ገንዘብና ክርስትና: አካሄዳችሁ ገንዘብን ያለ መውደድ ይሁን!

መግቢያ

በሥላሴ አምሳል ተፈጥሮና በሥላሴ ስም ተጠምቆ ክርስቲያን የሆነ ሰው በዚህ ዓለም ላይ ሲኖር በመሠረታዊነት ምግብ፣ ልብስና መጠለያ ያስፈልገዋል። እንደየዘመኑም ስልጣኔ የውኃ፣ የመብራት፣ የትምህርት፣ የመጓጓዣ፣ የስልክና የኢንተርኔት አገልግሎቶች ያስፈልጉታል። የእነዚህንም ወጪ ለመሸፈን ሥራን ይሠራል። ከሥራውም ሊጠቀምበት የሚችለውን ሀብት/ገንዘብ ያገኛል። ካገኘውም የእግዚአብሔርን ድርሻ (አሥራቱን በኩራቱን መባውን) ከሰጠ በኋላ ለቤተሰቡ ወጪ ይጠቀምበታል፣ ልጆችን እያስተማረ ያሳድግበታል፣ ኢንቨስት ያደርገዋል፣ ለወደፊት ያስቀምጠዋል፣ ወይም የተቸገሩትንም ይረዳበታል። ዘወትር እግዚአብሔርን እያመሰገነ መሥራቱንም ጤናና አቅም እስካለው ድረስ ይቀጥላል።

ይሁንና በዘመናችን በክርስቲያኖች የግል ሕይወት ከገንዘብ ማግኛ መንገዶች፣ ከገንዘብ አያያዝና አጠቃቀም ጋር የተያያዙ ብዙ ችግሮች ይስተዋላሉ። ችግሮቹም በብዛት ስለገንዘብ ካለው የተሳሳተ ግንዛቤ፣ ከግለሰቦች ገንዘብ ወዳድነትና ከገንዘብ አጠቃቀም ችግሮች የሚመነጩ ናቸው። በዚህ ዙሪያ በተደጋጋሚ የሚሰሙ ስብከቶችም በብዛት ችግሩን የሚኮንኑና ግለሰቦችን የሚፈርጁ እንጂ መፍትሔን የሚያመላክቱ አይመስልም። ምዕመናንም ገንዘብ እንዲሰጡ እንጂ ገንዘባቸውን እንዴት መጠቀም እንደሚገባቸው በቂ ትምህርት እየተሰጠ አይደለም። ይህንን መነሻ በማድረግ በዚህች የአስተምህሮ ጦማር በክርስትና ሕይወት ያለውን ገንዘብን የሚመለከተውን አስተምህሮ፣ ተያያዥ ችግሮችን እና የመፍትሔ ሀሳቦችን እንዳስሳለን።

ገንዘብና ክርስትና 

ገንዘብ የሰው ልጆች የሚገበያዩበት መሣሪያ (tool) እና የሀብት መጠን መለኪያ ነው። ገንዘብ የማግኛ ዋናው መንገድም ሥራ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ “ሊሠራ የማይወድ አይብላ (2ኛ ተሰሎ 3:10)” በማለት ክርስቲያን ሠርቶ ሀብት/ገንዘብ ማፍራት እንዳለበት በዚህም ለሥጋዊውና ለመንፈሳዊ ሕይወቱ ሊጠቀምበት (ሊገዛበት) እንደሚገባ በማያሻማ ሁኔታ ይገልፃል። ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅም በተግሳጹ (የቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ ተግሳጽ አንቀጽ 20) ስለገንዘብ በሰፊው አስተምሯል። በተለይም ገንዘብን መውደድ፣ ለገንዘብ መገዛትንና በገንዘብ (ገንዘብን ለማግኘት) የማይገባ ነገር ማድረግን መንፈሳዊ ሕይወትን እንደሚጎዱ በጥልቀት አስተምሯል። እኛም እነዚህን በዝርዝር ቀጥሎ እናያቸዋለን።

ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነው።

ገንዘብን መውደድን በሚመለከት ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነው (1ኛ ጢሞ 6:10)” በማለት ገልፆታል። ይህ ሲባል ግን የክፋት ሁሉ ሥር የተባለው ገንዘብ ራሱ ሳይሆን ገንዘብን መውደድ መሆኑን ማስተዋል ይገባል። ምክንያቱም ገንዘብ በራሱ የክፋትም ሆነ የጽድቅ ሥር ሊሆን አይችልም። ክፋትም ይሁን ትሩፋት የሚሆነው የሰው ልጅ የገንዘብ አጠቃቀም ነው። ሐዋርያው “አካሄዳችሁ ገንዘብን ያለ መውደድ ይሁን፣ ያላችሁ ይብቃችሁ (ዕብ 13:5)” በማለት ያስተማረው ይህንን ያጠናክረዋል። ሰው ገንዘብን ከወደደ ልቡን በገንዘብ ላይ ያደርግና “በፍፁም ልብህ፣ በፍፁም ነፍስህ፣ በፍፁም አሳብህ አምላክህን ወደድ” እና “ባልንጀራህን እንደራስህ ውደድ” (ማቴ 22:37) የሚሉትን ሕግጋት ይዘነጋል። ገንዘብን ያለመውደድ ሲባልም ገንዘብን መጥላት ይገባል ማለት አይደለም። ሁሉንም አመዛዝኖ ፍቅረ እግዚአብሔርንና ፍቅረ ቢጽን በማስቀደም መጽናት ይገባል ማለት ነው እንጂ።

ጠቢቡ ሰሎሞን “ገንዘብን የሚወድ ገንዘብ አይጠግብም (መክ 5:10)” እንዳለው የማይጠገብ ነገር መጨረሻ የለውምና የክፋት ሥር መባሉም ለዚህ ነው። ከሐዋርያት አንዱ የነበረው የአስቆሮቱ ይሁዳ አምላኩን የሸጠው ለገንዘብ ባለው ልዩ ፍቅር ነበር። የያዕቆብ ልጆች ወንድማቸው ዮሴፍን ለግብፅ ነጋዴዎች የሸጡትም እንዲሁ ለገንዘብ ነበር። ብርሃን ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ “በመጨረሻው ዘመን ሰዎች ገንዘብን የሚወዱ ይሆናሉ (2ኛ ጢሞ 3:2)” እንዳለው ዛሬም ገንዘብን መውደድ እውነተኛዋን እምነት እስከ መካድ የሚያደርሳቸው፣ በቤተ ክርስቲያን አገልግሎት እንዲነግዱ የሚያደርጋቸው ብዙዎች መኖራቸውን እንገነዘባለን። በአንጻሩ የአባቶቼን ርስት በገንዘብ አልሸጥም ብሎ ሰማዕትነትን እንደተቀበለው ናቡቴ የቅዱሳንን ሕይወት አብነት አድርገው በገንዘብ በኩል የሚመጣን የሰይጣን ፈተና ተቋቁመው በኑሮአቸው ሁሉ የእውነት ምስክሮች የሆኑና የሚሆኑ ቅዱሳን ምዕመናን የእምነት ጽናት ተምሳሌት ናቸው።

ለገንዘብና ለእግዚአብሔር መገዛት አትችሉም።

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በትምህርቱ “ለገንዘብና ለእግዚአብሔር መገዛት አትችሉም (ማቴ 6:24)” ያለውም ሰው መገዛት ያለበት ለፈጠረው ለእግዚአብሔር ብቻ መሆኑን ለማስተማርና ሰው በገንዘብ ሊገዛበት እንጂ ለገንዘብ ሊገዛለት እንደማይገባ ለማስገንዘብ ነው። ስለዚህም የሰው ልጅ ሁሉን ለፈጠረው ለእግዚአብሔር እንጂ ሠርቶ ለሚያገኘው ገንዘብ ሊገዛ አይገባውም። ለገንዘብ መገዛት ማለት ገንዘብ ማግኘትን ብቻ ግብ አድርጎ መኖር፣ ከእምነት ይልቅ ገንዘብን መውደድ፣ ከባልንጀራ ይልቅ ገንዘብን መውደድ፣ ገንዘብን ማምለክ ማለት ነው። ይህ ደግሞ ከእግዚአብሔር ፍቅር ይለያል። ጌታችን “አትችሉም” ያለው አንድ ሰው በአንድ ጊዜ ለእግዚአብሔርና ለገንዘብ መገዛት (ሁለት አምላክ ማምለክ) የማይቻለው ስለሆነ ነው። ነገር ግን ‘ለገንዘብ አትገዙ’ ማለት ‘ለገንዘብ አትሥሩ፣ ስለገንዘብ አታስቡ’ ማለት አይደለም፣ ገንዘብን አታምልኩት፣ ለገንዘብ ብላችሁ ከቅን ህሊናችሁ፣ ከጸናች ሃይማኖታችሁ አትለዩ ማለት ነው እንጂ። ለገንዘብ መገዛትም ‘ከእኔ በቀር ሌላ አምላክ አታምልክ (ዘፀ 20:1)’ ያለውን ትዕዛዝ መሻር ስለሆነ ከአምልኮተ ጣኦት ይመደባል።

የሰው ሕይወት በገንዘቡ ብዛት አይደለም።

በክርስትና አስተምህሮ ከገንዘብ ጋር በተያያዘ ሌላው የሚወገዘው ተግባር ሳይሠሩ ገንዘብ ማግኘት ወይም ገንዘብ ለማግኘት መሞከር ነው። በስርቆት፣ በሙስና፣ በማታለልና ይህንን በመሳሰሉት መንገዶች የራስ ያልሆነን ገንዘብ ማግኘት ወንጀልም ኃጢአትም ነው። ክርስቲያን ገንዘብ ማግኘት ያለበት በመሥራት ብቻ እንደሆነ መጽሐፍ ያስተምረናል። መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ከእርሱ ዘንድ መጥተው “እኛ ደግሞ ምን እናድርግ” ያሉትን ጭፍሮች ሲገስፅ “ደሞዛችሁ ይብቃችሁ (ሉቃ  3:14)” ማለቱ ሰው ሠርቶ የሚያገኘው ሊበቃው እንደሚገባ ያስተምረናል። ያልተለፋበት ገንዘብም እንደ ጉም የሚተን ብኩን መሆኑን ብዙዎች የሚመሰክሩት ነው። ሁሉም በልክ መሆን እንዳለበትና የሰው ልጅም ለመንፈሳዊ ሕይወቱ ቅድሚያ መስጠት እንዳለበት ጌታችን ሲያስተምርም (ሉቃ 12:15) “የሰው ሕይወት በገንዘቡ ብዛት አይደለምና ተጠንቀቁ፥ ከመጐምጀትም ሁሉ ተጠበቁ” ብሏል። 

ገንዘብህ ባለበት ልብህ ደግሞ በዚያ ይሆናል።

የሰው ልጅ ሠርቶ  በላቡ ያገኘውን ገንዘብ ለሥጋዊና ለመንፈሳዊ ሕይወቱ በአግባቡ ሊጠቀምበት ይገባል እንጂ ኃጢአትን ለመሥራት ወይም ሌላውን ወንድሙን/እህቱን ለመጉዳት ማዋል የለበትም። ይልቁንም የራሱን ኑሮ ለመምራት፣ ቤተ ክርስቲያንን ለማገልገልና ሌሎችን ለመርዳት ሊያውለው ይገባል። ይህንንም ሲያደርግ ብልና ዝገት በማያገኙት በሰማይ መዝገብን ያከማቻል። ጌታችን “መዝገብህ ባለበት ልብህ ደግሞ በዚያ ይሆናልና (ማቴ 6:21)” በማለት ያስተማረው ገንዘቡን (ያለ ከንቱ ውዳሴ) የሚመጸውት ልቡም በሰማያት (መዝገቡ ባለበት) ይሆናል ማለቱ ነው። “ለጻድቅ ያለው ጥቂት ከብዙ ኃጢአተኞች ሀብት ይበልጣል (ምሳ 37:16)” የተባለውም ለዚህ ነው። ክርስቲያን ገንዘቡን ለእውነትና በእውነት ብቻ መጠቀም አለበት። ሐናንያና ሰጲራ የሚባሉ ባልና ሚስት ገንዘባቸውን ለሐዋርያት ኅብረት ለመስጠት ወስነው ነገር ግን መንፈስ ቅዱስን በማታለላቸው ተቀጥተዋል (ሐዋ 5:1-10)። በሌላም በኩል ባልተገባ መንገድ (በጥንቁልና) ባገኘው ገንዘብ የመንፈስ ቅዱስን ስጦታ ለመግዛት የተመኘው ሲሞንም እንዲሁ ከገንዘቡ ጋር ጠፍቷል (ሐዋ 8:20)።

ባለጠግነት ከእግዚአብሔር ቁጣ አታድንም! 

የገንዘብ ባለጠጋ ሆኖ የተወለደ የለም። ሀብትም የመንፈሳዊ ጸጋ መለኪያ አይደለም። ማንኛውም የሰው ልጅ ጠንክሮ ከሠራም ባለጠጋ መሆን ይችላል። ነገር ግን ባለጠግነትን በተመለከተ በብዙዎች ዘንድ የተሳሳተ ግንዛቤ አለ። አንዳንድ ባለጠጎች ብዙ (ጊዜ) ገንዘብ በመስጠት ጽድቅ የሚገኝ ይመስላቸዋል። ሌሎች ደግሞ ባለጠጋ በምድር ‘ተድላን’ ስላገኘ ወደ መንግስት ሰማያት የማይገባ ይመስላቸዋል። ባለጠግነትን ብቻ የመጨረሻ ግብ አድርጎ አግባብ ባልሆነ መንገድ ለመክበር መሞከርም ለክርስትና ሕይወት ታላቅ ፈተና መሆኑ እርግጥ ነው።  ጠቢቡ ሰሎሞን “ባለጠጋ ለመሆን አትድከም፤ የገዛ ራስህን ማስተዋል ተው። በእርሱ ላይ ዓይንህን ብታዘወትርበት ይጠፋል፤ ባለጠግነት ወደ ሰማይ እንደሚበርር እንደ ንስር ለራሱ ክንፍ ያበጃልና (ምሳ 23:4-5)” በማለት የተናገረው ለዚህ ነው። ጌታችንም በትምህርቱ “ለባለጠጋ ወደ መንግስተ ሰማያት መግባት ጭንቅ ነው፣ ባለጠጋ ወደ መንግስተ ሰማያት ከሚገባ ግመል በመርፌ ቀዳዳ ቢሾልክ ይቀላል (ማቴ 19:23)” ብሎ ያስተማረው ባለጠግነት የክርስትና ሕይወት ፈተና መሆኑን ለማስገንዘብ ነው።

ጌታችን ይህንን የተናገረው  ከአምላኩ ይልቅ ገንዘቡን ይወድ ስለነበረው አይሁዳዊ ነበር። ይህንንም ሲል ሰው ከአምላኩ ይልቅ ሀብቱን ከወደደ ወይም በሀብት ብዛት ጽድቅን ለማግኘት ካሰበ መንግስተ ሰማያት መግባት ከባድ ነው ለማለት እንጂ በእውነት ሠርቶ ሀብታም የሆነ፣ እውነተኛ እምነት ያለውና መልካም ምግባር ያለው ባለጠጋ መንግስተ ሰማያት አይገባም ማለቱ አይደለም። በተጨማሪም በዘርና በዘሪው ምሳሌ ሲያስተምርም “በእሾህም የተዘሩት ሌሎች ናቸው፥ ቃሉን የሰሙት እነዚህ ናቸው፥ የዚህም ዓለም አሳብና የባለጠግነት ማታለል የሌላውም ነገር ምኞት ገብተው ቃሉን ያንቃሉ፥ የማያፈራም ይሆናል (ማር 4:19)” በማለት የተረጎመላቸው ባለጠግነት የክርስትና ሕይወት ዕድገት ማነቆ መሆኑን ሲያስገነዝበን ነው።

ሐዋርያው ያዕቆብ ስለባለጠጎች በተናገረበት መልእክቱ “አሁንም እናንተ ባለ ጠጎች፥ ስለሚደርስባችሁ ጭንቅ ዋይ ዋይ እያላችሁ አልቅሱ። ሀብታችሁ ተበላሽቶአል፥ ልብሳችሁም በብል ተበልቶአል። ወርቃችሁም ብራችሁም ዝጎአል፥ ዝገቱም ምስክር ይሆንባችኋል ሥጋችሁንም እንደ እሳት ይበላል (ያዕ 5:1-6)” በማለት ባለጠግነትን መውደድ መጨረሻው ምን ሊሆን እንደሚችል አስተምሯል። በተመሳሳይም ጠቢቡ ሰሎሞን “በባለጠግነቱ የሚተማመን ሰው ይወድቃል፣ በችኰላ የምትከማች ሀብት ትጐድላለች፤ ጥቂት በጥቂት የተከማቸች ግን ትበዛለች” ብሎ ስለባለጠግነት በጥበብ አስተምሮናል። በተጨማሪም “በሰነፍ እጅ የጥበብ መግዣ ገንዘብ መኖሩ ስለ ምንድር ነው? ጥበብን ይገዛ ዘንድ አእምሮ የለውምና” በማለትም ስለ ገንዘብ አጠቃቀም ተናግሯል (ምሳ 11:28 13:11 17:16)።

ባለጠግነት ከእግዚአብሔር ቁጣ አታድንም። ጠቢቡ ሰሎሞን ስለዚህ ሲናገር “በቍጣ ቀን ሀብት አትረባም፤ ጽድቅ ግን ከሞት ታድናለች (ምሳ 11:4)” ብሏል። የሰው ልጅም በገንዝቡ ከመመካት ወጥቶ ገንዘብ ማግኘት እንዲችል ጤናና ጉልበት፣ እውቀትን ጥበብን የሰጠውን እግዚአብሔርን ሊያመሰግን ይገባዋል። ስለዚህ ነው እግዚአብሔር ለባለሟሉ ለሙሴ “ነገር ግን ዛሬ እንደ ሆነ ለአባቶችህ የማለውን ቃል ኪዳን ያጸና ዘንድ፥ ሀብት ለማከማቸት እርሱ ጉልበት ሰጥቶሃልና አምላክህን እግዚአብሔርን አስብ (ዘዳ 8:18)” በማለት የተናገረው። ባለጠግነት ከእግዚአብሔር ቁጣ እንደማያድን፣ ይልቁንም የተሰጠንን ባለ ጠግነት ለተቸገሩት ካላካፈልን መጨረሻችን የዘላለም ሞት መሆኑን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ 16 ካስተማረን የነዌ ታሪክ መማር እንችላለን። 

ለድሃው ደሃ ስለሆነ ብቻ አይራራለትም!

የገንዘብ ደሀ ሆኖ እንዲኖር ተፈርዶበት የተወለደ ሰው የለም። ነገር ግን ሰው ያለውን ዕውቀትና ጉልበት ተጠቅሞ ተግቶ ካልሠራ ወይም ያገኘውን ሀብት ባአግባቡ ካልያዘ ደሃ መሆኑ አይቀርም። በተፈጥሮአዊና በሰው ሠራሽ ችግሮች ምክንያት ደሃ የሚሆኑ ሰዎችም አሉ። ሰው በዚህ ምድር በድህነት ስለኖረ ብቻ በሰማይ ጽድቅን አያገኝም፣ አይኮነንምም። “በመንፈስ ድሆች የሆኑ ብፁዓን ናቸው” የሚለውም ከምድራዊ ድህነት ጋር የሚገናኝ ነገር አይደለም። በሀብታሙ ሰው በነዌ ደጅ የነበረው ደሃው አልዓዛር ጽድቅን ያገኘው ደሃ ስለነበር ብቻ አልነበረም። ነዌም የተኮነነው ሀብታም ስለነበረ አይደለም። አልዓዛር በእምነቱ፣ በንጽሕናው ጽድቅን አገኘ። ነዌም በትዕቢቱና በስግብግብነቱ ተኮነነ (ሉቃ 16:19)። ስለዚህ ነው ቅዱስ አትናቴዎስ በቅዳሴው “እግዚአብሔር ለሁሉም እንደየሥራው ይሰጠዋል፣ ለድሃው ደሃ ስለሆነ አይራራለትም፣ ለባለጠጋውም ባለጠጋ ስለሆነ አይፈርድበትም” የሚለው። በእርግጥ ገንዘብ የሌለው ደሃ ብዙውን ጊዜ በረሃብና በመቸገር ሲኖር ገንዘብ ያላቸው ሰዎች የሚሠሯቸውን ሌሎች ኃጢአቶችን ላይሠራ ይችላል። በሌላም በኩል ገንዘብ ያላቸው ሰዎች የሚሠጡትን ያህል መስጠት አይችልም። ነገር ግን ሁሉም ሰው ኃጢአትን ይሠራል፣ በአቅሙም ሌላውን ወንድሙን መርዳት ይችላል። ስለዚህ ምድራዊ ድህነትም ይሁን ሀብት የጽድቅ መስፈርቶች አይደሉም።

የገንዘብ አጠቃቀም ጥበብ

ብዙ ሰው አተኩሮ የሚተጋው ገንዘብ ለማግኘት ነው። ስለገንዘብ አጠቃቀም ግን ብዙም ትከረት አይሰጥም። በዘመናችን ያሉ ሰባክያነ ወንጌልም የሚያተኩሩት ምዕመናን ለቤተ ክርስቲያን ገንዘብ እንዲሰጡ መወትውቱ ላይ ነው እንጂ ምዕመናን በገንዘባቸው እንዴት መጠቀም እንዳለባቸው አይደለም። ዋናው መሠረታዊው ጥያቄና ክርስቲያናዊው አስተምህሮ ሊያተኩርበት የሚገባው ግን “በክርስቲያን ቤተሰብ ውስጥ ያለው የገንዘብ አጠቃቀም ምን መምሰል አለበት?” የሚለው ነው። የክርስቲያን ቤተሰብ የገንዘብ አጠቃቀም በዕቅድ የሚመራና ቅድሚያ መሰጠት ላለባቸው ጉዳዮች ቅድሚያ የሚሰጥ መሆን ይኖርበታል።

መጽሐፍ ቅዱስ ስለገንዘብ አጠቃቀም በብዙ ምሳሌዎች ያስተምራል። ጠቢቡ ሰሎሞን (ምሳሌ 6:6-8) “አንተ ታካች፥ ወደ ገብረ ጕንዳን ሂድ፥ መንገድዋንም ተመልክተህ ጠቢብ ሁን። አለቃና አዛዥ ገዢም ሳይኖራት መብልዋን በበጋ ታሰናዳለች፥ መኖዋንም በመከር ትሰበስባለች” በማለት የገንዘብ አጠቃቀምን (በተለይም መቆጠብን) ከገብረ ጉንዳን መማር እንዳለብን ይነግረናል። እንዲሁም (ምሳ 21:20) “የከበረ መዝገብና ዘይት በጠቢብ ሰው ቤት ይኖራል። አእምሮ የሌለው ሰው ግን ይውጠዋል” በማለት ጠቢብ የከበረ መዝገብ እንዳለው ያስረዳል። ክርስቲያንም በገንዘብ አጠቃቀም ችግር ምክንያት ወደ ብድር መግባት እንደሌለበት ሲናገር (ምሳሌ 22:7) “ባለጠጋ ድሆችን ይገዛል፥ ተበዳሪም የአበዳሪ ባሪያ ነው” ብሏል። በአጠቃላይ የገንዘብ አጠቃቀም የሚከተሉት ዋና ዋና ነጥቦች ላይ ሊያተኩር ይገባል። 

ከሰጠኸኝ ሁሉ ከአሥር አንዱን እሰጥሃለሁ

ክርስቲያን ሠርቶ ከሚያገኘው አሥራት (10% ወይም ከአሥር አንድ) ለእግዚአብሔር ይሰጥ ዘንድ ይገባዋል (ዘፍ 28:22)። መቼም የጸጋ ሁሉ ምንጭ የሆነ አምላክ የእኛን ምድራዊ ገንዘብ እንደማይፈልግ የታወቀ ነው። ይሁንና በቸርነቱ የሰጠንን፣ የባረከልንን ገንዘብ በተራቡ፣ በተጠሙ፣ በታመሙ፣ በተቸገሩ፣ በተሰደዱ፣ በማጣት በተጨነቁ ሰዎች አድሮ ይቀበለናል። ለእነዚህ ሰዎች በልግስና የምንሰጠው ምጽዋትም ለባለጸጋው አምላካችን እንደምንሰጠው እንደሚቆጠር ጌታችን በወንጌል ተናግሯል። በምድር ያለች ቤተ ክርስቲያንን የጽድቅ አገልግሎት ስንደግፍ ለቤተ ክርስቲያን አምላክ እንደሰጠነው ይቆጠራል። ይህም ቤተ ክርስቲያን ለምትፈጽመው መንፈሳዊ (የወንጌል) አገልግሎት እንዲውል ነው።  ይህ ማለት ግን የተቀረውን 90%  የእኛ ስለሆነ “እንደፈለግን እንጠቀምበት” ማለት አይደለም። ሁሉም ገንዘብ የእግዚአብሔር ስለሆነ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ለመንፈሳዊና ለሥጋዊ ሕይወታችን እናውለው ማለት ነው እንጂ።

ከዚህ ውጭ በሃይማኖት ስም ለሚያታልሉና የራሳቸውን ጥቅም ለሚያሳድዱ ግለሰቦችና ቡድኖች ምዕመናን ሠርተው ያፈሩትን ገንዘባቸውን መስጠት የለባቸውም። ምዕመናንም አሥራታቸውን ለቤተ ክርስቲያን የሚሠጡት ተምረው፣ ተረድተውና አምነውበት በራሳቸው ፈቃድ እንጂ ተወትውተው (ተገደው) መሆን የለበትም። ከአሥራት ጋር በተያያዘ ሌላው ጉዳይ ምእመናን በየአጥቢያው ቤተክርስቲያን አስተዳደር ላይ ያላቸው አመኔታ (trust) መቀነስ ነው። የሚሠጡት አሥራት ለተፈለገው የወንጌል አገልግሎት እንደሚውል ማረጋገጫ ይፈልጋሉ። ይህንንም በግልጽና በዘመናዊ አሠራር ማረጋገጥ ይገባል እንጂ “የምዕመናን ድርሻ መስጠት ብቻ ነው፣ ሌላው አይመለከታችሁም” በማለት ኋላቀርና ከክርስትና አስተምህሮ ጋር የማይሄድ ምላሽን መስጠት አይገባም። ምዕመናንን አስራት እንዲያወጡ የምትጠይቅ እያንዳንዷ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ለተቸገሩት ገዳማትና አድባራት በልግስና ልትሰጥ ይገባል እንጂ በግለሰቦች የምናወግዘው ስግብግብነት በተቋም ደረጃ እንዲደገም መፍቀድ የለብንም። በግልፅ በሚታወቅ አሰራር እያንዳንዱ አጥቢያ ከሙዳየ ምጽዋቱ ለድሆች መመጽወት፣ ከመብዓው ለተቸገሩ አብያተ ክርስቲያናት ማካፈል እንዳለበት መዘንጋት የለበትም። ይሁንና በዘመናችን ያሉ አብዛኞቹ አብያተ ክርስቲያናት ለምዕመናን ግላዊ ሕይወት አርአያ የሚሆን አሰራር ስለማይከተሉ ሁላችንም በየአቅማችን ይህን መሰል የአስተሳሰብ ልዕልና ቃለ እግዚአብሔርን መነገጃ በሚያደርጉ ብልጣ ብልጥ አገልጋዮች እንዳይደፈን ልንጥር ይገባናል።

ግብር ለሚገባው ግብርን፥ ቀረጥ ለሚገባው ቀረጥን ስጡ።

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “ለሁሉ የሚገባውን አስረክቡ፤ ግብር ለሚገባው ግብርን፥ ቀረጥ ለሚገባው ቀረጥን፥ መፈራት ለሚገባው መፈራትን፥ ክብር ለሚገባው ክብርን ስጡ (ሮሜ 13:7)” እንዳለው ክርስቲያን ሠርቶ ከሚያገኘው ገንዘብ ለመንግስት የሚገባውን ክፍያ (ግብር ወይም ቀረጥ) በወቅቱና በአግባቡ መክፈል ይጠበቅበታል። ይህ መንግስት ለሕዝብ የሚሰጠውን አገልግሎት ወጪ ለመሸፈን የሚውል ነውና። የመንግስትን ግብር ወይም ቀረጥ ማስቀረት ወይም ላለመክፈል ህጋዊ ያልሆነ አሠራርን መከተል (ለምሳሌ በውጭ ሀገራት በሚኖሩ በርካታ የሀገራችን ሰዎች እንደተለመደው ለማጭበርበር በማሰብ የእጅ በእጅ ካሽ ክፍያን መጠቀም) ኃጢአትም ወንጀልም ነው። ከመንግስት ለሚገኘው አገልግሎት ተገቢውን ክፍያ አለመክፈል ከሌብነት ተለይቶ አይታይም። ይህም “አትስረቅ” ያለውን ትዕዛዝ መተላለፍ ነው። ስለዚህ ክርስቲያን የመንግሥትን ድርሻ ሳንቲም ሳያስቀር መስጠት ይኖርበታል። የመንግስትን ድርሻ በሚገባ ሳይከፍሉ ለቤተ ክርስቲያን ብቻ ገንዘብ መስጠትም ከተጠያቂነት አያድንም። ለሁሉም የሚገባውን እንደሚገባው መስጠት ያስፈልጋል እንጂ።

ምግብና ልብስ ከኖረን ግን፥ እርሱ ይበቃናል።

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለደቀመዝመሩ ለጢሞቴዎስ “ወደ ዓለም ምንም እንኳ አላመጣንምና፥ አንዳችንም ልንወስድ አይቻለንም፤ ምግብና ልብስ ከኖረን ግን፥ እርሱ ይበቃናል” (1ኛ ጢሞ 6:7-8) እንዳለው ሰው በምድር ላይ ሲኖር ለኑሮ የሚያስፈልጉትን ግብዓቶች ለማሟላት ገንዘብን ይጠቀማል። ለዚህም “በመጠን ኑሩ” (1ኛ ጴጥ 5:8) እንደተባለው ሁሉንም በልክና በእቅድ መምራት ያስፈልጋል። የሚያስፈልጉትን ነገሮች በሚያስፈልጉበት መጠንና ጊዜ ገዝቶ ሳያባክኑ በአግባቡ መጠቀም ከክርስቲያን ይጠበቃል። በማኅበራዊ ጉዳዮችም የሚደረገው ተሳትፎ እንዲሁ በአግባቡና በዕቅድ ሊሆን ይገባዋል። ይህም እንደየቤተሰቡ ሁኔታ የሚለያይ ሲሆን ቤተሰቡ ከትምህርት ይሁን ከልምድ በሚያገኘው ክህሎት ላይ ተመስርቶ በማቀድ፣ በመተግበርና በመመዘን ሊመራው ይገባል። ጌታችንም በወንጌሉ (ሉቃስ 14:28) “ከእናንተ ግንብ ሊሠራ የሚወድ ለመደምደሚያ የሚበቃ ያለው እንደ ሆነ አስቀድሞ ተቀምጦ ገንዘቡን የማይቈጥር ማን ነው?” በማለት ሰው የሚያቅደውንና ለሚያደርገውን ነገር ሁሉ ባለው ገንዘብ ልክ መሆን እንዳለበት አስተምሯል። 

መልካም ማድረግን ለሌሎችም ማካፈልን አትርሱ።

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “ነገር ግን መልካም ማድረግን ለሌሎችም ማካፈልን አትርሱ፤ እንዲህ ያለው መሥዋዕት እግዚአብሔርን ደስ ያሰኘዋልና (ዕብ 13:16) እንዳለው ሰው ያለውን ሊያካፍል ይገባዋል። ክርስቲያን ሠርቶ በሚያገኘው ገንዘብ የራሱ የሆኑት ቤተሰቦቹን ሊደግፍ ይገባዋል (1ኛ ጢሞ 5:8)። ከላይ እንደተገለፀው ሌሎችም የተቸገሩና ድጋፍ የሚያስፈልጋቸው ወገኖችን አቅሙ በፈቀደለት መጠን ሊደግፋቸው ይገባል። በዚህም በምድር የወገኖቹን ችግር ለመፍታት የራሱን ድርሻ ያበረክታል። በሰማይም ለዘላለም ሕይወት የሚሆነውን መዝገብ ያከማቻል። እነዚህን ወገኖች መደገፍ እየቻሉ አለመደገፍ ከኃጢአት እንደሚቆጠርም ማስተዋል ያስፈልጋል (ያዕ 4:17)። ይህ የትሩፋት ሥራዎች ተብለው የሚታወቁትን መፈጸም ስለሆነ ልዩ ትኩረት ሊደረግበትም ይገባል። ለቤተ ክርስቲያን አሥራት ሰጥቻለሁና ድጋፍ የሚያስፈልጋቸውን አልደግፍም ማለትም አይቻልም። በተጨማሪም ይህ አገልግሎት ውዳሴ ከንቱን እንዳያመጣ ሰማያዊ ዋጋን ብቻ ዓላማ አድርጎ መፈጸም ይገባል። ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ (2ኛ ቆሮ 9:7) “እግዚአብሔር በደስታ የሚሰጠውን ይወዳልና እያንዳንዱ በልቡ እንዳሰበ ይስጥ፥ በኀዘን ወይም በግድ አይደለም” ያለውም ይህንን ሀሳብ የሚያጠናክር ነው። የተለያዩ መንፈሳዊ ማኅበራት የሚሰሩትን በጎ አገልግሎት ተጠያቂነት ያለበት አሰራርን በመከተል በገንዘብ መደገፍም በዚህ ሥር የሚታይ ነው።

በበጋ የሚያከማች ልጅ አስተዋይ ነው።

ክርስቲያን ለነገ ሕይወቱ ተስፋ የሚያደርገው እግዚአብሔርን ነው። ነገር ግን የራሱም ድርሻ ስላለው “እግዚአብሔር ቢፈቅድ ብንኖርም እንዲህ እናደርጋለን በሉ (ያዕ 4:17)” እንደተባለው ለወደፊት እና ለሚቀጥለው ትውልድ የሚሆን ገንዘብ መቆጠብ (Saving)፣ እንዲሁም ባለው ገንዘብ የተለያዩ ሥራዎችን በመሥራት (investment) ለሕዝብ የሚጠቅም ነገር ሠርቶ ለራስም ተጨማሪ ገንዘብን ማግኘት ይችላል። ይህም መጽሐፍ ቅዱሳዊ አስተምህሮ ነው። ‘ለማግኘትም ለማጣትም ጊዜ አለው’ እንደተባለ ይህንን ማድረግ ይገባል። ለነገ ብሎ ገንዘብ ማጠራቀም የእምነት ማነስ ተደርጎ መወሰድ የለበትም። ይልቁንም ነገም እኖራለሁ ብሎ በእግዚአብሔር የመታመን እንጂ። ጠቢቡ ሰሎሞን (ምሳ 13:22) “ጻድቅ ሰው ለልጅ ልጆቹ ያወርሳል፤ የኃጢአተኛ ብልጥግና ግን ለጻድቅ ትጠበቃለች” ያለውም ቁጠባ ለመጪው ትውልድ ድረስ እንደሚጠቅም ያስረዳናል። በተጨማሪም (ምሳ 10:4-5) “የታካች እጅ ችግረኛ ታደርጋለች፤ የትጉህ እጅ ግን ባለጠጋ ታደርጋለች። በበጋ የሚያከማች ልጅ አስተዋይ ነው፤ በመከር የሚተኛ ግን እርሱ ራሱን ያስነውራል” በማለት ለሰው ልጅ ሁሉ የሚጠቅም ገንዘብን የመቆጠብ ጥበብን አስተምሯል።

በአጠቃላይ የሰው ልጅ በምድር ላይ ሲኖር እግዚአብሔር የሰጠውን ጥበብና ጉልበት ተጠቅሞ በመሥራት ገንዘብ ማግኘት (ሀብት ማፍራት) ይገባዋል። ያፈራውንም ሀብት መንፈሳዊና ሥጋዊ ሕይወቱን ለሚጠቅም ዓላማ ሊያውለው ይገባል። ይህንንም ሲያደርግ እግዚአብሔርን በመፍራትና የሰውንም ልጅ በማክበር ሊሆን ይገባዋል። ከዚህ ውጭ ባልተገባ መንገድ ገንዘብን ለማግኘት መሞከር፣ በተገባ መንገድ የተገኘውን ገንዘብ ላልተገባ ዓላማ ማዋል፣ ገንዘብን መውደድ፣ ለገንዘብ መገዛትና የመሳሰሉት መንፈሳዊምና ሥጋዊ ሕይወትን የሚጎዱ ናቸው። በተጨማሪም ክርስቲያን ገንዘብን ለማግኘት ተግቶ ከመሥራት ጎን ለጎን ባገኘው ገንዘብም ቁም ነገር ሠርቶበት ለማለፍ መትጋት ይኖርበታል እንላለን።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር

ዕቅበተ እምነት፡ ምዕመናንን በማንቃት ወይስ ሐሰተኞችን በማጥቃት?

ዕቅበተ እምነት

መግቢያ

በቤተ ክርስቲያን ታሪክ በየዘመናቱ ብዙ ሐሰተኞች ነቢያት፣ ሐዋርያት፣ ካህናት፣ መነኮሳት፣ ባሕታዊያን፣ ሰባክያን፣ አጥማቂዎች፣ ጠንቋዮች/ቃልቻዎች፣ ባለመድኃኒቶች፣ ነገሥታት ወዘተ ተነስተዋል። በሐሰት ትምህርታቸውም ብዙዎችን አስተው፣ ተከታዮችንም አፍርተው ገማልያል እንዳለው ከእግዚአብሔር ስላልሆኑ ጊዜያቸው ሲደርስ ጠፍተዋል፡፡ ቤተ ክርስቲያን ግን እስከ ጌታ ምጽአት ድረስ ጸንታ ትኖራለች፡፡ ሐሰተኞቹ ዛሬም መልካቸውንና ስልታቸውን እየቀያየሩ ምዕመናንን እየተፈታተኑና እያሳቱ  ይገኛሉ።  የተነገረው ትንቢት ስለሚፈጸም ወደፊትም እንዲሁ በክርስቶስ ስም፣ በቅዱሳን ስም እንደሚነሱ እሙን ነው፡፡ ስለዚህ ‘እኔ ክርስቶስ ነኝ፣ እኔ ድንግል ማርያም ነኝ፣ እኔ አርሴማ ነኝ፣ እኔ ኤልያስ ነኝ፣ እኔ ዮሐንስ መጥምቅ ነኝ’ ቢሉ ወይም ‘እገሌ የሚባል ቅዱስ፣ ነቢይ ወይም ሐዋርያ ተነስቷል ወይም ክርስቶስ ተናገረኝ፣ ድንግል ማርያም ተናገረችኝ’ ቢሉ ትንቢቱ እየተፈጸመ መሆኑን ማስተዋል ይገባናል እንጂ ሊገርመን አይገባም፡፡

በአንጻሩ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ምዕመናን ራሳቸውን የሚጠብቁበት፣ ቤተ ክርስቲያንም ምዕመናንን የምትጠብቅበትና የሐሰተኞችን ቅሰጣ የምትከላከልበት የራሷ የሆነ የዕቅበተ እምነት (እምነት የሚጠበቅበት) አስተምህሮ አላት፡፡ ነገር ግን በዘመናችን በግልና በማኅበር የሚካሄዱ የዕቅበተ እምነት እንቅስቃሴዎች ከሐሰተኞች አስተምህሮ ይልቅ ግለሰቦቹን ዒላማ ያደረጉ ናቸው፡፡ በዚህም የተነሳ እውነተኛው የዕቅበተ እምነት አስተምህሮ ወደ ጎን እየተተወ ስሜታዊነትና ዓለማዊው የመጠቃቃት ስነ-ልቦና የተጫነው አካሄድ እየተስፋፋ መጥቷል፡፡ ስለዚህ አንባቢያን ይህን ጠንቅቀው እንዲያዉቁና ራሳቸዉንም ከመምህራነ ሐሰት እንዲጠብቁ፣ ዘመኑን በዋጀ ሐዋርያዊ የዕቅበተ እምነት አገልግሎትም ራሳቸውንና ቤተ ክርስቲያንን እንዲጠብቁ የበኩላችንን ለማበርከት በማሰብ የዚህችን ጦማር ትኩረት ዕቅበተ እምነት ላይ አድርገነዋል፡፡

የሐሰተኞች ዓላማ

የዚህች ጦማር ትኩረት የሌሎች እምነት ተከታዮች (የሃይማኖት ድርጅቶች) ሳይሆኑ በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሆነው ሐሰትን የሚያስተምሩ፣ የሐሰት ድርጊቶችን የሚፈጽሙና ምዕመናንን የሚያታልሉ ግለሰቦችና ቡድኖች ናቸው፡፡ እነዚህ ሐሰተኞች በይዘት የተለያዩ የሚመስሉ ነገር ግን የተሳሰሩ ዓላማዎች አሏቸው። ብዙዎቹ በቤተ ክርስቲያን ውስጥና ውጭ ሆነው ምንፍቅናን የሚያስተምሩና እምነትን በመሸርሸር ምዕመናንን ከእናት ቤተ ክርስቲያን የሚለዩ ናቸው። ሌሎቹ ደግሞ በቤተ ክርስቲያን ስም በምዕመናን ላይ የሚነግዱና ለራሳቸው ሀብትን የሚሰበስቡ ናቸው። እነዚህ ገንዘብ እስካገኙ ድረስ ምንም ከማድረግ የማይመለሱና እምነት የለሾች ናቸው። ከእነዚህም መካከል ርኩሳን መናፍስትን የሚስቡና በዚህም ፈውስን እንሰጣለን፣ “ዕጣ ፈንታችሁን” እንተነብያለን በማለት ምዕመናንን እያጭበረበሩ ገንዘብ የሚሰበስቡ ይገኙበታል። ከእነዚህ ለየት ያሉት ደግሞ የስነ–ምግባር ችግር ያለባቸው፣ ሙስናን፣ ዝሙትን፣ ቅጥፈትን እና የመሳሰሉትን በመፈጸም የታወቁና በንስሐም ከመመለስ ይልቅ በዚያው ምግባራቸው በመቀጠል ሥጋዊ ኑሮአቸውን የሚያመቻቹ ናቸው። እነዚህም የሐሰት አገልጋዮች (የሚናገሩትን የማይሠሩ) ስለሆኑ ከዚህ ይመደባሉ፡፡

በአጠቃላይ ሁሉም ሐሰተኞች ከእውነተኛው የቤተ ክርስቲያን ትምህርት ይልቅ ሐሰትን የሚዘሩ፣ ከቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ይልቅ የራሳቸውን ጥቅም የሚያሳድዱ፣ ምዕመናንን ለመጥቀም ሳይሆን በምዕመናን ላይ የሚነግዱ ናቸው፡፡ በሌላ በኩል አልፎ አልፎ አንዳንዶች የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ሆነዉ በከንቱ ፍልስፍናና በጥራዝ ነጠቅ ዕውቀት ሐሰተኛ ትምህርትን የሚያስተምሩ አሉ። የእነዚህ ችግር በስልትና በስሌት ሐሰትን ከሚያስተምሩና በሐሰት ከሚነግዱት ተለይቶ መታየት ይኖርበታል፡፡ አንዳንድ ወገኖችም ሕሊናቸውን ርኩስ መንፈስ ተቆጣጥሮት (ወይም የአእምሮ ህመምተኛ ሆነው) የሚናገሯቸውን ነገሮች እንደ ሐሰት ትምህርት የመቁጠሩ ነገርም ወደ መፍትሄ የሚያደርስ መንገድ አይደለም፡፡ አንድ ሰው የሚናገረውን ነገር እውነት ነው ወይም ሐሰት ነው ብሎ አስተያየት ከመስጠት በፊት ግለሰቡ አእምሮው ጤነኛ መሆኑን ማረጋገጥ ይገባል፡፡

ዕቅበተ እምነት

ዕቅበተ እምነት ስንል እያንዳንዱ ክርስቲያን እምነቱ፣ ሥርዓቱና ትውፊቱ ምን እንደሆነ በሚገባ ተረድቶ ራሱንና ቤተ ክርስቲያንን ከሐሰተኛኞች ቅሰጣ የሚጠብቅበት ሂደት ነው፡፡ ስለ እምነታችን ነቢያት የተናገሩትን፣ ጌታ ያስተማረዉን፣ ሐዋርያት የሰበኩትን ሊቃዉንት የጻፉትን ጠንቅቆ ማወቅና መጠበቅ በቅድሚያ የእያንዳንዱ ክርስቲያን ኃላፊነት (individual responsibility) ነው፡፡ ይህም ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ “በእናንተ ስላለ ተስፋ ምክንያትን ለሚጠይቁዋችሁ ሁሉ መልስ ለመስጠት ዘወትር የተዘጋጃችሁ ሁኑ፥ ነገር ግን በየዋህነትና በፍርሃት ይሁን (1ኛ ጴጥ 3:15)” ያለውን ቃል መፈጸም ነው። ከፍ ሲልም የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ኃላፊነት ነው፡፡ ለምሳሌም አርዮስ መናፍቅ በተነሳ ጊዜ በቅድሚያ የተቃወሙት የሚያስተምራቸው ምእመናን እንደነበሩ መጻሕፍትና የቤተ ክርስቲያን ትውፊት ያስረዱናል፡፡ ይህም የሚያሳየው ዕቅበተ እምነት ከእያንዳንዱ ክርስቲያን ጀምሮ የምንተጋለት አገልግሎት መሆኑን ነው፡፡

ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከሐሰተኞች እንድንጠበቅ የምታስተምረው ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ባስተማረው ወንጌል፣ ሐዋርያት በሰበኩት ስብከት፣ ሊቃውንትም በተለያዩ ዘመናት የተነሱ ሐሰተኞችን አሳፍረው ቤተ ክርስቲያንን ባጸኑበት መንገድ የሚፈጸም ነው። የጌታችን ትምህርት “ከሐሰተኞች ነቢያት ተጠበቁ (ማቴ 7:15)፣ ማንም እንዳያስታችሁ ተጠንቀቁ ( ማቴ 24:4)፣ በበረሃ ነው ቢሏችሁ አትውጡ፣ በእልፍኝ ነው ቢሏችሁ አትመኑ (ማቴ 24:30)፣ እውነተኛውን ቃል አስተውሉ፣ እስከመጨረሻው ጽኑ” የሚሉት ትምህርቶች መጠበቅን፣ መጠንቀቅን፣ መጽናትን መሠረት ያደረጉና ለክርስቲያኖች ሁሉ የተነገሩ ናቸው። ለእኛም ሕይወት እነዚህ መርሆቻችን ናቸው።

ክርስትናን እስከ ዓለም ዳርቻ ያስተማሩት ሐዋርያትም ከሐሰተኞች መጠበቅ እንዳለብን ያስተማሩት በዚሁ መንገድ የተቃኘ ነው። ወንጌላዊው ቅዱስ ዮሐንስ በመልእክቱ “መንፈስን ሁሉ አትመኑ፣ ነገር ግን መናፍስት ከእግዚአብሔር ሆነው እንደሆነ መርምሩ (1ኛ ዮሐ 4:1)” በማለት መመርመር እንደሚገባን አስተምሯል።  ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስም ለመንፈስ ልጁ ለጢሞቴዎስ “አንተ ግን በተማርህበትና በተረዳህበት ነገር ጸንተህ ኑር፥ ከማን እንደ ተማርኸው ታውቃለህና (2ኛ ጢሞ 3:2)” በማለት ጸንቶ መኖርን ነው ያስተማረው። ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስም ስለ ሐሰተኞች ሲናገር “እንግዲህ እናንተ፥ ወዳጆች ሆይ፥ ይህንን (የሐሰተኞችን ቃሉን ማጣመም) አስቀድማችሁ ስለምታውቁ፥ በዓመፀኞቹ ስሕተት ተስባችሁ ከራሳችሁ ጽናት እንዳትወድቁ ተጠንቀቁ (2ኛ ጴጥ 3:17)” በማለት በሐሰተኞች የስህተት ትምህርት እንዳንወድቅ ጽፎልናል። በሐዋርያት እግር የተተኩት ሊቃውንትም ሐሰተኞችን በግል በማስተማር፣ መልእክት በመላክ፣ ጉባዔ ሠርተው ተከራክረው በመርታት ነው እውነተኛይቱ የተዋሕዶ እምነትን ያቆዩልን። ለዚህም በሃይማኖተ አበው መጽሐፍ የተሰነዱት የቀደምት አባቶች መልእክታት ምስክሮች ናቸው።

ከጥንት ጀምሮ ያለው ምዕመናንን ከሐሰተኞች የመጠበቅ አገልግሎት በአራት ዋና ዋና ተግባራት ላይ ያተኮረ ነው፡፡ ሐሰተኛ ሲነሳ በመጀመሪያ ደረጃ የሐሰት ትምህርቱ (ተግባሩ) ምን እንደሆነና እና ይህንን የሐሰት ትምህርት የሚያስተምሩ ግለሰቦች (ቡድኖች) እነማን እንደሆኑ በሚገባ መለየት ነው፡፡ በሁለተኛ ደረጃም የሐሰት ትምህርቱ (ተግባሩ) ለምን ሐሰት እንደሆነና በተነሳው ጉዳይ ላይ እውነተኛው የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ምን እንደሆነ ከሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ማረጋገጥ ነው፡፡ በሦስተኛ ደረጃ የሐሰት ትምህርቱ ምን ያህል ተጽእኖ እንዳሳደረ በሚገባ መመርመር፣ የሐሰተኞቹን መነሻቸውን፣ የማጥመጃ ስልታቸውን፣ የመጨረሻ ግባቸውንና ያላቸውን ደጋፊ/ተከታይ በሚገባ ማወቅና ግለሰቦቹ የሐሰት ትምህርት (ተግባር) እንዲያቆሙ (የቤተ ክርስቲያንን ዐውደ ምሕረት እንዳይጠቀሙ) ማድረግ ነው፡፡

በአራተኛ ደረጃም የሐሰት ትምህርቱን (ተግባሩን) መግለጥ፣ እውነተኛው ትምህርት (ተግባር) ምን እንደሆነ በሚገባ ማሳወቅ ሐሳውያኑና ተከታዮቻቸው ስህተታቸውን ተረድተው ከስህተታቸው እንዲመለሱ ጠንክሮ መሥራትና ካልተመለሱም አውግዞ ከክርስቲያኖች ህብረት መለየት የዕቅበተ እምነት ሥራ ነው፡፡ ይህም በዓለም አቀፍ የቤተ ክርስቲያን ጉባኤያት ሳይቀር ይደረግ የነበረ የዕቅበተ እምነት ተግባር ነው፡፡ ዛሬም እንደ ጥንቱ በእንያንዳንዱ ደረጃ ሐሳውያኑና ተከታዮቻቸው ስህተታቸውን ተረድተው እንዲመለሱ የቤተ ክርስቲያን መምህራንና የሚቀርቧቸው ወዳጆቻቸው የተቻላቸውን ሁሉ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ይህ ሁሉ ተደርጎ የማይመለሱ ከሆነና በሐሰት መንገዳቸው ለመቀጠል ከወሰኑ የቤተ ክርስቲያኒቱ የበላይ አካል ሐሰተኞቹን ጠርቶ በማነጋገር በጉዳዩ ላይ የመጨረሻ ውሳኔ እንዲሰጥበትና ምዕመናንም ይህንን አውቀው እነዚህን የሐሰት መምህራንና ትምህርታቸውን እንዳይቀበሉ ማሳወቅ ቀጣዩ እርምጃ ነው፡፡ የቤተ ክርስቲያን ፍላጎት እነዚህ ሰዎች መለየታቸው ሳይሆን ከስህተታቸው መመለሳቸው ስለሆነ በማንናውም ጊዜ ስህተታቸውን ትተውና እውነተኛውን አስተምህሮ ተቀብለው ቢመለሱ እጇን ዘርግታ ትቀበላቸዋለች፡፡

የዘመናችን ዕቅበተ እምነት

ምንም እንኳን ትክክለኛው የዕቅበተ እምነት ተግባር ከላይ በተብራራው መንገድ የሚፈጽሙ አባቶችና ምዕመናን ቢኖሩም በአሁኑ ወቅት የሚታየው ሐሰተኞችን የመከላከሉ አካሄድ በክርስትና አስተምህሮ መነጽርነት ሲታይ በብዙ ችግሮች የተተበተበ ነው፡፡ ሐሰተኞችን የመከላከሉ ሂደት የተጠናከረ ተቋማዊ ቁመና የሌለው፣ የሐሳውያኑ እንቅስቃሴ ሥር ከሰደደ በኋላ የሚጀመር፣ በአብዛኛው ማስወገዝን/መለየትን ግብ ያደረገ፣ ተነሳሽነት ባላቸው ግለሰቦች ወይም ማኅበራት እንቅስቃሴ ብቻ የሚመራና ከሐሰተኛ አስተምህሮው ይልቅ የሐሳቡ አቀንቃኝ ግለሰቦችን ብቻ ትኩረት ያደረገ ነው፡፡

የተጠናከረ ተቋማዊ ቁመና የለውም።

ሐሰተኞችን የመከላከሉ ሂደት በአብዛኛው የራሳቸው ተነሳሽነት ባላቸው ግለሰቦች ወይም ማኅበራት እንቅስቃሴ ብቻ የሚመራ መሆኑ ግልጽ ነው:: የምናየውም ሐሰተኞችን የመከላከል አካሄድ (ትክክለኛውን የዕቅበተ እምነት ስራ የሚሰሩትን ሳይጨምር) መክሰስን፣ ማሳሰርን፣ ማሳደድን/ማባረርን፣ ማስወገዝን ትኩረት ያደረገ ይመስላል፡፡ በብዙ ቦታዎች የሚታየው አካሄድም የሐሰተኞችን ትምህርት በግልጽ ከመቃወም ይልቅ በስውር መረጃ መሰብሰብ፣ እንደሰላይ መከታተል፣ መረጃ ማጠናቀርና በሚዲያ ማሠራጨት፣ መስደብ፣ ማስፈራራት፣ አልፎ አልፎም አካላዊ ጉዳት ማድረስ፣ ከሀገር ማሳደድ፣ ማስወገዝ፣ ማሳገድ ወዘተ ናቸው፡፡

ይህ ያልተቀናጀና ያልተጠናከረ አካሄድ ሐሳውያኑ የልብ ልብ እንዲሰማቸውና በማን አለብኝነት እንዲፏልሉ አድርጓቸዋል፡፡ ለተከታዮቻቸውም ‘እገሌ የተባለው ግለሰብ ወይም ማኅበር የሚያሳድደኝ የራሱ የዕውቀት ጎዶሎነት ስላለበት፣ በአገልግሎቴ (በዝናዬ) ስለሚቀናብኝ፣ የራሱ ጥቅም ስለተነካበት፣ የዚህ ወገን/ዘር ስለሆንኩ ወይም እኔን በመቃወም ታዋቂነትን ለማግኘት ነው እንጂ የሃይማኖት ችግር ኖሮብኝ አይደለም’ በማለት በድፍረት ይናገራሉ። በተጨማሪም የተቀናጀና ተቋማዊ ይዘት ያለው አሠራር ባለመኖሩ ምዕመናን አቤት የሚሉበት የዕቅበተ እምነት አካል በአጥቢያና በሀገረ ስብከት ደረጃ የለም። የሐሰተኞችን ትምህርትም የሚቃወምና ሐሰተኞቹን ፊት ለፊት የሚናገራቸው ካለም በሕይወቱ ላይ አደጋ የሚያደርስ ወይም የሚያስፈራራ የጥቅም ሰንሰለት ስለሚኖራቸው አስቸጋሪ ይሆንበታል፣ አንዳንዴም የሚደግፈውም ላያገኝ ይችላል፡፡ በብዙ ድካምና ዋጋ የሐሰተኞችን ማስመሰል የሚከታተሉ ትጉሀንም በዚህ ያልተቀናጀ አሰራር ከአቅማቸው በላይ ያለ ብልሃት ሮጠው ይደክማሉ።

‘እሳት የማጥፋት’ ዘመቻ ነው።

የዘመናችን ዕቅበተ እምነት አካሄድ በጥቅሉ ሲታይ የሐሳውያኑ እንቅስቃሴ ሥር ከሰደደ በኋላ የሚጀመርና ‘እሳት የመከላከል’ ሳይሆን ‘እሳት የማጥፋት’ አካሄድ ይመስላል፡፡ አንድ ሐሰተኛ ሰባኪ ሲነሳ ሳይታወቅና ብዙዎችን ውስጥ ለውስጥ ሲመለምል ቆይቶ ብዙ ተከታይ ካፈራ በኋላ ነው ‘ዘመቻ’ የሚከፈትበት፡፡ ሐሰተኛ አጥማቂ/ፈዋሽም እንዲሁ በብዙዎች ከታወቀ፣ ገበያው ከደራና በሀብት ከፈረጠመ በኋላ ነው ትኩረት ውስጥ የሚገባው፡፡ ጠንቋይም ይሁን አስማተኛም ይሁን ሌላ በሐሰት የሚነግድ፣ እንዲሁም አማሳኝ ብዙ ጉዳት ሳያደርስና እውቅናና ዝናን ሳያተርፍ ገና በእንጭጩ የመከላከሉ ነገር እምብዛም ጎልቶ አይታይም፡፡ ይህም ቸልተኝነት ሐሰተኞቹ ብዙ ነፍሳትን እንዲያስቱና ብዙ ገንዘብ እንዲመዘብሩ አድርጓቸዋል። በተጨማሪም ይህ የቸልተኝነት አካሄድ በመጨረሻ ለሌላ አገልግሎት ሊውል የሚችለውን ጊዜና ሀብትን የየሚያባክን አካሄድ ነው። ምክንያቱም ሥር ከሰደዱ፣ ብዙ ሰው ከያዙና የገንዘብ አቅማቸውን ካፈረጠሙ በኋላ እነርሱን መዋጋት ዓመታትን የሚፈጅ፣ ብዙ ክትትልም የሚሻና መስዋእትነትም የሚጠይቅ ነውና፡፡

ግለሰቦችን ትኩረት ያደረገ ነው።

ሐሳውያንን የመከላከሉ ሂደት ብዙውን ጊዜ ከአስተምህሯቸው ይልቅ ግለሰቦቹንና የንግድ እንቅስቃሴያቸው ላይ ያተኮረ ነው። በተለይም በማኅበራዊ ሚዲያ የሚታየው አካሄድ የእነርሱን የሐሰት ትምህርት ለይቶ እውነተኛውን አስተምህሮ ከማሳወቅና ምዕመናንን ከመጠበቅ ይልቅ የግለሰቦቹን አጠቃላይ ማንነትን አደባባይ የሚያወጣ፣ ሰብእናቸውንና ሐሰተኛ ትምህርታቸውን ሳይለይ ጨፍልቆ የሚያጎድፍ፣ እንዲታረሙና እንዲመለሱ ሳይሆን እስከመጨረሻው ደብዛቸው እንዲጠፋ የሚያደርግ ነው፡፡ እውነተኛውን ትምህርት እያስተማሩ ምዕመናንን ከመጠበቅ ይልቅ ከሐሰተኞች ጋር ፍልሚያ ውስጥ በመግባት የስድብ፣ የመበሻሸቅ፣ የፉከራ፣ የማስፈራራት፣ የዛቻ ወዘተ ተግባራት ክርስቲያናዊ ጠባይ የሌላቸውና ለሌላው አርአያ የማይሆኑ ናቸው። ለሚያደርጋቸውም የማያንጹ፣ ለሚመለከታቸውም የጦርነት እንጂ የሐዋርያዊነት ተግባር የማይመስሉ ናቸው፡፡ በተጨማሪም ይህ አይነቱ መንፈሳዊ ይዘት የሌለው እንቅስቃሴ የቤተ ክርስቲያንን መምህራን ጭምር በሕግ ፊት ሲያስቀርብ አስተውለናል።

ምዕመናንን ማስተማርና መጠበቅ እንጂ ሐስተኞችን ማጥቃትና ማሳደድ ክርስቲያናዊ አስተምህሮ አይደለም። የመጠቃቃት አካሄድም ቤተ ክርስቲያንን ከመንፈሳዊ አውድ ይልቅ የፉክክርና የፍልሚያ መድረክ ያደርጋታል። “ልክ እናስገባቸዋለን” እያሉ መፎከርም ቢሆን ስሜታዊነት እንጂ መንፈሳዊነት አይደለም። ሐሰተኛ ትምህርታቸው (ድርጊታቸው) በግልጽ ተተንትኖ ባልቀረበበት ሁኔታ ሐሳውያኑ ‘የምታሳድዱን ተከታይ ስላገኘን፣ እውቅና ስላተረፍን፣ ሀብት ስላፈራን ቀንታችሁ ነው’ እያሉ የሚያቀርቡትን ማስመሰያም ለማስተባበል ያስቸግራል። ከዚህ ጋር በተያያዘ ጥቂት የማይባሉ ኦርቶዶክሳውያን በሐሰተኞቹ መጎዳት፣ መታሰር፣ መወገዝና መለየት፣ መሰደድና መጥፋት ደስታቸውን ሲገልጹ ማየት ሌላው አሳዛኝና አሳፋሪ ተግባር ነው። በእውነት ለሚጠፋው ሕዝብ አዝነን እነርሱም እንዲመለሱ ፈልገን ብንሠራ እንዲህ አይነት በጥፋት የመደሰትን ልማድ አናይም ነበር። ክርስቲያን መደሰት የሚገባው በሐሳውያኑ መመለስ እንጂ መጎዳት ወይም መለየት መሆን የለበትም።

ግለሰቦችን ትኩረት ያደረገ የዕቅበተ እምነት እንቅስቃሴ መሠረታዊ ለውጥ ስለማያመጣ አንዱ ሐሳዊ ሲረታ ሌላው በቦታው እንዲተካ የሚያደርግ (ክፍት ቦታ የሚፈጥር) አካሄድ ነው። ምክንያቱም የሐሰቱን ትምህርት ሳይሆን ግለሰቡን ከቦታው ዞር የሚያደርግ ነውና። ‘ተነጂ እስካለ ነጂ አይታጣም’ እንደሚባለው ምዕመናንን በሚገባ እስካልተማሩ ድረስ አንዱ ሐሰተኛ ቢሄድ ሌላ መጥቶ ያሳስታቸዋል። በሌላም በኩል አስተምህሮ ላይ ሳይሆን ግለሰብ ላይ ያተኮረ አካሄድ በጠንካራ አቋማቸው የሚታወቁና በቤተ ክርስቲያን የሚፈጸሙ ስህተቶችን የማይታገሱ ክርስቲያኖች በምንደኞቹ “ቆርጦ ቀጥል” ስም እየተሰጣቸው እንዲሳደዱ አድርጓል። ምንደኞችን እንደየዓመላቸው መያዝ የቻሉ ሐሰተኞች ደግሞ በተድላና በደስታ እየኖሩ ምንፍቅናቸውን ሲያስፋፉ አንዳች እንኳ የሚናገራቸው የለም።

ሐሰተኞቹን የሚያስተዋውቅ ነው።

በዘመናችን ሐሰተኞችን ለማጋለጥ የሚደረገው በአግባቡ ያልታቀደ የሚዲያ ዘመቻ ሐሰተኞን በነፃ ለሕዝብ የሚያስተዋውቅ እንደሆነ እየታየ ነው። የእነርሱን የተንኮል መንገድም ብዙ ጊዜ ወስዶ (ለዛውም በቂ ትምህርትና ምላሽ ሳይሰጥበት) በየዐውደ ምሕረቱ እየደጋገሙ መለፈፉ ምዕመናን ግራ እንዲጋቡ ያደርጋል፣ ውድ የሆነውን የወንጌል መማርያ ጊዜም ያባክናል። የቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረትም እውነተኛው የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ እንዲሰበክበት እንጂ ስለሐሰተኞች ከበቂ በላይ እንዲሰበክበት መፈቀድ የለበትም። የሐሰተኞችን ትምህርት በቂ ምላሽ ሳይሰጡ በየማኅበራዊ ሚዲያው ማሰራጨትም ከእነርሱ ጋር እንደመተባበር ነው። የዚህ ዓይነቱ አካሄድ ነገ ሌሎች በእነርሱ መንገድ እንዲሄዱ ጤናማ ዕውቀት ሊሰጥ እንደሚችልም መጤን ይኖርበታል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ከሌላ በስውርም ሆነ በግልጽ የእነርሱን መንገድ ከሚከተል/ከሚደግፍ አካልም ድጋፍ እንዲያገኙ ጉልበት ሊሆናቸው ይችላል፡፡ አንዳንዴም ዘመቻ የተከፈተባቸው በሐሰት ትምህርታቸው ሳይሆን በማንነታችን (በዘራችን) ነው ብለው ለማወናበድ በር ይከፍትላቸዋል። ከዚህ አንጻር ስህተቱ ላይ ማተኮሩ የተሻለ ይሆናል።

ለእውቅናና ገንዘብ ማግኛነት እየዋለ ነው።

ይህ ያልተቀናጀና ግለሰቦች ላይ ያነጣጠረ የዕቅበተ እምነት እንቅስቃሴ ለአንዳንድ ሰባክያን እውቅናና ገንዘብ ማግኛነት እየዋለ መሆኑ የአደባባይ ምስጢር ነው። ስለታዋቂ ሐሳውያን መስበክና መጻፍ ተገቢ ቢሆንም ዓላማው ምዕመናንን ለመጠበቅ እንጂ ‘ማወቅን ለማሳወቅ’ ወይም እንደ ስቴዲየም አስጨፋሪ ጡሩምባ እየነፉ ታዋቂነትና ዝናን ለማትረፍ ወይም የተሻለ ቢዝነስ ለመሥራት መሆን የለበትም። ዕቅበተ እምነት በይድረስ በይድረስ ለተዘጋጁና ግለሰቦችን ትኩረት ላደረጉ መጻሕፍት፣ ሲዲ፣ ቪሲዲ፣ ስብከት ማሻሻጫ መሆኑ ሲታይ ሐሰተኞችን የምንከላከልበትን አካሄድ መልሰን መቃኘት እንዳለብን ያመለክተናል። ይህ አካሄድ መንፈሳዊነቱ የደበዘዘ፣ ቢዝነስነቱ (ንግድነቱ) የጎላ፣ ስሜታዊነት የሚያይልበት፣ እውነተኛውን ትምህርት በተገቢው መንገድ የሚያስረዳ ሳይሆን ለተጠየቃዊ አካሄድ የማይመች የሰነፎች መንገድ የሚሆንበት ጊዜ ቀላል አይደለም። የመናፍቃን መነሳት እውነተኛ መምህራንን ማንቃት ሲኖርበት ሁሉንም አጋጣሚ መነገጃ ለሚያደርጉ ሰዎች ቢዝነስ ማስተዋወቂያ ሲሆን ታዝበናል። በዚህም የተነሳ አንዳንድ መምህራን የትምህርታቸውንና የመጻሕፍቶቻቸውን ርዕስ ሳይቀር ‘እገሌ ለተባለ ሐሳዊ መልስ’ ብለው  በታዋቂ ሐሰተኞች ስም በመሰየም የሐሰተኞችንና የራሳቸውን ስም አብረው ሲያስተዋውቁ ይታያሉ። ይህንን ስንል ግን ያለው አካሄድ እንዲሻሻል ካለን ፍላጎት እንጂ በመልካም መንገድ ቤተ ክርስቲያንን ለመጠበቅ የሚተጉትን ለመንቀፍ አይደለም።

ለማጥቂያነት እየዋለ ነው

አንድን ሰው “መናፍቅ” ብሎ ለመለየት መመዘኛ መሆን ያለበት መንፈሳዊ አስተምህሮ ብቻ መሆኑ ግልፅ ነው። ይሁንና በታሪክ ትንታኔ የማይስማማቸውን፣ በፖለቲካዊ አቋም የሚቃረናቸውን፣ በልዩ ልዩ ምድራዊ የልዩነት ምክንያቶች “የእኔ” ከሚሉት ቡድን የተለዩ ሰዎችን ለማጥቃት፣ የማያምኑትን ክህደት እንደሚያምኑ፣ የማያስተምሩትን ምንፍቅና እንደሚያስተምሩ እየተደረጉ በሐሰት ምስክር ተገፍተው ከቤተ ክርስቲያን በተቃርኖ እንዲቆሙ የሚደረጉ ሰዎችም አሉ። በአንፃሩ ደግሞ መንፈሳዊ አስተምህሮው የለየለት መናፍቅ ሆኖ በዘር ቆጠራ፣ በፖለቲካና የታሪክ ትንታኔ መመሳሰል የተነሳ ቢቻል የሚሸለም ባይቻል ነገሩ “በደምሳሳው” የሚታለፍለት አለ። ከዚህ በላይ እግዚአብሔር የሚጠላው ግፍ የለም። ለቤተ ክርስቲያን ክብር የሚደረግ የዕቅበተ እምነት አገልግሎት የሚወዱትን ለማቅረብ፣ የሚጠሉትን ለማጥቃት መዋል የለበትም።

የሚያንጽና የሚያጸናው አካሄድ

ከሁሉም አስቀድሞና ከሁሉም በላይ የምናምነው አምላክ ቤተ ክርስቲያንን ከሐሰተኞች እንዲጠብቅልን አጽራረ ቤተክርስቲያንን እንዲያስታግስልን በጉባዔም በግልም ሁል ጊዜ በጸሎት መጠየቅ ይገባናል። ነቢየ ልኡል ክቡር ዳዊት “እግዚአብሔር ቤትን ካልሠራ፥ ሠራተኞች በከንቱ ይደክማሉ፤ እግዚአብሔር ከተማን ካልጠበቀ፥ ጠባቂ በከንቱ ይተጋል (መዝ 126፦2)።” እንዳለ እግዚአብሔርን በጸሎት ልንጠይቅ ይገባል።

ምዕመናንን በሚገባ ማሳወቅ

የሐሰተኞችን አስተምህሮ ለመከላከልና ምዕመናንን ለመጠበቅ ቀደምት አባቶቻችን ሲያደርጉት እንደነበረው ምዕመናንን በሚገባ ማስተማርና በመንፈሳዊ ዕውቀትና ክህሎት ማብቃት ትኩረት ሊሰጠው የሚገባ ተግባር ነው፡፡ ምዕመናንም በሐሰተኞች ምክንያት የሚሳሳቱት በቂ ትምህርት ባለማግኘታቸው የተነሳ ስለሆነ በዋናነት ሊተኮርበት የሚገባው አገልግሎት ይህ ነው፡፡ መጽሐፍም ከሐሰተኞች ተጠበቁ የሚለው መሠረታዊውን የቤተ ክርስቲያን ትምህርት አውቀን ከሐሰት ትምህርት እንጠበቅ ዘንድ ነውና ዋናው ማስተማር ነው፡፡ በጎችን በዱር በትኖ ተኩላን በተኩላ ላይ የሚፈርድ እረኛ ትርፉ ምንድን ነው። የአገልጋዮችም ድርሻ ተኩላዎችን አድኖ ማጥፋት ሳይሆን በጎችን መጠበቅ ነው።

ምዕመናን በሐሰተኞች እንዳይወሰዱ ማስተማር ያስፈልጋል ሲባል የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ መሠረታዊ የእምነት ትምህርት ማስተማር ማለት ነው እንጂ “እገሌ የሚባል ሐሳዊ እንዲህ ይላል” እያሉ ማስተማር አይደለም፡፡ በተለይም የቤተ ክርስቲያኒቱን እምነት ሥርዓትና ትውፊት በደንብ ሳያስተምሩ የመናፍቃንን አካሄድ መተንተን ምዕመናንን አያንጽም። በባዶ ፉከራም ማጥላላቱ እንዲሁ እርባና የሌለው ጩኸት ነው። የሐሰተኞች ትምህርት ለማስረዳት ያህል ይጠቀስ ካለሆነ በቀር የቤተ ክርስቲያኒቱን መሠረታዊ ትምህርት ቦታ ወስዶ መሠጠት የለበትም፡፡ መጻሕፍትም ሲዘጋጁ እንዲሁ የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ አስተምህሮ ላይ ሊያተኩሩ ይገባል እንጂ “እገሌ ለሚባል ሐሳዊ መልስ” ተብለው ሐሰተኞችን ዒላማ አድርገው መዘጋጀታቸው ገንቢ አይደለም፡፡

የሐሰት አስተምህሮን ከጅምሩ መከላከል

በሚገባ የተማረ ምዕመን ቤተ ክርስቲያንን ነቅቶ ይጠብቃል፡፡ ሐሰተኛ ትምህርትም ሲኖር ገና ከጅምሩ ቶሎ መከላከል እንዲቻል ይረዳል፡፡ ሐሳዊያንም ሥር ሳይሰዱ፣ ብዙ ሰው በሐሰተኛ ትምህርታቸው ሳይበክሉ ለመከላከል ይረዳል፡፡ በዚህም ቤተ ክርስቲያን ሐሰተኞች ገና ተከታይ ሳያፈሩ መለየትና ማረም ትችላለች፡፡ ጉዳትም ሳያደርሱ በቀላሉ መከላከል፣ ወደ ቀናው መንገድ መመለስም ይቻላል፡፡ ከዚህ አንጻር የተሻለው አካሄድ በየአጥቢያው ምዕመናንን በሚገባ አስተምህሮ ከካህናትና ከሰባክያነ ወንጌል ጋር በመሆን የሐሰተኞች እንቅስቃሴ ገና አዝማሚያው ሲታይ ለምዕመናኑ መረጃን በማድረስ ሁሉም ራሱን እንዲጠብቅና ለሌላውም እንዲያሳውቅ በማስታወስ ሐሰተኛ እንቅስቃሴ የሚያደርገውን አካልም በተለያየ መንገድ በመቅረብ ማስተማር፣ መምከርና መመለስ የሚያስችል አሠራር መፍጠር ያስችላል፡፡

መዋቅራዊ አሠራርን ማጠናከር

ሐሳውያኑ ምንጊዜም ስልማይጠፉ ችግሩን ራሱ ተከታትሎ መፍትሔ የሚሰጥ እና የዕቅበተ እምነት አገልግሎቱን በበላይነት የሚመራና የሚያስተባብር ጠንካራ የቤተክርስቲያን መዋቅራዊ አካል እና አሠራር ያስፈልጋል፡፡ ይህ ባለመኖሩ ምክንያት የሐሰተኞችን እንቅስቃሴን ለመመከት በሚል ሌላ የገንዘብ ማግኛ መንገድ እንዲከፈት እየሆነ ነው፡፡ ሐሰተኞቹ ምዕመናንን በአንድ በኩል ሲመዘብሩ አንዳንድ የእኛው አገልጋዮች ደግሞ በዚህ በኩል እገሌ ስለሚባለው ሐሳዊ ትምህርት እንሰጣለን እያሉ በምዕመናን ላይ ሲነግዱ ከሐሳውያኑ ጋር ተማክረው የሚያደርጉት ሁሉ ያስመስላል፡፡ ይህ ችግር የሚፈታው ጠንካራ መዋቅራዊ አሠራር ሲኖርና ምዕመናንና ካህናት አካሄዳቸውን መንፈሳዊ በማድረግ ብቻ ነው፡፡

ለሐሰተኞቹ በር የከፈቱ ክፉ ልማዶችን ማስወገድ

ሐሰተኞቹ በብዛት የሚከተሏቸው ማሳሳቻዎች በምንደኛ አገልጋዮች መስመራቸውን በሳቱ አንዳንድ መደበኛ የቤተ ክርስቲያን አገልግሎቶች ለገንዘብ ማግኛነትና ለከንቱ ውዳሴ መሰብሰቢያነት የሚውሉ አሠራሮችን ነው። የተሳሳተ አካሄድን በመጠኑ የተለማመደ ምዕመን ለሐሰተኞቹ  የተጋነነ ቅሰጣ የተመቸ እርሻ መሆኑ አይቀርም። ከእነዚህ ክፉ ልማዶች ውስጥ የእውነትም የሐሰትም ተዓምራትን ለገቢ ማስገኛነት መጠቀም፣ ለጸሎት ገንዘብ መቀበል፣ በራዕይና ሱባኤ ሰበብ ምዕመናንን ለፕሮቴስታንታዊ የውሸት መገለጥ ማመቻቸት፣ ቁሳዊ ልማትንና ገንዘብ ማስገኘትን የመንፈሳዊ አገልግሎት ግብ አድርጎ ማየት፣ ታቦታትን በማቃለል በአንድ ቦታ ድርብርብ ንግሥ ማድረግ፣ ካህናትና መምህራን የሕዝብ አገልጋዮች መሆናቸው ቀርቶ እንደ ዓለማዊ ዝነኞች አለባበስና ፎቶ አነሳስ እያሳመሩ በውሸት አንቱታ ነግሠው ሥራ ሳይሠሩ የምዕመናንን ገንዘብ የሚበሉባቸው አሠራሮች ተጠቃሽ ናቸው። በመንፈሳዊ ቦታ ያገኙትን እውቅና ለገንዘብ ማግኛነትና ለሚወዱት ፖለቲካዊ አሰላለፍ በማዋል ምዕመናንን በየጎሬያቸው ማስከተል ከመለመዱ የተነሳ ባለፉት ዓመታት መንፈሳዊ አገልግሎት ከግላዊ ከንቱ ውዳሴ እንዲርቅ ይደክሙ የነበሩ ግለሰቦችና ማኅበራትም በጎርፉ ተወስደው ፕሮቴስታንታዊ ልማዱን በመከተል የራሳቸውን “ለፎቶ የሚመቹ፣ ሰው ሊከተላቸው የሚችል፣ ታይታ የሚወዱ” ሰዎች ወደማከማቸት ሲያዘነብሉ እያየን ነው። ይህን የሚያደርጉትም ለሃይማኖታዊ አቋም ሳይሆን በማኅበራዊና ፖለቲካዊ ምልከታ ተጠልፈው መሆኑን የሚያሳዩ ጠቋሚዎች ብዙ ናቸው።

እነዚህ ክፉ ልማዶች ለሐሰተኞች መፈልፈል የተመቸ ሜዳ ይፈጥራሉ። ብዙዎቹ ሐሰተኞች በምንደኞች የተከፈተውን የስህተት መንገድ በማስፋት ያለሀፍረት ለጸሎት ገንዘብ ይጠይቃሉ፣ ስለራሳቸው ክብር አብዝተው ያወራሉ፣ ያስወራሉ። ምዕመናን እንደ አቅማቸው ጥረው ወደ ጽድቅ ጎዳና ከመመለስ ይልቅ በተዓምራት ተስፋ እንዲያደርጉ አስረው ያስቀምጧቸዋል። ከላይ በተገለፁት የተሳሳተ የአገልግሎት አቅጣጫዎች የተማረኩ ምዕመናንም ከመንፈሳዊ ሚዛን ይልቅ አለባበስ፣ ስምና ተዓምራት የሚመስጣቸው ሆነዋል። በቤተ ክርስቲያን ተሰብስበው ከመንፈሳዊ አስተምህሮ ይልቅ መስማት የሚፈልጉት ፖለቲካዊ ትንታኔና ተአምራታዊ መፍትሔ ነው። ሐሰተኛ መምህራንም ይህን በቅዱሳት መጻሕፍትም ሆነ ተለይቶ በሚታወቅ ዓለማዊ እውቀት (Standardized secular knowledge) የማይመራ ግልብ ማኅበራዊ መሠረት (social base) በሚገባ ይጠቀሙበታል። ስለሆነም ከእምነትና ዕውቀት ይልቅ በስሜትና በእልህ የሚመሩ “ምዕመናንን” ለማብዛት እንዲሁም ለገንዘብ፣ ለዝና እና ለፖለቲካዊ ዓላማ ሲባል በመልካሙ እርሻ ላይ የሚዘሩ አረሞችን በእምነትና በዕውቀት ተመርተን በማስወገድ የሐሰተኞችን የመባዛት አቅም መቀነስ ይገባናል።

መልእክተ አስተምህሮ

በአጠቃላይ ሐሰተኞችን የምንከላከልበት መንገድ የሚያንጽና የሚያጸና ሊሆን ይገባዋል፡፡ በተለይም ከቤተክርስቲያን አስተምህሮና ከዓለማዊ ሕግ ጋር አብሮ የሚሄድና የቤተ ክርስቲያኒቱን አስተምህሮ የዋጀ አሠራርን ይጠይቃል፡፡ ሐሰተኞቹን በሰውነታቸው ማጥቃት ላይ ሳይሆን ማስተማር ላይ በማተኮር፣  ሐሰተኞችን ከማሳደድ ይልቅ ምዕመናንን በሚገባ መጠበቅ ላይ መትጋቱ ይበጃል፡፡ ሐሰተኞችን የመከላከሉ እንቅስቃሴም ከግለሰቦቹ ይልቅ የሐሰት ትምህርታቸው/ተግባራቸው ላይ የበለጠ ማተኮር ይኖርበታል፡፡ ምዕመናንን መጠበቅ የሚቻለው የቤተ ክርስቲያን ትምህርትን እውነትነት፣ የሐሰተኞችን ቅሰጣ ስህተትነትን በሚገባ ለይቶ በማሳየት መሆን ይኖርበታል፡፡

በሌላ በኩል ወንጀል የፈጸሙ ሐሳውያን በሕግ መጠየቃቸው እንደተጠበቀ ሆኖ ሐሳውያንን በግለሰብ ደረጃ ከመስደብ፣ ከመክሰስ፣ ከማስፈራራትና ከማሳደድ ይልቅ ክርስቲያናዊ በሆነ መንገድና ግላዊ ስብእናቸውን ባከበረ መልኩ ትምህርት መስጠት ይገባል፡፡ ምንም እንኳን ግለሰቦቹና ግብረ አበሮቻቸው ሐሰትን በማስተማርና ምዕመናንን በማሳሳት ቤተ ክርስቲያንን ቢጎዱም እነርሱ ላይ ጥቃት ለማድረስ መሞከር ራስን በኃጢአትና በወንጀል ውስጥ መክተት፣ እንዲሁም ቤተ ክርስቲያንንም የበለጠ መጉዳት ነው፡፡ በመጨረሻም ምዕመናንን ከሐሳውያን ለመከላከል የሚተጉ አገልጋዮች ለዝናና ለመታወቅ ሳይሆን ምዕመናንን ከሐሰት ትምህርት መጠበቅን ብቻ ዓላማ አድርገው እንዲያገለግሉ በታናሽ ወንድምነት እንመክራለን፡፡