቸዋል፡፡ የወላጆቻቸውን ንቁ ተሳትፎ እያዩ የሚያድጉ ልጆችም እነርሱም ሲያድጉ መሪ ተዋናይ ይሆናሉ፡፡

በአጠቃላይ ልጆች በወደፊት ሕይወታቸው እምነታቸውን አውቀውና ጠብቀው፣ በመንፈሳዊ አገልግሎትም ተሳትፈው የዘላለም ሕይወትን ይወርሱ ዘንድ በልጅነታቸው መንፈሳዊ ትምህርትን እየተማሩ ማደግ ይኖርባቸዋል፡፡ በኦርቶዶካሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሥርዓትና ትውፊት መሠረትም ለልጆች መንፈሳዊ ትምህርትን ማስተማር የየአብያተ ክርስቲያናት ዋነኛ የመንፈሳዊ አገልግሎት አካል ነው፡፡ ለዚህም መሳካት ወላጆች ወሳኝ ድርሻዎች አሏቸው፡፡ ከእነዚህ መካከልም መንፈሳዊ ትምህርቱ ለልጆች መሠረታዊ ነገር መሆኑን ማመን፣ ልጆችን በሰዓቱ ማምጣትና መመለስ፣ በመማር ማስተማሩ ሂደት መሳተፍ፣ ማስጠናት/የቤት ሥራ አብሮ መሥራት/፣ ለትምህርቱ  መሳካት የሃሳብ፣ የገንዘብና የቁስቁስ ድጋፍ ማድረግ፣ በክርስቲያናዊ ሕይወት አርአያ መሆንና በልጆች መርሐግብር መሪ ተዋናይ መሆን በአብነት ይጠቀሳሉ፡፡ ስለዚህም ወላጆች ልጆቻቸውን በመንፈሳዊ ትምህርት እየታነፁ እንዲያድጉ ማድረግ አንዱ የመንፈሳዊ አገልግሎትና የክርስቲያናዊ ሕይወት አካል መሆኑን ተገንዝበው፣ የየድርሻቸውንም ማበርከት ይገባቸዋል እንላለን፡፡ †

 

ልጆቻችን መንፈሳዊ ትምህርትን በቋንቋቸው ወይስ በቋንቋችን ይማሩ?

መግቢያ

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ በልዩ ልዩ መንገድ ክርስትናን ስታስተምር የቆየች ጥንታዊትና ታሪካዊት ቤተክርስቲያን መሆኗ ይታወቃል፡፡ እነ አቡነ ተክለሃይማኖትና አባ ሳሙኤል ዘዋልድባን የመሳሰሉ ቀደምት ኢትዮጵያውያን ሊቃውንት በልዩ ልዩ የሀገራችን ኢትዮጵያ የቀድሞ ጠረፋማ አካባቢዎች የተለያየ ቋንቋ የሚናገሩ ህዝቦችን በክርስትና አስተምረው ሲያጠምቁ በሚገባቸው ቋንቋ እንዳስተማሯቸው ወይም በደቀ መዛሙርቶቻቸው አማካኝነት እንደሰበኩ የታሪክ መዛግብት ይመሰክራሉ፡፡ ያ ባይሆን ኖሮ አገልግሎታቸው ፍሬ ባላፈራ ነበር፡፡ የማንበብና የመፃፍ ክህሎት በየቋንቋው ከመስፋፋቱ አስቀድሞ በነበሩት ዘመናት ትምህርተ ወንጌልና ሥርዓተ ሃይማኖት ከቃል ባሻገር ከባህልና ከአኗኗር ጋር በተሰናሰለ ሁኔታ በቀደሙ አባቶቻችን ይሰጥ እንደነበረ የሚያሳዩ በርካታ ማኅበረሰባዊ ማሳያዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡

በአንድ ወቅት ትምህርተ ሃይማኖትን ከአኗኗራቸው ጋር አዛምደው ይዘው የነበሩ ልዩ ልዩ ቋንቋ የሚናገሩ የማኅበረሰብ ክፍሎች በጊዜ ሂደት የሚመክርና የሚያስተምር ካህን፣ መምህር አጥተው ከቀደመ የክርስትና አምልኳቸው ቢለዩ እንኳ በባህላቸውና በአኗኗራቸው የቀደመውን ዘመን የክርስትና ላህይ የሚያሳዩ አሻራዎችን ይዘው የሚገኙበት ጊዜ አለ፡፡ የማንበብና መፃፍ ክህሎት የጥቂቶች ብቻ የነበረበት ዘመን አልፎ  በተስፋፋበት የቅርብ ዘመን ታሪክ ግን ቤተክርስቲያናችን ለዘመኑ በሚመጥን መልኩ ምዕመናንን በየቋንቋቸው ከማስተማር አኳያ ከፍተኛ ድክመት እንዳለባት የታወቀ ነው፡፡  

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን አስተምህሮዋ አስቀድሞ የግዕዝን ቋንቋ ከቅርብ ዘመናት ወዲህ ደግሞ አማርኛን ቋንቋ የሚጠቀም በመሆኑ ሌሎች በኢትዮጵያ ውስጥና ከኢትዮጵያ ውጭም የሚነገሩ ቋንቋዎችን ለቤተክርስቲያን አገልግሎት የመጠቀሙን ሁኔታ እጅግ አነስተኛ አድርጎታል፡፡ ይህም ቤተክርስቲያኗ እና አስተምህሮዋ በተወሰኑ የማኅበረሰብ ክፍሎች ብቻ ታጥሮ እንዲቆይ ከማድረጉ በተጨማሪ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠር ሕዝብን በቋንቋው ወደሚያስተምሩ ሌሎች የእምነት/የሃይማኖት ተቋማት እንዲሄድ አስተዋጽዖ አድርጓል፡፡

በሀገራችን ኢትዮጵያ በተለያዩ የማህበረሰብ ክፍሎች ቤተክርስቲያኗ ለረጅም ዓመታት አገልግሎት እየሰጠች ብትቆይም በቋንቋው ያላስተማረችውን ሕዝብ ሌላው የእምነት ተቋም በአጭር ጊዜ (ለምሳሌ በ5 እና በ10 ወር) በቋንቋው እያስተማረ ሲወስደው ተመልካች ሆና መቆየቷ የታሪክ ተወቃሽ አድርጓታል፡፡ እጅግ ቢዘገይም በቅርብ ጊዜ የተጀመረው የስብከት፣ የመዝሙርና የቅዳሴ አገልግሎቶችን በኦሮምኛና በትግርኛ ቋንቋዎች የማጋጀትና የማሠራጨት ጅምር በሌሎች ቋንቋዎችም ተስፋፍቶ ሊቀጥል ይገባል፡፡ በተወሰኑ አከባቢዎች ለተወሰነ ጊዜ የሚደረገው የስብከተ ወንጌል እና ሌሎች አግልግሎቶችን በተሟላና ዘላቂ በሆነ መልኩ ለማስቀጠል መተባበር ይገባል እንላለን፡፡

በወላጆችና በልጆች መካከል ያለው የቋንቋ ልዩነት

በዝርወት ዓለም በሚኖረው ሕዝበ ክርስቲያን ዘንድ ያለው እውነታ የሚያሳየው አብዛኞቹ ልጆች እዛው የተወለዱ ከመሆናቸውም አንፃር የሀገሩን ቋንቋ አቀላጥፈው የሚናገሩ ነገር ግን የወላጆቻቸውን ቋንቋ ለመናገር የሚቸገሩ ናቸው፡፡ በሌላ መልኩ አብዛኞቹ ወላጆች ተወልደው ያደጉበትን የሀገራችን ቋንቋ አዘውትረው የሚናገሩ፣ የሚኖሩበትን ሀገር ቋንቋ ደግሞ በተወሰነ መልኩ ብቻ የሚናገሩ ናቸው፡፡ ከዚህም የተነሳ በተለይም በቤተሰብ ደረጃ በወላጆችና በልጆች መካከል የቋንቋ ልዩነት ጎልቶ የሚታይ ከመሆኑም ባሻገር በመካከላቸው ላለው ቤተሰባዊ ትስስር መላላት ዋንኛ  ምክንያት ተደርጎ ይጠቀሳል፡፡ ስለሆነም ልጆች በጨቅላ ዕድሜያቸው ከቤተሰቦቻቸው ሊያገኙት የሚችሉትን መሰረታዊ የቤተክርስቲያናችን ትምህርት ከማጣታቸው በተጨማሪ፣ በዛው ዕድሜያቸው ለሌሎች መልካም ያልሆኑ ጠባያት (risk behaviors) የሚጋለጡበት ሁኔታ ይስተዋላል፡፡ በተለይም ለመዋዕለ ህፃናት ከደረሱበት ዕድሜ በኋላ አንዳንድ ቤተሰብ እንደሚገልፀው “ሊያመልጡን ነው” በሚል ስጋት ውስጥ ይገባሉ፡፡

ይህም ስጋት ልጆቻችን ሃይማኖታቸውን፣ ባህላቸውንና ቋንቋቸውን ሳናስተምራቸው ከልጅነት ወደ ወጣትነት ዕድሜ ተሻገሩ ከሚል ቁጭት የመጣ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ ቁጭት ተግባርን ካልስከተለ ለባሰ ቁጭት ከመዳረግ ውጭ በራሱ መፍትሔ አይሆንም፡፡ ይህንን ለማድረግ ያለው አማራጭ ግልጽ ነው፡፡ እርሱም በወላጆችና በልጆች መካከል ያለውን ትስስርና ተግባቦት ማጠናከር ነው፡፡ ይህ ከቋንቋ አንጻር ሲታይ ወላጆች ቋንቋቸውን ለልጆቻቸው በሚገባ ማስተማር እና/ወይም ልጆች በሚገባ የሚረዱትን ቋንቋ ለመናገር ጥረት ማድረግ  ነው፡፡ ሩጫ በበዛበት እና ሰው ብዙ ሰዓትና ከአንድ ሥራ በላይ በሚሠራበት ሀገር ይህ ከባድ ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን ወላጅ ለልጆቹ በቂ ትኩረት ከሰጠ ይህን ማድረግ ከባድ አይሆንም፡፡  

ልጆች

ልጆችን ወላጆቻቸው በሚናገሩት ቋንቋ ቢማሩ የተሻለ ነውን?

ልጆች መጀመሪያ የሚያገኟት ቤተክርስቲያን በቤት ውስጥ ያለችው የወላጆቻቸውና የቤተሰቦቻቸው አንድነት ናት፡፡ ልጆች ከወላጆቻቸው ጋር ተመሳሳይ ቋንቋ በማይነጋገሩበት በዝርወት ዓለም ባሉ ኢትዮጵያውያን (ኤርትራውያን) ቤተሰቦች ዘንድ በቃል ሊተላለፉ የሚገባቸው የቤተክርስቲያን አስተምህሮዎችን ማስረዳት ከባድ ሲሆን ይታያል፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘ ልጆችን ሃይማኖታዊ ትምህርት ከማስተማር አንጻር በኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ያሉ ምዕመናን ሁለት ዓይነት ሀሳብ ያነሳሉ፡፡ በሁለቱም አስተሳሰቦች ላይ መልካምና ደካማ ጎናቸውን አብረው ያነሳሉ፡፡

የመጀመሪያው አስተሳሰብ ልጆቹ ሃይማኖታዊ ትምህርቱን ወላጆቻቸው በሚናገሩት ቋንቋ ቢማሩ የተሻለ ነው የሚል ነው፡፡ ይህ አማራጭ የቤተክርስቲያኒቱ መምህራን (አብዛኞቹ ከሀገር ቤት የመጡና የሚመጡ ስለሆኑ) በቀላሉ ሊያስተምሯቸውና ወላጆችም ንቁ ተሳትፎ ሊያደርጉበት ይችላሉ የሚል መልካም እይታ አለው፡፡ አሁን ባለው ነባራዊ ሁኔታም አብዛኛው የቤተክርስቲያኒቱ አገልግሎት (ቅዳሴ፣ ስብከት፣ መዝሙር፣ ትምህርት) የሚሰጠው በኢትዮጵያ ቋንቋዎች ስለሆነ ይህ አማራጭ ልጆች በአገልግሎቱ እንዲሳተፉ ያደርጋል፡፡ የሃይማኖት መጻሕፍትም የታተሙት በእነዚሁ ቋንቋዎች ስለሆነ ለልጆቹ የተሻለ ተደራሽነት ይኖራቸዋል፡፡ ነገር ግን ይህ ይሆን ዘንድ ልጆቹ ከሃይማኖት ትምህርት አስቀድሞ የቋንቋ ትምህርት መማር ይኖርባቸዋል፡፡በዝርወት ዓለም የኢትዮጵያ ቋንቋዎችን ለልጆች በተገቢው ደረጃ ለማስተማር በማህበረሰቡና በቤተሰብ ደረጃ ያለው ቁርጠኝነት ይወስነዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ልጆች በሁለተኛ (አፋቸውን ባልፈቱበት) ቋንቋ ተምረውስ ምን ያህል ሃይማኖታዊው ትምህርት ሊዋሀዳቸው ይችላል የሚል አሉታው መከራከሪያ አለው፡፡ ሆኖም ግን የብዙ ወላጆች ፍላጎትም ስለሆነ የወላጆቻቸውን ቋንቋ በሚገባ ለተማሩና የቋንቋውን ክህሎት ላዳበሩ ልጆች ይህንን አማራጭ መጠቀም ይቻላል፡፡ 

ልጆቹ አቀላጥፈው በሚናገሩት ቋንቋ ቢማሩ ይመረጣልን?

ሁሉተኛው አማራጭ ልጆቹ የኦርቶዶካሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንን ትምህርት አቀላጥፈው በሚናገሩት፣ ትምህርት ቤትም በሚማሩበት ቋንቋ፣ በሀገሩ ቋንቋ ቢማሩ ይመረጣል የሚል ነው፡፡ ይህም ልጆቹ ሃይማኖታዊ ትምህርቱን በሚገባ እንዲረዱት ያደርጋል፡፡ ሳይቸገሩም በቀላሉ ይገባቸዋል፡፡ በተጨማሪም በአገሩ ቋንቋ በትጋት ከሚያስተምሩ ከአንዳንድ አኃት አብያተ ክርስቲያናት የሚማሩበት ዕድል ስለሚገኝ ተጨማሪ ግብአት ይሆናቸዋል፡፡ ይህም ለተወሰነ ጊዜ በደንብ ቢሰራበት ማለትም ልጆች ሃይማኖታዊውን ትምህርት አፋቸውን በፈቱበት ቋንቋ (ለምሳሌ በእንግዝኛ) ቢማሩ በቀላሉ ወደ ተምሮ ማስተማር ሊገቡ ይችላሉ፡፡ ይህም ማለት በአንድ ዙር (cohort) በቋንቋቸው በሚገባ ሃይማኖታዊውን ትምህርት ከተማሩ የእነርሱን ታናናሾች ያስተምራሉ፡፡ እንደዚያ እያለ በቀጣይነት ለሚመጣው ትውልድም በሀገሩ ቋንቋ የሚያስተምሩ መምህራንን፣ የሚቀድሱ ካህናትን፣ የሚዘምሩ መዘምራንንና በሀገሩ ቋንቋ ተሰጥኦ የሚቀበሉ ምዕመናንን ማፍራት ይቻላል፡፡

ነገር ግን በኛ ቤተክርሰቲያን በሀገሩ ቋንቋ የሚያስተምሩ መምህራን እጥረት አለ፡፡ መደበኛ የሆኑት የቤተክርስቲያን ካህናትና መምህራን የእንግሊዝኛም ሆነ የሌላ የውጭ ሀገር ቋንቋ ስልጠና የሚወስዱበት አሠራር ስለሌለ እነርሱ በዝርወት ዓለም የተወለዱትን ሌላ ቋንቋ ተናጋሪ ህጻናትና ወጣቶች ማስተማር እንደሚከብዳቸው ግልጽ ነው፡፡ በእንግሊዝኛም ቋንቋ ጭምር እንዲያስተምሩ ታስቦ በተከፈቱ የቤተክርስቲያናችን መንፈሳዊ ኮሌጆች ከሚመረቁ ደቀመዛሙርትም ብዙዎቹ እንኳን ለማስተማር ለመግባባት እንኳ የሚሆን የቋንቋ ክህሎት ያላቸው አይመስልም፡፡ በመደበኛው የሀገራችን ትምህርት የተማሩ የቤተክርስቲያችን ልጆችም ቢሆኑ ይህን ክፍተት ለመሙላት የሚያበቃ ክህሎትም ዝግጁነትም አላቸው ለማለት የሚያስችል ሁኔታ ያለ አይመስልም፡፡ ስለሆነም  ሊያስተምሩ ይችላሉ የሚባሉትም የቋንቋ ውስንነት ያለባቸው ናቸው የሚል መመከራከርያ ይቀርባል፡፡

በጥቂት ቁርጠኝነቱ ባላቸው የቤተክርስቲያኒቱ አገልጋዮች አስተባባሪነት ልጆችን በሀገሩ ቋንቋ (ለምሳሌ በእንግሊዝኛ) ማስተማር ቢጀመር ልጆቹ የቤተክርስቲያኒቱን አስተምህሮ እንዲያውቁ ያደርጋል፡፡ ነገር ግን ቅዳሴው በግዕዝና በአማርኛ፣ ስብከቱ በአማርኛና በትግርኛ፣ መዝሙሩ በግዕዝና በአማርኛ፣ ሰዓታቱና ማሕሌቱ በግዕዝ፣ ካህናቱም እንዲሁ በእነዚህ ቋንቋዎች የሚናገሩ ከሆነ በእንግሊዝኛ የተማሩት ልጆች እንዴት ሆኖ ነው ከቤተክርስቲያኒቱ አገልግሎት ተሳታፊ የሚሆኑት? ቤተክርስቲያኒቱ መንፈሳዊ አገልግሎቱን በእንግሊዝኛ መስጠት እስከምትጀምር ድረስ ልጆችን በእንግሊዝኛ ማስተማር ብቻ የመፍትሔ ጅምር እንጂ በራሱ መፍትሔ አይሆንም፡፡ በዚህም የተነሳ ቤተክርስቲያን ይህንን አማራጭ ገፍታ እንዳትሠራበት መሰናክል ሆኖ ይገኛል፤ ለወደፊትም ይቀጥላል፡፡ ስለሆነም አንዳንድ ምዕመናን ልጆቻቸውን በአኃት አብያተ ክርስቲያናት (ለምሳሌ በኮፕቲክ ቤተክርስቲያን) ወስደው እንዲያስተምሩ ምክንያት ሆኗል፡፡

ቤተክርስቲያን ቋንቋን የማስተማር መንፈሳዊ ኃላፊነት አለባትን?

ሁሉም ወላጅ ልጆቹ የራሱን ቋንቋ በሚገባ ቢናገሩለት ደስ ይለዋል፡፡ ለቤተሰባዊም ሆነ ለማኅበራዊው መስተጋብርም ታላቅ አስተዋጽኦ ያበረክታል፡፡ ለልጆቹም ቢሆን አንድ ተጨማሪ ቋንቋ አቀላጥፎ መናገር ለአእምሮም ሆነ ለስነ-ልቦና፣ ለማኅበራዊም ሆነ ለዓለም አቀፋዊ ትስስር ታላቅ ድርሻ እንደሚኖረው ግልጽ ነው፡፡ አዋቂዎችን ቋንቋ ከማስተማር ይልቅ ልጆችን ማስተማሩ ቀላል ስለሆነም ልጆችን የወላጆቻቸውን ቋንቋ ማስተማርና ማሳወቅ የወላጆችና ቤተሰቡ የሚኖርበት ማኅበረሰብ ኃላፊነት ነው፡፡ ቤተክርስቲያን ግን መንፈሳዊ ተቋም ከመሆኗ አንጻር ለሰው ልጅ ሁሉ በሚናገረው ቋንቋ የክርስቶስን ወንጌል የማስተማር መንፈሳዊ ኃላፊነት አለባት፡፡ መንፈስ ቅዱስ ለቅዱሳን ሐዋርያት 72 ቋንቋ የገለጸላቸው በየሀገሩ እየዞሩ የሰውን ልጅ በቋንቋው እንዲሰብኩ ነበር፡፡ ዛሬም የቤተክርስቲያን መምህራን ልጆችንም ሆነ ወጣቶችን እንዲሁም አዋቂዎችን በቋንቋቸው የማስተማር መንፈሳዊ ኃላፊነት አለባቸው፡፡ ከዚህ አንጻር የቤተክርስቲያን ድርሻ ሃይማኖታዊ ትምህርትን የሰው ልጅ በሚናገረውና በሚረዳው ቋንቋ ማስተማር መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል፡፡

ቋንቋን ማስተማር የቤተክርስቲያን መሠረታዊ ዓላማዋ አይደለም፡፡ በቤተክርስቲያን ያሉ አገልጋዮች ግን ቋንቋን በማስተማር ማኅበራዊ አበርክቶ ሊያደርጉ ይችላሉ፡፡ ይህም ከሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል መማር ፈልገው የሚመጡ ልጆችን ሁሉ ሊያስተናግድ የሚችልና ደረጃውን የጠበቀ የቋንቋ መማሪያ ማዕከል (Language Academy) ቢሆን መልካም ነው፡፡ በየአጥቢያ ቤተክርስቲያኑ በአንዳንድ ቅንነት ባለቸው ምዕመናን ተሳትፎ ብቻ ብልጭ ድርግም የሚልና ባለህበት እርገጥ ዓይነት ተከታታይነትና ዘላቂነት የሌለው የቋንቋ ትምህርት ግን የልጆችን ዕንቁ የሆነ የመማሪያ ጊዜ ከማባከን ውጭ ብዙም ፋይዳ አይኖረውም፡፡

በዓለማዊ አስተሳሰብም ሆነ በመንፈሳዊው አስተምህሮ ቋንቋ ያው የመግባቢያ ክህሎት ነው፡፡ የቤተክርስቲያን መምህራንም እንደ ሐዋርያት የሰውን ልጅ በቋንቋው ማስተማር ይጠበቅባቸዋል፡፡ እዚህ ላይ አንዳንዶች ቤተክርስቲያንን የቋንቋ ማስተማርያ አድርገው ከማሰብ ይልቅ የሃይማኖታዊ ትምህርት ተቋም አድርገው ማሰብ ይኖርባቸዋል፡፡ ወላጆችና ማኅበረሰቡ ቋንቋን ለማስተማር ቢተጉ፣ ቤተክርስቲያን ደግሞ መንፈሳዊውን ትምህርት ልጆች በሚረዱት ቋንቋ ብታስተምር ልጆቹ በመንፈሳዊውም ትምህርት ሆነ በቋንቋ ክህሎታቸው የታነጹ ሆነው እንዲያድጉ ማድረግ ይቻላል፡፡ ቋንቋን ማስተማር በማይቻልበት ሁኔታ ግን መንፈሳዊውን ትምህርት በቋንቋቸው የሚማሩበትን አማራጭ መውሰድ ያስፈልጋል እንጂ ገና ለገና ቋንቋ እስኪማሩ ብሎ የልጆችን የመማሪያ ጊዜ በከንቱ ማባከን አይገባም፡፡

መፍትሔው: ልጆችና ወጣቶች በሚናገሩት ቋንቋ ማስተማር ነው!

የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን መሠረታዊ ዓላማ የክርስቶስን ወንጌል ለሰው ልጅ ሁሉ ያለምንም ልዩነት በሚገባው ቋንቋ ማስተማር፣ በአገልግሎትና በምስጢራት ማሳተፍና ለመንግስተ ሰማያት ማብቃት ነው፡፡ ማንኛውም የሰው ልጅ የቤተክርስቲያኒቱን እምነት፣ ሥርዓትና ትውፊት ለማወቅ ከሚናገረው ቋንቋ ውጭ ሌላ ቋንቋ መማር/ማወቅ አይጠበቅበትም፡፡ በራሱ ቋንቋ የቤተክርስቲያኒቱን ትምህርት መማር፣ ከአገልግሎቱ መሳተፍ፣ ለሌሎችም ማስተማር ይገባዋል፡፡ የቤተክርስቲያን ትምህርትና አገልግሎትም በተወሰነ ቋንቋ ብቻ መታጠር የለበትም፡፡ ልጆችም፣ ወጣቶችም፣ አዋቂዎችም፣ አረጋውያንም በሚናገሩት ቋንቋ የቤተክርስቲያኒቱን ትምህርት ሊማሩና ከአገልግሎትም ሊሳተፉ ይገባል፡፡ የቤተክርስቲያኒቱ አገልጋዮችም ምዕመናኑ በሚናገሩት ቋንቋ የሚያስተምሩና ለአገልግሎትም ይህንንኑ ቋንቋ የሚጠቀሙ ሊሆን ይገባል፡፡

በዝርወት ዓለም ተወልደው ለሚያድጉ ልጆችም ያለው የቋንቋ አጠቃቀምን የሚመለከተው የቤተክርስቲያኒቱ አስተምህሮ የተለየ አይደለም፡፡ ይህም በሚናገሩት ቋንቋ የቤተክርቲያንን ትምህርት እየተማሩ፣ በቋንቋቸው የቤተክርስቲያንን አገልግሎት እየተሳተፉ፣ በእምነትና በምግባር ተኮትኩተው ሊያድጉ ይገባል የሚል ነው፡፡ ልጆች በሚናገሩት ቋንቋ የሚያስተምሩ መምህራንን፣ የሚቀድሱ ካህናትን፣ የሚዘምሩ መዘምራንን፣ የሚጽፉ ሊቃውንትን ማፍራት ደግሞ የቤተክርስቲያኒቱ ተቋማዊ ኃላፊነት ነው፡፡ ይህ ካልሆነ ግን በዝርወት ዓለም ያለችው ቤተክርስቲያን በስደት፣ ለትምህርትና ለሥራ ከሀገር ቤት ለሚመጡት ምዕመናን ብቻ ትሆንና እነዚህ ከሌሉ የማትኖር ልትሆን ትችላለች፡፡ ቤተክርስቲያን ኩላዊት (የሁሉም፣ ዓለም ዓቀፋዊት) ናት ሲባልም ለሰው ልጅ በሚናገረው ቋንቋ ታስተምራለች ማለት ስለሆነ በአገልጋዮች ዘንድ ያለው የቋንቋ ስብጥር (Language diversity) ሊታሰብበትና ሊሠራበት ይገባል እንላለን፡፡

ከዚህ በተረፈ በአንዳንድ ወላጆችና አገልጋዮች ዘንድ እንደሚታየውም ልጆች በወላጆቻቸው ቋንቋ መማር ሳይፈልጉ እንዲማሩ ወይም በሚገባ በማይረዱት ቋንቋ ሃይማኖታዊ ትምህርት እንዲማሩ ተፅእኖ በማሳደር ሳይሆን በፍቅር ወደውት እንዲማሩ(በ)ት ማድረግ ይገባል፡፡ በተጽእኖ ማስተማር ለቋንቋው ያላቸውን ፍላጎትና አመለካከትም ሊቀይር ይችላል፡፡ ልጆችና ወጣቶች በሚናገሩት ቋንቋ ለእናስተምራቸው እንጂ በማይገባቸው ቋንቋ እንዲማሩ ባናስገድዳቸው መልካም ነው፡፡ ስለዚህ አስቀድሞ ቋንቋውን የማወቅ ፍላጎትን መፍጠር እና የቋንቋ ክህሎታቸውንም ማሳደግ ያስፈልጋል እንጂ ልጆችን ያለፍላጎታቸው ይህንን ቋንቋ ተማሩ ወይም በዚህ ቋንቋ ተማሩ ማለት ሕጋዊም፣ ሃይማኖታዊም መሠረት የለውም፡፡ በአጠቃላይ እያንዳንዱ ልጅ ወይም ወጣት በሚገባውና የተሻለ በሚረዳበት ቋንቋ የሚማርበትን አማራጭ መፍጠር ያስፈልጋል እንጂ ሁሉም ልጆች ወይም ወጣቶች በዚህ ወይም በዚያ ቋንቋ ብቻ ይማሩ የሚለው ጉንጭ አልፋ ክርክርም ለቤተክርስቲያን ዕድገት አይበጅም፡፡