ክርስቲያናዊ አንድነት: ማኅበራዊ ብዙኅነትንና ዘረኝነትን ማምታታት አይገባም!

በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥር ያሉ ምዕመናን የተለያየ የትውልድ ሀረግ (ቦታ) ያላቸው፣ የተለያዩ ቋንቋዎችን የሚናገሩ፣ በተለያዩ አካባቢዎች የ(ሚ)ኖሩ፣ የተለያየ ፖለቲካዊ አመለካከት ያላቸው፣ በተለያዩ የሕይወት መስተጋብሮች ያለፉና በዕድሜ፣ በፆታ፣ በዕውቀት፣ በክህሎት፣ በሀብት መጠን፣ በአመለካከት፣ በልምድ ወዘተ የሚለያዩ ናቸው። ነገር ግን ሁሉም በእግዚአብሔር አንድነትና ሦስትነት የሚያምኑ፣ በክርስቶስ ሰው መሆን የተዋጁ፣ ከውኃና ከመንፈስ ቅዱስ የተወለዱ፣ የአንዱን የክርስቶስን ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙን የሚቀበሉ፣ በመጨረሻው ትንሣኤ ሙታንም ተስፋ መንግስተ ሰማያትን የሚጠባበቁ ናቸው። በዘመናችን ማኅበራዊ ብዙኅነት በአንዳንዶች ዘንድ ክርስትናዊ አንድነትን እንደሚከፋፍል ተደርጎ ይታሰባል፡፡ በሌላም በኩል ማኅበራዊ ብዙኅነትን አገናዝቦ ማገልገልን ከዘረኝነት ጋር የማምታት ሁኔታ ይታያል፡፡ በዚህም የተነሳ ማኅበራዊ ብዙኅነትን ባለመገንዘብና በሌሎች በተለያዩ ምክንያቶች መከፋፈል የቤተ ክርስቲያንን አገልግሎትና የክርስትና ሕይወታችንን በእጅጉ እየጎዳው ይገኛል። በዚህች የአስተምህሮ ጦማር ክርስቲያናዊ አንድነትን (Christian Unity)፣ ማኅበራዊ ብዙኅነትን (Social diversity) እና ዘረኝነትን (Racism) በመጽሐፍ ቅዱስ መነጽርነት እንዳስሳለን።

ክርስቲያናዊ አንድነት ምንድን ነው?

ክርስቲያናዊ አንድነት ከአስተዳደራዊ (የቤተክርስቲያን አስተዳደር) አንድነት፣ ከፖለቲካዊ አንድነትና የሀገር (ሀገራዊ) አንድነት የተለየ ነው። እዚህ ላይ ሦስት መሠረታዊ ጥያቄዎችን መጠየቅ ይገባል። 1) ክርስቲያናዊ አንድነት ምንድን ነው? 2) ክርስቲያናዊ አንድነት በምን ይገለጣል? 3) ቤተ ክርስቲያን አንዲት (አሐቲ) ናት ስንልስ ምን ማለታችን ነው? ክርስቲያናዊ አንድነት በእምነት አንድነትና በአስተምህሮ ስምምነት የሚገለጥ በመሆኑ በትውልድ ሀረግ፣ በቋንቋ ልዩነት፣ በፖለቲካዊ ርዕዮት መለያየት፣ በፖለቲካዊ የሀገራት ድንበር መለያየት የማይገደብ ነው። ‘ቤተ ክርስቲያን አንዲት ናት’ ስንል በአንድ በክርስቶስ መሠረትነት ላይ የታነጸች፣ በእርሱ የተዋጀች፣ በእርሱ የምታምን፣ እርሱንም የምታመልክ፣ እርሱንም የምትሰብክ መንፈሳዊ ተቋም ናት ማለታችን ነው (ማቴ 16:18-19 ኤፌ 4:1-4)።

የቤተክርስቲያን አንድነት የሚገለጠው በአምስቱ አዕማደ ምሥጢራትና በሰባቱ ምሥጢራተ ቤተክርስቲያን ነው። በተጨማሪም የቤተ ክርስቲያን አንድነት ሲባል በአካለ ሥጋ ያሉ ክርስቲያኖችና በአካለ ነፍስ ያሉ ቅዱሳን ከእግዚአብሔር ጋር ያላቸው አንድነትን ያመለክታል። ይህም ሲባል በምድር ያለችው ቤተ ክርስቲያን እና በሰማይ ያለችው ቤተ ክርስቲያን አንድ ናቸው ማለት ነው። በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥር ያለን ክርስቲያኖችም ‘አንድ ነን’ ስንል ይህንን ማለታችን ነው እንጂ አስተዳደራዊ አንድነት፣ ወይም የቋንቋ አንድነት ማለታችን አይደለም። ክርስቲያኖች ‘አንድ ነን’ ስንል ‘በእግዚአብሔር ቃል ከማይጠፋ ዘር የተወለድን ነን’ ማለታችን ነው፡፡ ቅዱስ ጴጥሮስም ይህንን ሲናገር “ዳግመኛ የተወለዳችሁት ከሚጠፋ ዘር አይደለም፥ በሕያውና ለዘላለም በሚኖር በእግዚአብሔር ቃል ከማይጠፋ ዘር ነው እንጂ” ብሏል (1ኛ ጴጥ 1:23)

ማኅበራዊ ብዙኅነት (Social diversity)

ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ኩላዊት (የሁሉም፣ ዓለም አቀፋዊት) ከመሆኗ የተነሳ ኦርቶዶክሳውያን ክርስቲያኖችም ማኅበራዊ ብዙኅነት (Social diversity) እንዳላቸው ግልፅ ነው። ይህም የቋንቋ፣ የባህል (አለባበስ፣ አመጋገብ፣ አኗኗር ወዘተ) ፣ የሙያ፣ የብሔር፣ የፖለቲካ አመለካከት፣ የዘር የትውልድ ሀረግ፣ የትውልድ ሥፍራ እና የመሳሰሉትን ብዙኅነት ያጠቃላል። ይህም ብዙኅነት የየማኅበረሰቡ ማኅበራዊ ማንነት መገለጫ ከመሆኑ የተነሳ እያንዳንዱ ማኅበረሰብ የሚጠብቀውና የሚያሳድገው እሴት ነው። ሰው የነፍስና የሥጋ ውሕደት እንደሆነ ሁሉ ማንነቱም የመንፈሳዊና የማኅበራዊ ማንነቶቹ ውሕደት ነው። ይህም ከክርስትና አስተምህሮ ጋር ተጣጥሞ መሄድ የሚችል፣ ይልቁንም ክርስትናን ለማስተማር ተጨማሪ አቅምን የሚፈጥር እንጂ አንዳንዶች እንደሚመስላቸው ቤተ ክርስቲያንን የሚከፋፍል ተደርጎ ሊወሰድ አይገባም። ቤተክርስቲያንን የሚጎዳው ከክርስትና ጋር የማይጋጨውን ጤናማ የሆኑትን ማኅበራዊ ልዩነቶች በልዩ ልዩ ተጽዕኖ በመጨፍለቅ ቤተክርስቲያንን “የአንድ ወጥ ምድራዊ ማንነት” መገለጫ ለማድረግ መሞከር ነው።

የትውልድ ሀረግና ዘር (Ancestry and Race)

የሐዲስ ኪዳን መጀመሪያ የኢየሱስ ክርስቶስን የትውልድ ሀረግ በማቅረብ ይጀምራል (ማቴ 1፡1-16)። የቅዱሳንም የትውልድ ሀረግና ወገን በመጽሐፍ ቅዱስ በብዙ ሥፍራ ተዘግቧል። ይህም ክርስቲያናዊ አንድነት የትውልድ ሀረግ ልዩነቶችን አገናዝቦ እንደሚሄድ ያሳያል፡፡ አስቀድሞም ሰው ከውኃና ከመንፈስ ቅዱስ ተወልዶ ክርስትናን ከመቀላቀሉ በፊት የራሳቸው ማኅበራዊ ማንነት (Social identity) ካላቸው ከእናትና ከአባቱ በአንድ ቦታ በሥጋ ይወለዳል፡፡ የሰው ሁሉ መጀመሪያ አዳምና ሔዋን ቢሆኑም ሰው የእናትና የአባቱ የትውልድ ሀረግና ዘር አለው፡፡ ሁሉም ሰው የየራሱ የትውልድ ቦታም ይኖረዋል፡፡ የትውልድ ሀረግ፣ ዘር እና የትውልድ ቦታ የሌለው ሰው የለም፡፡ ክርስትና ከማይጠፋ ዘር መወለድ ቢሆንም በአካለ ሥጋ ለሚኖር ሰው ከትውልድ ሀረግና ዘር ጋር አብሮ የሚታይ እንጂ ዘርን የሚተካ ተደርጎ ሊወሰድ አይገባውም፡፡ ሰውም ክርስቲያን ለመሆን የትውልድ ሀረጉን እና የትውልድ ስፍራውን መርሳት አይጠበቅበትም፡፡

ግለሰቦች የተለያየ ዘር አላቸው፣ ክርስትና ግን የክርስቶስ ወገን መሆን ስለሆነ ቤተ ክርስቲያን የክርስቶስ አካል፣ ክርስቲያኖችም ብልቶች ናቸው፡፡ስለዚህም በቤተ ክርስቲያን ያለ ሰውም በዘሩ ወይም በትውልድ ሥፍራው ሳይለ(ያ)ይ በአንድነት አምልኮውን መፈጸም ይኖርበታል፡፡ ችግር የሚፈጠረው አንዱ ተነስቶ ‘የኔ ዘር ከሌላው ይበልጣል (ልዩ ክብር ይገባዋል)፣ የሌላውም ዘር ከእኔ ዘር ያንሳል (ያነሰ ክብር ይገባዋል)’ ማለት ሲጀምር ነው፡፡ ሌላው የችግር ምንጭ በአንዳንድ የፖለቲካ ዝንባሌ ባላቸው ግለሰቦች ዘንድ የሚታየው የቤተ ክርስቲያንን መድረክ ዘርን ለመስበክ ማዋል ነው፡፡ የቤተ ክርስቲያን መድረክ ወንጌልን ብቻ ለመስበክ ቢውልና የማንኛውንም ዘር የማያስበልጥ ወይም የማያሳንስ መልእክት የሚተላለፍበት ቢሆን የዘር ጉዳይ የልዩነት ምክንያት ባልሆነም ነበር፡፡

ዘረኝነት (Racism)

የሰው ልጅ የተገኘበት (ምንጩ አዳም የሆነ) የትውልድ ሀረግና ዘር ቢኖረውም ማንኛውም የሰው ልጅ በዘሩ ምክንያት ከሌላው ሰው አያንስም፣ አይበልጥምም፡፡ መንፈሳዊና ዓለማዊ አገልግሎቶችን የሚሰጡ ሁሉ ሰውን በዘሩ ምክንያት ሳያገሉ ለሁሉም በእኩልነት አገልግሎት የመስጠት ኃላፊነት አለባቸው፡፡ በአጭር አገላለፅ የሰው የትውልድ ሀረጉና ዘሩ የማኅበራዊ ማንነቱ መገለጫ እንጂ የበላይነት ወይም የበታችነት መስፈርት ሊሆን አይችልም፡፡

ቅዱሳት መጻሕፍት ሁሉም የሰው ልጅ ከአንድ ንፁህ ዘር ከአዳምና ከሔዋን መገኘታቸውን ያስረዳሉ። የሰው ልጆች የትውልድ ማንነት በመንፈሳዊ አንድነት ላይ የማንንም የበላይነት ወይም የበታችነት አያሳይም። የተወደደ ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ለገላትያ ክርስቲያኖች በላከው ጦማር በክርስቶስ በማመን በሚገኝ የጥምቀት አንድነት ይህን መሰል ክፍፍል ማድረግ እንደማይገባ ሲያስተምር እንዲህ ብሏል: “በዚህም አይሁዳዊ ወይም አረማዊ የለም፣ ገዢ ወይም ተገዥ የለም፣ ወንድ ወይም ሴት የለም፣ ሁላችሁ በኢየሱስ ክርስቶስ አንድ ናችሁና።” (ገላትያ 3:28) በኢየሱስ ክርስቶስ አንድ መሆን ከአዳም የተነሳ ሁሉም የሰው ልጆች ካላቸው የተፈጥሮ አንድነት የሚመነጭ መሆኑን ይኸው ቅዱስ ሐዋርያ በሮሜ መልእክቱ ምዕራፍ 5 ቁጥር 12-21 ያስገነዝበናል። ዘረኝነት የሚባለው ይህን የተፈጥሮና የእምነት አንድነት በማንኛውም ምድራዊ ልዩነት የተነሳ በማቃለል በሰው ልጆች መካከል  በቅናትና ፉክክር መንፈስ የሚጎለብት የመጠፋፋትና ያንንም መንገድ የሚያጸና ስንኩል አመክንዮ ነው። አንዳንድ ሰዎች “ዘረኝነት” የሚለው ብያኔ በተወሰኑ የትውልድ ሐረግ ልዩነቶች ለሚፈጠር አስተሳሰብና ተግባር ብቻ ሊውል ይገባል ይላሉ። ለዚህም የሚያቀርቡት ማሳመኛ “የተለያዩ ዘሮች የሚባሉት ነጭ፣ ጥቁርና ቢጫ የሚባሉ ሕዝቦች ብቻ ናቸው።” የሚል ነው። ይሁንና ይህ አስተሳሰብ በቅዱሳት መጻሕፍት የተቀመጠውን የሰው ልጆች የተፈጥሮ አንድነት የሚሸረሽርና አሳማኝ ያልሆነ ነው። ዘረኝነት የሚባለው በማንኛውም የትውልድ ሐረግ፣ የቀለም፣ የቋንቋ ወይም ሌላ ልዩነት የተነሳ የሚፈጸም መሆኑን ማስተዋል ያስፈልጋል።

ዘረኝነትን በምታወግዝ ቤተክርስቲያን በአንዳንድ ግለሰቦች አለማወቅና ግብዝነት ምክንያት አንዱ ወገን የቅዱሳን/የጻድቃን ዘር እየተደረገ ሌላው ደግሞ የአሕዛብ/የአረማዊያን ዘር ተደርጎ መታየት የለበትም፡፡ ቅድስና በእግዚአብሔር ቸርነት፣ በእምነትና በምግባር እንጂ በዘር የሚታደል አይደለምና (ዮሐ 8:39)፡፡ በሌላም በኩል አንዱን የሊቃውንት ዘር (ወላጆቹ የተማሩ ናቸው የሚለውን አገላለጽ አይመለከትም)፣ ሌላውን ደግሞ የጨዋ (ያልተማረ፣ ወይም ትምህርት የማይዘልቀው) ዘር አድርጎ የሚወስድ ዕውቀት ከጥረትና ጸጋ እግዚአብሔር ይልቅ በሥጋዊ ትውልድ የሚገኝ አስመስሎ የሚተርክ ስሁት እይታም ሊታረም ይገባዋል፡፡ ምክንያቱም መንፈሳዊ ዕውቀትና ክህሎት በእግዚአብሔር ጸጋና በትምህርት እንጂ በዘር የሚወረስ አይደለምና፡፡ አንዱ ወገን በተፈጥሮ ባለሀብት ሆኖ የተወለደ ሌላው ደግሞ እርሱን ለማገልገል የተፈጠረ ደሀ አድርጎ ማሰብም ኋላ ቀር አስተሳብና ኢ-ክርስቲያናዊ ነው፡፡ አንዱ ዘር ሞት እንኳን የማይበግረው ጀግና (ለእምነቱ ሟች) ሌላውን በተቃራኒው አድርጎ ማሰብም እንዲሁ ዘረኝነት ነው። በአጠቃላይ የሰው ዘር ሁሉ እኩል ስለሆነ ሰው በዘሩ ብቻ አንዱ ምርጥ/የተሻለ ሌላው ምርጥ ያልሆነ ተደርጎ ሊወስድ አይገባም፡፡

የአንዱን ዘር ቋንቋ የመላእክት ቋንቋ አስመስለው እየወሰዱ ሌላውን ቋንቋ ደግሞ ለወንጌል (ለእግዚአብሔር ቃል) የማይስማማ አድርጎ የመረዳትም ምንጩ ዘረኝነትና አለማወቅ ነው፡፡ ምክንያቱም ይህ ድርጊት መንፈስ ቅዱስ ብዙ ልሳናትን ለሐዋርያት የገለጠበትን ዓላማ መቃወም ነውና፡፡ በተጨማሪም የአንዱ ዘር ለክህነት አገልግሎት የተመረጠ ሌላው ዘር ደግሞ ለምዕመንነት ብቻ የሚያበቃ አድርጎ ማሰብም እንዲሁ ዘረኝነት ነው፡፡ ይህ ዓይነቱ ሥርዓት በሐዲስ ኪዳን አይሠራምና፡፡ ልቦናውን ለመለወጥ ክፍት አድርጎ ለሚሰማ ሁሉ እነዚህ ችግሮች ጥቂት በማይባሉ ቦታዎች ይታያሉ። የሚያሳዝነው ግን ሰምቶ ከመለወጥ ይልቅ በጓሮ የተሰበሰበ የቆሻሻ ክምርን ላለማጽዳት ሳሎንን በማሳመርና እንግዶችን “እዩልኝ!” በማለት መቀየር የሚቻል የሚመስለው ሰው ብዙ መሆኑ ነው። ለቤተክርስቲያን የሚጠቅማት የአስተዳደር መዋቅሯን በማጠናከር ለየማኅበራዊ ፍላጎታቸው ሲሉ ክርስቲያናዊ አንድነትን በድቡሽት መሰረት ላይ የሚጥሉ አሰራሮችና አስተሳሰቦችን ነቅሶ በመለየት ማረም ነው።

በሌላ በኩል ዘረኝነት ያልሆኑ ነገር ግን ባለማወቅ ‘ዘረኝነት’ ተብለው የሚወሰዱ ነገሮች አሉ፡፡ ለምሳሌ ሰው ከሁሉ አስቀድሞ ቅርርብ  (Intimacy) ያለው ከቤተሰቡ አባላት (እናት አባት፣ ወንድም እህት) ጋር ነው፡፡ ቀጥሎም ከጎረቤትና ከዘመድ አዝማድ ጋር ነው፡፡ ከዚህም አለፍ ሲል ከአካባቢው ወይም አንድ ቋንቋና አንድ ዓይነት ባሕል ከሚጋራቸው ሰዎች ጋር ነው፡፡ ሰው ‘የኔ’ የሚለውን ማኅበረሰብ የመውደድ፣ የማስቀደም፣ ድጋፍ የመስጠት ጠባይም አለው፡፡ የዚህ ዓይነትን የሰዎችን ቅርርብና መደጋገፍ ‘ዘረኝነት’ ብሎ መፈርጅ ታላቅ ስህተት ነው፡፡ ምክንያቱም ይህ የማኅበራዊ ትስስር ውጤት እንጂ ሌላውን ለማግለል ተብሎ የሚደረግ አይደለምና፡፡

የዘረኝነት ፍረጃና አስከፊ ገፅታው

የአንዱን ወገን ብቻ ነጥሎ ዘረኛ አድርጎ በጥቅሉ መፈረጅም እንዲሁ በራሱ ዘረኝነት ነው፡፡ ዘረኝነት ዘር የለውምና፡፡ በአንዳንድ ሰዎች ዘንድ የሆነ ቋንቋ የሚናገር ሰው ሁሉ፣ ከእነርሱ የተለየ አስተሳሰብን የሚያራምድ ሰው ሁሉ በጅምላ ‘ዘረኛ’ ተብሎ ይፈረጃል፡፡ ይህ ፍረጃ እጅግ አደገኛና አሳፋሪ ነው፡፡ ይህ ዘረኝነትን እንጸየፋለን በሚሉት ወገኖች ዘንድ ሲንፀባረቅ ማየት የተለመደ ነው። በተለይም በክርስትና አስተምህሮ ግለሰቦች ወይም ተቋማት ዘረኝነትን ሲያራምዱ ቢገኙ እንኳን በፍቅር ምክር፣ ትምህርትና ተግሳፅ ሊሰጣቸው ይገባል እንጂ ‘ዘረኛ’ ተብለው ተፈርጀው ሌላ መገለል ሊደርስባቸው አይገባም፡፡ መጽሐፍም ‘እንዳይፈረድባችሁ በሌሎች ላይ አትፍረዱ’ የሚለው ለእንደዚህ ዓይነቱ ተግባር ነውና፡፡ ምክንያቱም ዘረኝነትን በሌላ ዘረኝነት መከላከል አይቻልምና፡፡

አንዳንድ ጊዜም ሰዎች ድክመታቸውን ለመሸፈን ወይም ሌላውን ወገን ለማራቅ ሲፈልጉ ‘ዘረኛ’ ብለው ይፈርጃሉ፡፡ ለምሳሌ በችሎታቸው ተወዳድረው ማሸነፍ/ማለፍ ሳይችሉ ሲቀሩ፣ ወይም ሌላው ወገን በሚያደርገው የእርስ በእርስ መደጋገፍ ምክንያት ተሽሎ ሲገኝ ‘ዘረኛ’ የሚል ቅጽል ሊለጠፍበት ይችላል፡፡ የዚህ ዓይነቱ በዘረኝነት ካባ ድክመትን ለመሸፈን መሞከር ውድቀትን ከማፋጠን ባለፈ ብዙም አያራምድም፡፡ ይልቁንም የሚበጀው ከሌላው በመማርና ጥንካሬን በማጎልበት ተወዳዳሪ ሆኖ መገኘት ብቻ ነው፡፡ የማይወዱትን ወይም ይፎካከረኛል ብለው የሚያስቡትን ሰውም ‘ዘረኛ’ እያሉ ለማሸማቀቅና ለማጠልሸት መሞከርም እንዲሁ የክሽፈት መገለጫ ነው።

ወገንተኛ የሆነ ግለሰብ የቤተ ክርስቲያንን ማዕረግ ይዞ በሌላው ወገን ላይ ግልፅ የሆነ የዘረኝነት ተግባር ሲፈፅም እሹሩሩ እያሉና እንደ ጀግና ወይም የመብት ተሟጋች እያወደሱ (እያበረታቱ) ለተመሳሳይ ድርጊት ሌላውን ወገን ነጥሎ ‘ዘረኛ’ ብሎ መፈረጅም ዓይን ያወጣ ዘረኝነት ነው። ከዚህ አንጻር የዘረኝነት ዝንባሌ ያለው እንቅስቃሴ በቤተ ክርስቲያን ስም ወይም ቤተ ክርስቲያንን ለመጠበቅ ተብሎ ቢፈፀም እንኳን ድርጊቱን አስቀድማ ማውገዝና ማስቆም እንዲሁም የእርምት እርምጃ መውሰድ የሚገባት ራሷ ቤተ ክርስቲያን ናት። ቤተ ክርስቲያን የምትጠበቀው በእምነት ጽናትና በመስዋዕትነት ስለሆነ በሌላ ኢ-ክርስቲያናዊ በሆነ መንገድ ቤተክርስቲያንን ለመጠበቅ ማሰብ ኃጢአት ነው፣ ከተፈጸመ ደግሞ በደልም ወንጀልም ነው።

ዘረኝነትና ጉዳቱ

ዘረኝነት በማኅበራዊም ሆነ በመንፈሳዊ መስፈርት የሰው ልጅ ሕይወትን የምትጎዳ ካንሰር ተደርጋ ልትታይ ይገባል፡፡ ዘረኝነት የሚጎዳው ሁሉንም አካል ነው፡፡ በዘረኝነት ድርጊት የዘረኝነት ድርጊት የተፈጸመበት ሰው/ቡድን፣ የዘረኝነት ድርጊት የፈጸመው አካልና የዘረኝነት ድርጊት ሰለባ የሆነው አገልግሎት እንዲሁም የድርጊቱ ተሳታፊ አካላት በሙሉ ተጎጂ ይሆናሉ፡፡ ከዘረኝነት ድርጊት የሚጠቀም አንዳች አካል የለም፡፡ ድርጊት ፈጻሚው አካል ክቡር የሆነውን የሰውን ልጅ ኢ-ሰብአዊና ኢ-ሞራላዊ በሆነው የዘረኝነት ጥቃት በመጉዳቱ የራሱን ክብር አጥቶ ለቅጣት ይዳረጋል፡፡ የራሱን ወገንም ያዋርዳል፡፡ ድርጊቱ የተፈጸመበት አካልም እንዲሁ ኢ-ሰብአዊና ኢ-ሞራላዊ በሆነ መንገድ በደልና ወንጀል ስለተፈጸመበት ስነ-ልቦናዊ ጉዳት ይደርስበታል፡፡

አንዳንድ ጊዜ አንድ አካል በዘሩ ምክንያት ጥቃት ሲፈጸምበት አንድምታው ለእርሱ ወገኖች ሁሉ ተደርጎ ይወሰዳል፡፡ የዘረኝነት ሰለባ በሆነው አገልግሎትም ውስጥ የሚሳተፉ ሌሎች አገልጋዮችም አመኔታ ያጣሉ፡፡ ይህም እያደገ ከሄደ በዘር መካከል ግጭት ሊፈጥር ይችላል። ነገር ግን የዘረኝነትን ተግባር በሚፈጽሙ ጥቂት ግለሰቦች ምክንያት ሌላውን ወገን አክብሮና አብሮ የሚኖረው የዋህ ማኅበረሰብ ላይ የአፀፋ ጉዳት ማድረስ ሌላ የዘረኝነት አጸያፊና ኢ-ሰብአዊ ተግባር ነው። ግለሰቦች በጥፋታቸው በግል ሊጠየቁና ሊታረሙ ይገባል እንጂ ሌላው ባጠፋው የዋሁ ማኅበረሰብ መወቀስም ይሁን መጠቃት የለበትም።

በመንፈሳዊ እይታም የዘረኝነት ድርጊት በእግዚአብሔርና በሰው ዘንድ ታላቅ ኃጢአትና በደል ነው፡፡ እግዚአብሔር እኩል አድርጎና አክብሮ የፈጠረውን ሰው በዘሩ ምክንያት ልዩነት ፈጥሮ ማበላለጥ ከባድ ኃጢአት ነው፡፡ መጽሐፍ “በወንድሙ ላይ የሚቆጣ ሁሉ ፍርድ ይገባዋል፤ ወንድሙንም ጨርቃም የሚለው ሁሉ የሸንጎ ፍርድ ይገባዋል፤ ደንቆሮ የሚለውም ሁሉ የገሃነመ እሳት ፍርድ ይገባዋል” (ማቴ 6፡22-23) የሚለው ይህንን ያጠቃልላል፡፡ ስለዚህ አንዱን ወገን መናቅ፣ አሳንሶ ማየት፣ ማግለል፣ መስደብና የመሳሰሉት እስከ ገሃነም እሳት ፍርድ ድረስ የሚያደርስ ቅጣትን ያመጣል፡፡ በተለይ የዘረኝነት ድርጊት በቤተ ክርስቲያን (በቤተ ክርስቲያን ስም) ከተፈጸመ ተጠቂው አካልና የእርሱም ወገን ለቤተ ክርስቲያን ያለው ፍቅር ሊቀንስ እንዲሁም ቤተ ክርስቲያንን ጥሎ ሊወጣ ይችላል፡፡ ፈጥነው ንስሐ ካልገቡና የበደሉትን ካልካሱ የዘረኝነትን ድርጊት የሚፈጽሙ በእነዚህም ነፍስ ይጠየቃሉ፡፡

ዘር ክርስትናን አይከፋፍለውም!

ክርስቲያናዊ አንድነት በዘር ሊፈተን አይገባም፡፡ ሰው ከማንም ዘር ይወለድ ሙሉ ሰው ነው፡፡ ክርስትናም ሲነሳ (ሲጠመቅ) ሙሉ ክርስቲያን ይሆናል፡፡ ቤተ ክርስቲያንም ዘር ሳትለይ መንፈሳዊ አገልግሎት የምትሰጥ ተቋም ናት፡፡ በዚህም ገለልተኝነቷ (neutrality) ቤተ ክርስቲያን የዘር እኩልነትን (Race equality) ታከብራለች። እንኳንስ ቤተ ክርስቲያን ይቅርና ምድራዊ ተቋማትም በአገልግሎታቸው የዘር ልዪነት አያደርጉም፡፡ ዘር ቤተ ክርስቲያንን የሚከፋፍለው በአስተዳደራዊና በአገልግሎት ድክመት ነው፡፡ የአንዱ ዘር ለማየል (የበላይነትን ለማሳየት) ሲሞክር ወይም ቤተ ክርስቲያንን የራሱ ብቻ መገልገያ ለማድረግ ሲሞክርና ሌላውን ወገን ሲበድል፤ ሌላውም ወገን በእልህ ሲነሳ ልዩነት ይፈጠራል፡፡ ይህም እያደገ ይሄድና እኛም የራሳችን አጥቢያ ይኑረን ወደሚል ክፍፍል ያመራል፡፡ እንዲህ እያለ ልዩነቱ እየሰፋ ይሄዳል፡፡ መጀመሪያውኑ በየደረጃው የቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት  የሚመሩ ሁሉ ሥርዓትን ጠብቀው መንፈሳዊ ነገር ላይ አተኩረው ቢሠሩ እንደዚህ ዓይነት ክፍፍል የመፍጠር ዕድል አያገኝም፣ ቢፈጠርም አድጎ የቤተ ክርስቲያንን መንፈሳዊም ሆነ አስተዳደራዊ ህልውና አይገዳደርም።

ማጠቃለያ

ቤተ ክርስቲያን የእግዚአብሔር ቤት (የጸሎት ቤት) ናት፡፡ በውስጧም መንፈሳዊ ነገር ብቻ ሊፈጸም ይገባል፡፡ በቤተ ክርስቲያን ያሉ ምዕመናንም ማኅበራዊ ብዙኅነት ቢኖራቸውም በክርስቶስ (በክርስትና) አንድ ናቸው፡፡ በቤተክርስቲያንም የሰው እምነቱ እንጂ ማኅበራዊ ማንነቱ ሊጠየቅ አይገባም፡፡ በቤተክርስቲያን መንፈሳዊ የአገልግሎት ዐውድም ሰዎች ሊመዘኑ የሚገባቸው በክርስትና እምነትና ምግባራቸው እንጂ በትውልድ ማንነታቸው ወይም ተያያዥ ጉዳዮች መሆን የለበትም። ይሁንና በአንዳንድ በተግባር ስሁታን በሆኑ አገልጋዮች የተነሳ በዓለም የምናየው ዘረኝነት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ግዘፍ ነስቶ በተደጋጋሚ እያየነው ነው። ይህ ችግር በማስመሰልና በውሸት ብዛት ሊሸፈን የማይችልበት ደረጃ ላይ ከደረሰ ቆይቷል። መፍትሔውም የችግሩን ምንጭ ተረድቶ ማስተካከል እንጂ በይስሙላ ማምታቻ ቀለም ቀባብቶ ማለፍ አይደለም። አንድ ሰው ከየትኛውም ወገን ቢወለድ በቤተ ክርስቲያን በመንፈሳዊ ማንነቱ ብቻ በእኩልነት እና በነፃነት ሊያገለግልና ሊገለገል ይገባዋል፡፡ የጎላ ማኅበራዊ ልዩነት መኖርም ሆነ አለመኖር ከክርስቲያናዊ አንድነት ጋር መምታታት የለበትም። ይህን መሰል መምታታት የሚፈልጉት በስውርም ሆነ ግልፅ ዘረኝነት መንፈሳዊውን ቦታ “የመደበቂያ ዋሻ” ለማድረግ የሚፈልጉ ግለሰቦችና ቡድኖቻቸው ናቸው። ከእነዚህ ለመጠበቅ ሕዝበ ክርስቲያኑ ማኅበራዊ ብዙኅነትን አገናዝቦ ክርስቲያናዊ አንድነቱን ማጠናከር ላይ እንዲያተኩር  ማስተማር ይገባል እንላለን፡፡

 

ኮሮና ቫይረስና ተያያዥ መንፈሳዊ ጉዳዮች

CoronaVirusHeader
መግቢያ

ባለፈው ኅዳር ወር 2012 ዓ.ም. (በፈረንጆቹ አቆጣጠር November 2019) በይፋ የታወቀው COVID-19 የተባለ ወረርሽኝ በበርካታ ሀገራት ብዙዎችን ለሕማምና ሞት ከመዳረጉ ባሻገር በመላው ዓለም ከፍተኛ ጭንቀትና አለመረጋጋትን ፈጥሯል። የዘርፉ ምሁራን ከሚገልጹት የበሽታ አምጭው ተሕዋስ ባሕርይ የተነሣ የበሽታውን መስፋፋት ለመከላከልና ለመገደብ በልዩ ልዩ የዓለማችን ክፍሎች ዘርፈ ብዙ እርምጃዎች እየተወሰዱ መሆኑ ይታወቃል። ከእነዚህም መካከል ሰዎች በአንድ ቦታ በርከት ብሎ መሰባሰብን፣ መጨባበጥና መሳሳምን የመሳሰሉ ማኅበራዊ መገናኛ መንገዶችን እና መሰል አካላዊ ንክኪ የሚፈጥሩ ሁኔታዎችን እንደየሁኔታው ማስቀረት፣ መገደብ ወይም በልዩ ጥንቃቄ መፈጸምን ያጠቃልላል። ክርስቲያኖችና በምድር ያለች ቤተ ክርስቲያን በዓለም የምንኖር በመሆኑ እነዚህ አዳዲስ መመሪያዎች ይለመከቱናል። በሽታውም ሆነ በሽታውን ለመከላከል የሚወሰዱት መመሪያዎች በቤተ ክርስቲያናችን አገልግሎትና በምእመናን መንፈሳዊ ሕይወት ቀጥተኛ ተፅዕኖ አላቸው። አንዳንዶች በሽታውን ለመከላከል በባለሙያ ምክር የሚደረጉ ጥንቃቄዎችን “የእምነት መጉደል ማሳያ” በማስመሰል የሚጠነቀቁትን ሲነቅፉ ይስተዋላል። በአንፃሩ ደግሞ ሌሎች ከልክ በላይ በመጨነቅ ራሳቸውንና ሌሎችን ይጎዳሉ። እምነት እንደሌላቸው አሕዛብ የእግዚአብሔርን መግቦት፣ ጥበቃና የማይመረመር ቅዱስ ፈቃዱን ዘንግተው በማይገባ ጭንቀት ራሳቸውን ይጎዳሉ። በዚህች የአስተምህሮ ጦማር የኮሮና ቫይረስ መስፋፋትና ለጥንቃቄ የሚወሰዱ እርምጃዎች ጋር ተያይዘው የሚነሱ መንፈሳዊ ጉዳዮችን እንዳስሳለን።

ወረርሽኝ በቅዱሳት መጻሕፍት እይታ

አምላካችን እግዚአብሔር የዓለማችን አስገኝ፣ ፈጣሪ፣ ጠባቂ፣ መጋቢ ነው። ፍጥረታቱን ሁሉ በማይመረመር ጥበቡ ይጠብቃቸዋል፣ ይጠብቀናል። ፍጥረቱን የሚጠብቅ አምላካችን በየዘመናቱ ልዩ ልዩ ሥጋዊ መቅሰፍቶችን አስነስቷል። በቅዱሳት መጻሕፍት ከተመዘገቡት መቅሰፍቶች በመጠኑ ብንመለከት እግዚአብሔር መቅሰፍትን (በሽታን) ለማስተማር፣ ለመገሰጽ፣ ለማስጠንቀቅ እንደሚገልጥ መረዳት እንችላለን። ለምሳሌ ፈርኦንና ሠራዊቱ ሕዝበ እግዚአብሔርን በማስጨነቃቸው ሞተ በኩርን ጨምሮ በዐሥር የተለያዩ መቅሰፍቶች ተመተዋል። (ኦሪት ዘፀአት ምዕራፍ 7 እስከ 10) በስሙ የሚታመኑትን እስራኤል ዘሥጋን ለመርዳት መቅሰፍትን ያወረደ ጌታ የተዋጋላቸው ምእመኖቹ ጥበቃውንና መግቦቱን ረስተው ባጉረመረሙና ከእምነት ባፈነገጡ ጊዜ በደላቸውን ለማሳሰብ በተናዳፊ እባቦች ቀጥቷቸው ነበር። በንስሐ በተመለሱ ጊዜም የሚድኑበትን የእምነት መንገድ ሰጥቷቸዋል። (ዘኁልቍ 21:4-9) በሌላ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ታሪክ በዘመነ ብሉይ ታቦተ ጽዮንን (የእግዚአብሔርን ማደሪያ) እንዲያገለግሉ የተሾሙት አፍኒንና ፊንሐስ የተባሉ ካህናት በፈጸሙት በደል የተነሣ ሕዝበ እስራኤል የእግዚአብሔር ጸጋ ተለይቷቸው ታቦተ ጽዮንም ተማርካባቸው ነበር። ፍልስጤማውያን የእግዚአብሔርን ታቦት እንደተራ የምርኮ ዕቃ በጣዖት ቤታቸው ባስገቧት ጊዜ ግን እግዚአብሔር ተቆጣ፣ በዕባጭና በመቅሰፍትም መታቸው። መቅሰፍቱ የወረደባቸው የአዛጦን ሰዎችም በምን ምክንያት እንደተቀጡ ዐውቀው “እጁ በእኛና በአምላካችን በዳጎን ላይ ጠንክራለችና የእስራኤል አምላክ ታቦት ከእኛ ዘንድ አትቀመጥ አሉ።” (1ኛ ሳሙ. 5:6-7)። እነዚህን መሰል መቅሰፍቶች በሥጋዊ ጥበብ የምናመልጣቸው አይደሉም። ዓላማቸውም ለሁሉም የተገለጠ ነው። እግዚአብሔር በልዩ ልዩ መንገድ ያስተምራልና።

በሽታ ሁሉ ከእግዚአብሔር የተላከ መቅሰፍት ነውን?

እግዚአብሔር በመቅሰፍትና በበሽታ የበደሉትን እንደሚቀጣ፣ እምነት የጎደላቸውን እንደሚገስጽ ከላይ ከተጠቀሱት ታሪኮችና ሌሎች በቅዱሳት መጻሕፍትና በቤተክርስቲያን ታሪክ ከተመዘገቡ ታሪኮች እንማራለን። ይሁንና በሰዎች ላይ የሚከሰቱ በሽታዎች ሁሉ “ከእግዚአብሔር የተላኩ መቅሰፍቶች” ናቸው ማለት አይደለም። የሥጋ ሞት ለሰው ልጆች ሁሉ የተሰጠ የማይቀር ዕጣ ነው። ይሁንና ሞት ወደእኛ ይመጣል እንጂ እኛ በፈቃዳችን ወደ ሞት አንሄድም፣ ብንሄድም (ራሳችንን ብንገድል) ኃጢአት እንጂ ጽድቅ ሆኖ አይቆጠርልንም። በፈቃዱ ወደ ሞት ሄዶ የሞትን ኃይል ካጠፋልን፣ ከትንሣኤያችን በኩር ከኢየሱስ ክርስቶስ በቀር ማንም ማን ሞትን ሊስበው አይቻለውም/አይገባም። የሕያዋን ሁሉ እናት እመቤታችን ድንግል ማርያም፣ በገድል በትሩፋት የከበሩ ቅዱሳን ጻድቃንና እስከ ሞት ድረስ በስሙ ታምነው የሞቱ ሰማዕታት ሞትን ቢንቁትም ሕይወታቸውን በፈቃዳቸው አልፈጸሙም፣ በእግዚአብሔር ፈቃድ እንጂ። ከዚህ የምንረዳው ነገር ቢኖር በሽታ በመጣ ጊዜ እንደ አቅማችን ለመዳን መሞከር ይገባናል እንጂ “ከእግዚአብሔር የመጣ መቅሰፍት ነው” ብለን ወደ ሞት መሄድ እንደሌለብን ነው። ይህ ዓይነት አስተሳሰብ እንደ ሰው ኑሮን ለማሸነፍ፣ ምድራዊ ሀልወታችንን ለማስጠበቅ በሽታን ከመከላከልና ለመዳን ከመሞከር ሊገድበን አይገባም። በሽታ ሁሉ ከእግዚአብሔር የተላከ መቅሰፍት አይደለምና።

የሰው ልጅ በዚህ ምድር ላይ ለዘለዓለም ሊኖር አልተፈጠረም። ቅዱሳት መጻሕፍት እንደሚነግሩን የምድር ኑሮ ለሰው ልጆች “የእንግድነት ዘመን”  ነው። ለዚያ ነው ሐዋርያው ቅዱስ ጴጥሮስ በመልዕክቱ  “በእንግድነታችሁ (በሕይወታችሁ) ዘመን በፍርሃት ኑሩ” ያለን (1ኛ ጴጥ. 1:17)። የሰው ልጅ በምድር የሚኖረውን የእንግድነት ዘመን በሞት ይፈጽማል። ሞት ሁሉ መቅሰፍት አይደለም። ይልቁንስ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለሚፈጽሙ ሰዎች ሞት ወደ ዘላለም ሕይወት መሸጋገሪያ ድልድይ ነው። መቅሰፍት ሞትን ሊያመጣ ቢችልም በሽታ ሁሉ ግን ከእግዚአብሔር የተላከ መቅሰፍት አይደለም። በተሰጠን አዕምሮ በመጠንቀቅ፣ በመታከም ማለፍ የምንችለውን በሽታ ሁሉ ለፈተና ከመቀመጡ በፊት “መውደቄ አይቀርም” ብሎ መዘጋጀትን እንደሚተው ሰነፍ ተማሪ የድርሻችንን ሳንወጣ ሞትን መጋበዝ አይገባንም።

የክርስቲያኖች ድርሻ ሕይወታችንን በፈቃደ እግዚአብሔር በሕግጋተ ቤተ ክርስቲያን መምራት እንጂ የትኛው በሽታ ከእግዚአብሔር የተላከ መቅሰፍት ነው፣ የትኛውስ መቅሰፍት አይደለም በሚል ምርምር ራስንም ሌላውንም ማስጨነቅ አይደለም። በሰው ልጆች ታሪክ ብዙ በሽታዎች መጥተዋል። ከቅዱሳት መጻሕፍት እንደምንማረው የእግዚአብሔርን መቅሰፍት የሰው ጥበብ አያስቀረውም። እግዚአብሔር መቅሰፍትን ሲያመጣም በወዳጆቹ አድሮ ይናገራል ወይም ልንስተው በማንችለው መልኩ ያሳውቀናል። ለመዓት የወረደ መቅሰፍት ቢኖር እንኳ እንደ ሰብአ ነነዌ በጾምና በጸሎት እንጂ በጭንቀትና በመታወክ አንሻገረውም።

እምነትና ጥንቃቄ

በኮሮና ቫይረስ ምክንያት የሚመጣውን በሽታ የሚያድን ወይም የሚከላከል መድኃኒት እስካሁን ድረስ አልተገኘም። በመሆኑም የጤና ባለሙያዎች ትኩረት በሽታው እንዳይስፋፋ የሚያደርጉ የቅድመ ጥንቃቄ እርምጃዎችን መውሰድ ነው። እነዚህም አካላዊ ንክኪን መቀነስ፣ ጥግግት ባለበት መንገድ በኅብረት አለመሰብሰብና የመሳሰሉትን ይጨምራሉ። በየሀገሩ ያሉ መንግሥታትም አስገዳጅነት ያላቸው የአስቸኳይ ጊዜ ዓዋጅና መመሪያዎችን እያወጡ መተግበር መጀመራቸው ይታወቃል። አንዳንድ ሰዎች እነዚህን ጥንቃቄዎች “የእምነት ጉድለት” አድርገው ሲመለከቷቸው እናስተውላለን።

እምነት ማለት የማናየውን በተስፋ የምንቀበልበት እንጂ ውጤቱን የምናየውን ነገር በጥራዝ ነጠቅ አተያይ ተመርተን ራሳችንን የምናሳውርበት መሸፈኛ አይደለም። እምነት አለኝ ብሎ ከፎቅ ወደ መሬት ዘልየ ልውረድ የሚል ሰው የለም፣ ቢኖርም የእምነትን ምንነት የማይረዳ ነው። እምነት አለኝ ብሎ በኤች አይ ቪ የተያዘ ሰውን ደም ጠብቶ ከሰውነቱ ጋር የሚያዋሕድ የለም፣ ቢኖርም የእምነትንም የሕይወትንም ትርጉም የማይረዳ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በገዳመ ቆሮንቶስ ሊፈትነው የመጣ ሰይጣን የእምነትን ነገር በዚህ መልኩ ለጥጦ “አንተ በእውነት የእግዚአብሔር ልጅ ከሆንህስ ከዚህ መር ብለህ ወደ ታች ውረድ፣ ይጠብቁህ ዘንድ ስለ አንተ መላእክቱን ያዝዝልሃል፣ እግርህም በድንጋይ እንዳትሰነካከል በእጃቸው ያነሡሃል ተብሎ ተጽፎአልና።” ባለው ጊዜ ጌታችን ኢየሱስ መልሶ “አምላክህ እግዚአብሔርን አትፈታተነው ተብሎ ደግሞ ተጽፎአል።” (ማቴ. 4:6-7) በማለት ያስተማረን ትምህርት የእምነትና የጥንቃቄን ነገር በሚገባ ሊያስረዳን ይችላል። እምነት ከጥንቃቄ ጋር መምታታት የለበትም። እምነት አለኝ ብሎ ራስን ወደ ታወቀ አደጋ መክተት አይገባም። በተለይም ከተላላፊ በሽታ ጋር በተያያዘ የሚገባውን ጥንቃቄ ካላደረግን ከራሳችን አልፎ ሌሎችንም ለአደጋ እናጋልጣለን። እምነታችን በሞት ጥላ ውስጥ እንኳ ብንሆን ወደ ፀጥታ ወደብ የምንሻገርበት መርከብ እንጂ በግብዝነትና አለማወቅ ወጀብና ማዕበልን ሳንገደድ የምንጋፈጥነት የጀብደኝነት መሸፈኛ አይደለም፣ መሆንም የለበትም።

ጥንቃቄ እምነትን አይተካም

ጥንቃቄ የሚገባ ቢሆንም እምነትን የሚተካ አለመሆኑን ግን ማስተዋል ያስፈልጋል። የእኛ የእምነትና የዕውቀት ድካም የበረታ ስለሆነ እንደ አዲስ እምነትና ጥንቃቄን ለማስታረቅ መድከማችን የሚያሳዝን ቢሆንም ብዙዎች በዚህ ጉዳይ ሲነታረኩ እንሰማለን። ስለእምነት ጥራዝ ነጠቅ እይታ ያላቸው ሰዎች እምነትን ከሥራ ለይተው ጥንቃቄን ሲያወግዙ፣ እምነትን የሚያቃልሉ ግብዞችም በጥንቃቄ ብቻ ተመክተው ከእምነት የተለየ ሥራን የዕውቀት መገለጫ አድርገው ሲያቀርቡት እናያቸዋለን። እኛ ግን እምነት ያለ ሥራ የሞተ እንደሆነ፣ ሥራም ያለ እምነት ከጽድቅ መንገድ እንደሚያወጣን ልናስተውል ይገባል። (ያዕቆብ 2:14-26) ስለሆነም እምነትን ከጥንቃቄ፣ ጥንቃቄን ከእምነት ጋር ያለመቀላቀል፣ በተዓቅቦ አዋሕደን በመያዝ በየዘመናቱ የሚመጡብንን ምድራዊ ፈተናዎች ልናልፍ ይገባናል።

በዕለት ተዕለት ኑሯችን እንደምናደርገው እንደ አቅማችን እየተጠነቀቅን ባለማወቅ የምናደርገውን የጥንቃቄ ጉድለት ጨምሮ ከእኛ ችሎታ በላይ የሆነውን ሁሉ እስከዛሬ ለጠበቀን፣ ወደፊትም ለሚጠብቀን ቸር ጠባቂ ልዑል እግዚአብሔር በእምነት ልንተውለት ይገባል። ክቡር ዳዊት በመዝሙሩ እንዳስተማረን “እግዚአብሔር ቤትን ካልሠራ ቤትን የሚሠሩ በከንቱ ይደክማሉ። እግዚአብሔር ከተማን ካልጠበቀ የሚጠብቁ በከንቱ ይተጋሉ።” (መዝ 126:1) ለዚህም ቅዱሳን ሐዋርያት ከጌታችን ትንሣኤ በኋላ በጥብርያዶስ ባሕር ያደረጉት ሊያስተምረን ይገባል። ቅዱሳን ሐዋርያት ለሦስት ዓመት ከሦስት ወር ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዋለበት እየዋሉ፣ ባደረበት እያደሩ፣ የቃሉን ትምህርት የእጆቹን ተዓምራት እያዩ አብረውት ኖረዋል። ሁሉን ከሚሰጥ ጌታ ጋር መኖራቸው ግን በተዓምራት እየጠገቡ እንዲኖሩ አላደረጋቸውም። ከጌታችን ሳይለዩ እንኳ በረሃብ የተቸገሩበት ጊዜ ነበር። (ማቴ 12:1) ጌታችን ከትንሣኤው በኋላ በተለያቸው ጊዜም የሚበሉትን ፈልገው ዓሣ ለማጥመድ ወደሚያውቁት፣ ወደ ለመዱት የጥብርያዶስ ባሕር ወረዱ። ዓሣ ለማጥመድም በብርቱ ደከሙ። ይሁንና ምንም ዓሣ ማግኘት አልቻሉም ነበር። ምናልባት መመካታቸው በራሳቸው ዓሣ የማጥመድ ጥበብ ብቻ ሆኖ ከትንሣኤው በኋላ የተለያቸው ጌታ የማይረዳቸው መስሏቸው ይሆን? ድካምን የሚረዳ፣ እምነትን የሚባርክ ጌታ ግን በባሕሩ ዳር ተገለጠላቸውና ዓሣ ለማግኘት መረባቸውን “በታንኳይቱ በስተቀኝ በኩል ጣሉ፣ ታገኛላችሁም።” አላቸው። (ዮሐ 21:1~8) ሌሊቱን ሙሉ ደክመው ዓሣ ለማግኘት ያልተሳካላቸው ቅዱሳን ሐዋርያት ለሸክም የከበደ ብዙ ዓሣ አገኙ። ይህንን ያገኙት በሌሊቱ ድካማቸው በታንኳይቱ በስተቀኝ በኩል መረቡን ስላልጣሉ አልነበረም። በተደጋጋሚ ጥለው አልተሳካላቸውም ነበር። ጥረታቸውን ሳያቋርጡ ቀኝ የተባለ የጌታችንን ቃሉን በማመናቸው የጎደለው ሞላላቸው፣ የራቀው ቀረበላቸው።

አባታችን ኖኅ በዘመኑ ከመጣበት የጥፋት ውኃ እግዚአብሔርን በማመን መርከብን ሠርቶ ዳነ፣ ዓለምንም አዳነ። (ዘፍ 7:1-24) የያዕቆብ ልጅ ዮሴፍ በዘመኑ የመጣውን ረሃብ እግዚአብሔርን አምኖ እህል በማከማቸት የግብፅን ሕዝብና ወገኖቹ እስራኤልን አዳነ። (ዘፍ 41:46-57) የተወደደ ሐዋርያ እንድርያስ ጌታችንን ይከተሉ የነበሩ ምእመናን የሚበሉት ባጡ ጊዜ አምስት እንጀራና ሁለት ዓሣን ወደ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በእምነት አቀረበ፣ በአቅማችን የምናቀርበውን የሚባርክ ጌታም አምስት እንጀራና ሁለት ዓሣን በተዓምራት አበርክቶ ከአምስት ገበያ ሕዝብ በላይ ተመግበውት 12 መሶብ ተርፎ ተነሳ። (ማቴ 14:13-21) በየዘመናቱ ያለፉ ቅዱሳን ምእመናንም ከጥረታቸው ሳያጎሉ፣ እምነታቸውን ጠብቀው የመጣባቸውን ችግርና ፈተና አለፉ። እኛም የአባቶቻችን ልጆች ነንና እምነትና ጥንቃቄን ያለመቀላቀል በተዓቅቦ ጠብቀን በዘመናችን የሚገጥሙንን ችግሮችና ፈተናዎች እንደ ባለ አእምሮ ማለፍ ይገባናል እንጂ በመጠጥ ብዛት ቀኝና ግራ እግሩን እያማታ እንደሚወድቅ ደካማ ሰው ሕይወታችንን የምንመራባቸውን ሁለት እግሮቻችንን (እምነትና ሥራን) እያምታታን፣ እየቀላቀልን መደነቃቀፍ የለብንም።

በስብከት ስም የሚቀርብ አለማወቅ፣ ማምታታትና ግብዝነት ይቁም!

በኮሮና ቫይረስ የተነሳ የመጣው በሽታ በሌሎች ሀገራት ላይ በርትቶ ወደ ሀገራችን ኢትዮጵያ ከመግባቱ አስቀድሞ አንዳንድ ሰባክያንና መምህራን በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረትና በልዩ ልዩ ማኅበራዊ መገናኛ መንገዶች በሽታውን በማስመልከት የሚናገሩት ንግግር በመንፈስ ያለመብሰላቸውን ከጥበብ ተለይተው በአለማወቅ መኖራቸውን በይፋ የገለጠ ነበር። በተለይም በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ወይም በቤተ ክርስቲያንን በሚወክል አኳኋን የሚሰጡ ትምህርቶች ከባድ ጥንቃቄ ሊደረግባቸው ይገባል።

አንዳንድ ሰባክያን በቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት የኮሮና ቫይረስን መነሻ ምክንያትና መከላከያ መንገድ “እግዚአብሔር የነገራቸው” አስመስለው ሲያቀርቡ ታዝበናል። “በሽታው የመጣው በመጽሐፍ ቅዱስ የማይበሉ የተባሉ እንስሳት ስለተበሉ ነው።” ብለው በፍጹም እርግጠኝነት የሚናገሩ ነበሩ። ሌሎችም በየዓለሙ ያለውን ኀጢአት እየዘረዘሩ በጉዳዩ ላይ ከእግዚአብሔር ጋር የተማከሩ በሚያስመስል ድምፀት “ይህ በሽታ የመጣው በዚህና በዚያ ምክንያት ነው” እያሉ በእርግጠኝነት ይናገራሉ። እንኳን እኛ በነቀፋ የተሞላ አገልግሎት የምንሰጥ ደካሞች የከበሩ ቅዱሳን እንኳ በየዘመናቸው መሰል ችግር ሲገጥማቸው “እግዚአብሔር የተቆጣን ለዚህ ወይም ለዚያ ይሆንን?” ብለው ራሳቸውም ሕዝቡም አነዋወራቸውን በቅዱሳት መጻሕፍት መሪነት እንዲያደርጉ ይመክራሉ እንጅ በግልጽ ጌታ ሳይልካቸው በግብዝነት ራሳቸውን የእግዚአብሔር ምስጢረኛ አስመስለው በማቅረብ በምእመናን ላይ ለመሠልጠን አይሽቀዳደሙም ነበር።

ወቅታዊውን በሽታ በተመለከተ በዐውደ ምሕረት ስሁት ንግግር ከሚያዘወትሩት መካከል ብዙዎቹ የመረጃ ምንጫቸው እጅግ ተራ ሊባሉ የሚችሉ የመንደር ወሬዎች ወይም ዊኪፒዲያን የመሳሰሉ ድረ ገጾች ናቸው። በምድራዊ መመዘኛ እንኳ የሚናቁ ምንጮችን “የእግዚአብሔር ቃል” አስመስሎ የማቅረብ ክፉ ልማድ በሂደት ምእመናን “በሌላውም ጉዳይ የሚያስተምሩት እንዲሁ በልብ ወደድ የፈጠሩትን ነው” ብለው ወዳልታሰበ የክህደት ጎዳና እንዲሄዱ ይገፋቸዋል። ስለሆነም “ለእያንዳንዱ እንዴት እንደምትመልሱ ታውቁ ዘንድ ንግግራችሁ ሁልጊዜ በጨው እንደተቀመመ በጸጋ ይሁን።” (ቈላስይስ 4:6) የተባሉ መምህራነ ወንጌል የግምት ንግግርና ምንጭ የሌለው ዕውቀትን በስብከት ስም እየጋቱ ቤተ ክርስቲያንን እንዳያሰድቡ ሊጠነቀቁ ይገባል። ሌሎች መምህራንና ምእመናንም በመዘላመድ የሚናገሩትን ሰዎች እብደት ሊለዩ ይገባል እንጂ ለአሰሱም ለገሰሱም “ያስተማረን እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ” እያሉ የመንፈስ ቅዱስን ስም ማቃለል የለባቸውም።

በታመሙት ላይ የመፍረድና የማግለል ግብዝነት

ቅዱሳት መጻሕፍት ለታመሙና ለተቸገሩ እንድናዝን፣ በአቅማችንም እንድናግዛቸው እንጂ ባለማወቅና በግብዝነት ተሸብበን እነርሱ መታመማቸውን የኀጢአት፣ እኛ አለመታመማችንን የጽድቅ ማሳያ አድርገን እንድንመፃደቅ አላስተማሩንም። ይሁንና አሁን ባለንበት የወረርሽኝ ወቅት ጅማሮ ላይ በብዙ ሀገራት ያሉ ሰዎች የቻይናውያንን መከራ አይቶ ከማዘንና ስለ እነርሱ የምሕረት ባለቤት የሆነ እግዚአብሔርን ከመለመን ይልቅ ኀጢአትን እያወዳደሩ የመመፃደቅ ሁኔታ በብዛት አስተውለናል። ይህ መመፃደቅ ግን ተመፃዳቂዎቹን እንደጎዳቸው አሁን ያለንበት ወቅት በግልጽ አስረድቶናል። በሀገራችን ኢትዮጵያም “እኛ መንፈሳውያን ስለሆንን ይህ ለኀጢአተኞች የተላከ መቅሰፍት አይመታንም” የሚል መንፈሳዊም ዓለማዊም አመክንዮ የሌለው ግብዝነት አስተውለናል። ብንችል የተጎዳውን ሰው እንደ ደጉ ሳምራዊ ልናክመው ይገባል። (ሉቃስ 10:30-37) ቢያንስ ግን የራሳችንን ኀጢአት ረስተን የታመሙትን በማይገናኝ አመክንዮ መዝለፍና ማግለል አይገባም። ሌሎች በበደልና በኀጢአታቸው መከራ እንደደረሰባቸው በእርግጠኝነት ብናውቅ እንኳ እግዚአብሔር በምሕረቱ ኀጢአታችንን ታግሦ እንደማረን አውቀን በንስሓ መመለስ እንጂ በሌሎች መፍረድ የክርስቲያን ግብር አይደለም።

ይህ ግብራችን በሉቃስ ወንጌል 13:1-5 ታሪካቸው የተመዘገበው ሰዎች ወደ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቀርበው በበደላቸው ምክንያት ጲላጦስ ስለቀላቀለው ሰዎች እንዲሁም በሰሊሆም ግንብ ተጭኖ ስለገደላቸው ሰዎች ለማውራት የመጡትን ሰዎች ያስመስለናል። ሌሎች ሲቀጡ አይተው ንስሓ ከመግባት ይልቅ ለወሬና በንፅፅራዊ እይታ ራሳቸውን ጻድቅ ለማስመሰል የመጡትን ሰዎች ጌታችን የገሰጸበት ቅዱስ ቃል ለእኛም የተገባ ነው። “ይህች መከራ ስለአገኘቻቸው እነዚህ ገሊላውያን ከገሊላ ሰዎች ሁሉ ይልቅ ተለይተው ኀጢአተኞች የሆኑ ይመስላችኋልን? አይደለም። እናንተም ንስሓ ካልገባችሁ ሁላችሁ እንደ እነርሱ ትጠፋላችሁ።”

ቤተ ክርስቲያንና የባሕል መድኃኒት

በሀገራችን ኢትዮጵያ ከኮሮና ቫይረስ ጋር ተያይዞ ዋነኛ መነጋገሪያ ከሆኑ ነገሮች አንዱ ዘመናዊና ባሕላዊ ሕክምናዎች ከቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ጋር ያላቸው ግንኙነት ነው። በየሰፈሩ ያለውን ሳንቆጥር የመንግስሥትን ስልጣን በመጠቀም በባሕልና በሃይማኖት ስም ረብ የለሽ ፖለቲካዊ ትርፍ ለማግኘት የሚሽቀዳደሙትንም ታዝበናል። የባሕል ሕክምና ዓዋቂ ነን የሚሉ ብዙዎችም “ደንበኛ ለመሰብሰብ ከዚህ የተሻለ ጊዜ የለም” የሚል በሚመስል እሳቤ ብዙዎችን ለአደጋ የሚያጋልጥ ቅስቀሳ ሲያደርጉ እንሰማቸዋለን። በእነዚህ ውይይቶች መሀል ቤተ ክርስቲያንና በሁኔታው ላይ ያላት አስተምህሮ ጉዳይ ለድጋፍና ለተቃውሞ በሚመች መልኩ እየተለካ ሲቀርብ ታዝበናል።

ቤተ ክርስቲያን ስለ ሥጋዊ ፈውስ ያላት አስተምህሮ ምንድን ነው?

የቤተክርስቲያን ዓላማ ሰዎችን ለዘላለም ሕይወት ማብቃት ነው። የአስተምህሮዋም ትኩረት የነፍስን ቁስል መፈወስ ነው። ይሁንና ነፍስ ያለ ሥጋ ስለማትቆም ምእመናን በምድራዊ ሕይወታቸው ከቤተክርስቲያን በተዓምራትና በእምነት የሥጋ ፈውስን እናገኛለን። ጸበሏን ጠጥተን፣ እምነቷን ተቀብተን፣ ሕንፃዋን ተሻሽተን፣ በጸሎተ ቀንዲል በቅብዓ ቅዱስ ብዙዎቻችን ፈውሰ ሥጋን ያለ ዋጋ እንዲሁ በጸጋ እንቀበላለን። የቤተክርስቲያን ፈውስ የሚባለው በጸሎትና በእምነት የሚገኝ እንጂ በሌላ የሥጋ ጥበብ የሚመጣ አይደለም። መንፈሳዊ ፈውስና ተአምራት ሰዎችን በእምነት ለማጽናት ለምልክት የሚደረግ፣ እንደ እምነትም የሚፈጸም ስጦታ እንጂ እንደ ምድራዊ ሆስፒታል በመደበኛነት ለሁሉም የሚሰጥ አይደለም። በመሆኑም መንፈሳውያን የሆኑ ሰዎች በእምነት የሚደረግላቸው ፈውስ እንዳለ ሆኖ ለሚገጥማቸው ሥጋዊ ደዌና በሽታ በባሕላዊም ሆነ በዘመናዊ መንገድ ተገቢውን ሕክምና ማግኘት አለባቸው።

ለመሆኑ ቤተክርስቲያን በአስተምህሮ ደረጃ ከባሕልና ከዘመናዊ ክምና የምትመርጠው አለ?

ባሕላዊም ሆነ ዘመናዊ የሚባሉት ሕክምናዎች ምድራዊ ጥበቦች ናቸው። እግዚአብሔር የሰው ልጆችን ሲፈጥረን አካል ብቻ ሳይሆን ነፍስና አእምሮንም ሰጥቶናል። የሰው ልጅ በየዘመኑ በደረሰበት ዕውቀት እየተመላለሰ ለራሱና ለሌሎች ፍጥረታት የአቅሙን ጥበቃ ማድረጉ ከፈጣሪ የተቀበለው የጸጋ ገዥነት ስልጣን ማሳያ እንደሆነ ቅዱሳት መጻሕፍት ያስረዳሉ። በተለምዶ “ባሕላዊ” የሚባሉት ሕክምናዎች አሰራራቸው “ዘመናዊ” ከሚባሉት ቢለይም በመሰረታዊነት በየዘመኑ የሚዳብሩ “ዘመናዊ እውቀቶች” መሆናቸውን መገንዘብ ያስፈልጋል። ዕውቀት ያው ዕውቀት ነው። ሊመዘን የሚገባውም በውጤቱና በምክንያታዊነቱ ነው።

በሀገራችን ኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያናችን በዘመናት ቆይታ “የዕውቀት ሁሉ ማኅደር” ሆና የኢትዮጵያውያንንም ሆነ ሌሎች ጠቢባን ድርሳናት ሰንዳ ከትውልድ ትውልድ አስተላልፋለች። ይህን አበርክቶዋን በዘመናችን ካሉ የመረጃ ቋቶች ጋር ልናነፃፅረው እንችላለን። አንድ ዘመናዊ ቤተ ጽሑፍ (ቤተ መጻሕፍት) ልዩ ልዩ እምነትና ኀልዮት ባላቸው ሰዎች ጽሑፎችና መዛግብት ሊሞላ ይችላል። የቤተ መጻሕፍቱ ሚና ዕውቀት የተባለውን ሁሉ ለሚመረምር አዕምሮ ቅርብ ማድረግ እንጂ በቤተ መጻሕፍቱ ያሉትን ጽሑፎች ሁሉ የቤተ መጻሕፍቱ ባለቤት ይቀበላቸዋል ማለት አይደለም። ቅድስት ቤተክርስቲያን (የቤተ ክርስቲያን አካላት የሆኑ ቀደምት አባቶችና እናቶች) በቤተ ክርስቲያን መዝገብነት ያቆዩልን ጽሑፎችና መዛግብትም እንዲሁ ናቸው። በቤተ ክርስቲያን መዝገብነት ለመንፈሳዊም ሆነ ለሥጋዊ ፈውስ የሚሆኑ ደጋግ መጻሕፍት እንደቆዩልን ሁሉ የሟርትና የጥንቆላ ጽሑፎችም ዘመንን ተሻግረው ደርሰውናል። አንድ መጽሐፍ በቤተ ክርስቲያን መዝገብነት ስለተገኘ ወይም በግዕዝ ስለተጻፈ ብቻ ለይዘቱ ቤተ ክርስቲያንን መንቀፍም ሆነ ማመስገን የሀገራችንን ታሪክና የቤተ ክርስቲያንን ሚና ካለማወቅ የሚመጣ ነው። ከዚህ አኳያ የቤተ ክርስቲያን ታሪካዊ ሚና ጽሑፎችና መዛግብቱን ለትውልድ ማስተላለፍ እንጂ የአስተምህሮ ውሳኔ አይደለም።

በሚገባ ጥበብ የተሞሉ ቀደምቶቻችን በየዘመናቸው ለነበሩ በሽታዎች “ሳር ምሰው፣ ቅጠል በጥሰው” ለመድኀኒትነት የለዩአቸውን ዕፅዋትና ሌሎች ቁሳቁስ ተጠቅሞ ፈውሰ ሥጋን መስጠት ከቤተክርስቲያን አስተምህሮ ጋር አይጋጭም። በአንፃሩ ኮከብ በመቁጠር፣ መዳፍ በማንበብ፣ ልዩ ልዩ ሰይጣናዊ ድግምትና መጠበብን የሚያስተምሩ መጻሕፍት በቤተ ክርስቲያን (ምእመናንና ሊቃውንት) ጠባቂነት ከዘመናችን ቢደርሱም ሰይጣናዊ ሐሳባቸውና ትምህርታቸው በቤተ ክርስቲያን የተወገዘ ነው። ይሁንና የጥንቁልና ገበያ ማድራት የሚፈልጉ ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን የስሕተት መሸፈኛ በማድረግ የጥንቆላ “ዕውቀታቸውን” ለማሻሻጥ ሲሞክሩ እናስተውላለን። “የእግርን መዳፍ በማየት ከበሽታችሁ እንፈውሳችኋለን” እና የመሳሰሉትን የሚሉ አጭበርባሪ ጠንቋዮችም በዘመነ ኮሮና ቫይረስ ቀን ወጥቶላቸው “በሚኒስትር ማዕረግ” በየሚዲያው እየቀረቡ ሕዝባችንን እንደ ጠፍ ከብት ሲነዱት፣ ለአስመሳይ ፖለቲከኞች መገበሪያ ሲያደርጉት ታዝበናል። እነዚህ ሰዎች ለንግዳቸው እስከጠቀመ ድረስ የእግዚአብሔርን ቃል ማጣመማቸው የሚደንቅ አይደለም። “ዘመናዊ” የሚባለው ሕክምና በሕግ ከተቀመጠለት ገደብ እንዳያልፍ ቁጥጥር እንደሚደረገው ሁሉ “ባሕላዊ” የሚባለውም በውጤትና በምክንያታዊነት እየተገመገመ ቁጥጥር ሊደረግበት ይገባል እንጂ አስመሳዮች ለንግዳቸው ሲሉ ወደ ቤተ ክርስቲያን ስላስጠጉት “የመንፈሳዊነት ካባ” ደርቦ ከተጠያቂነት ማምለጥ የለበትም። ካህናትና ምእመናንም ይህን ተረድተን ራሳችንን ከአጭበርባሪዎች መጠበቅ ይገባናል።

የቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ

በኮሮና ቫይረስ ምክንያት የጤና ባለሙያዎች በሰጡት ምክር የተነሣ የሰዎችን አካላዊ መቀራረብ ለመቀነስ በመንግሥታት ውሳኔ በየሀገራቱ ማኅበራዊ ግንኙነቶች በልዩ ልዩ ደረጃ ተገድበዋል። በብዙ ቦታዎች እነዚህ አስገዳጅ መመሪያዎች በአምልኮ ሥፍራዎችም ተፈጻሚነት አላቸው። የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን መንፈሳዊ መዋቅር የመጨረሻ ሥልጣን ባለቤት የሆነው ቅዱስ ሲኖዶስም በዚህ ወቅት የቤተክርስቲያን አገልግሎት ምን መምሰል እንዳለበት የሚገልጽ መንፈሳዊ መመሪያና ምክር አስተላልፏል። ይህም መመሪያ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ካሉባቸው ሀገራት አስገዳጅ መመሪያዎች ጋር እየተናበበ የሚፈጸም ነው። ይህን በመሰለ የቤተክርስቲያን ጉዳይ ማንም ከቅዱስ ሲኖዶስ መመሪያ ሊወጣ አይገባም። ምንም እንኳ አፈጻጸሙን በተመለከተ እንደቦታውና ሁኔታው ሊለያይ ቢችልም በመሠረተ ሐሳብ ደረጃ የቅዱስ ሲኖዶሱን ውሳኔ “ከእምነት ማነስ የተነሳ የተወሰደ የጥንቃቄ እርምጃ” አስመስለው የሚናገሩ “መምህራንና ምእመናንን” ማየት ያሳቅቃል። ይልቁንስ እንደታዘዝነው በልጅነት መንፈስ “ቤተ ክርስቲያን ሆይ ደጆችሽ አይዘጉብን” ብለን ልንጸልይና በንስሓ ከበረታ ኀጢአታችን ልንመለስ ይገባል።

ጠበል፣ ጸሎትና ማዕጠንት

ወረርሽኝና ጭንቀት በበዛበት በዚህ ወቅት ብዙዎች ከወትሮው በበለጠ የካህናትን ጸሎትና ማጽናኛ)ይፈልጋሉ። ስለሆነም ካህናት በየንስሓ ልጆቻቸው ቤት እየተገኙ ራሳቸውንም ሆነ ሌሎችን ለበሽታ በማያጋልጥ መልኩ መንፈሳዊ አገልግሎታቸውን ያለ ዋጋ ቢፈጽሙ በጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳሌአዊ ትምህርት ከተጠቀሰው በሽተኛውን አይቶ ሳይረዳው ካለፈው ካህን ተለይተው “ደግ ሳምራዊ” የተባለ ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስን በግብር ይመስሉታል። (ሉቃስ 10:30-37) ይህም አዲስና ልዩ አገልግሎት አይደለም። የክህነት አገልግሎት በዘመናችን እየበዛ እንደመጣው “በሰጥቶ መቀበል” መርህ ለንግድ የሚደረግ ባልነበረበት ዘመን ሁሉ ካህናት በምእመናን ቤት በመገኘት ጸሎት ጸልየው፣ የታመመውን ጎብኝተው፣ የደከመውን አጽናንተው፣ የተጣላውን አስታርቀው መሄድ በቅርብ ጊዜ የሀገራችን ታሪክ የተለመደ ንጹሕ አገልግሎት ነው። ስለሆነም ካህናት ከመቼውም ጊዜ በላይ ለቅን አገልግሎት በመፋጠን ምዕመናንም ለካህናት በመታዘዝና በሚያስፈልጋቸው ሁሉ በመርዳት ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ እንደ ምቹ ጊዜ ልንጠቀምበት ይገባል።

የጠበል፣ የጸሎትና የማዕጠንት አገልግሎታችንም ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንና የቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔን የተከተለ መሆን አለበት። ይሁንና ዘመኑ ከፍቶ ሁሉም በየመንደሩ የራሱን ሥርዓት እየሠራ መንፈሳዊ አገልግሎቶቻችን በቤተ ክርስቲያን መሪዎች ሳይሆን ራሳቸውን በሾሙ፣ የማኅበራዊ ሚዲያ ላይክና ሼር ባሰከራቸው፣ በስሜት በሚመሩ፣ በሞቀበት ሁሉ ካልዘፈንን በሚሉ አጉራ ዘለሎች የሚመራ ምእመን እየበዛ ነው። እነዚህ ሰዎች ዋና ዓላማቸው “መታየትና መግነን” ስለሆነ ጸሎቱና ማዕጠንቱም በዚያው ቅኝት እንዲደረግ በልዩ ልዩ መንገድ ያበረታታሉ። በቤተ ክርስቲያን ሥርዓት በማዕጠንት ጸሎት የሚደረግባቸው ቦታዎችና ሁኔታዎች የታወቁ ናቸው። እነዚህ ሰዎች ግን ቅዱስ ሲኖዶስ “ጸሎተ ዕጣን በቤተ መቅደስ በካህናት እንዲፈጸም” የሰጠው ትእዛዝ ለታይታ ጩኸታቸው ስላልተመቻቸው ሥርዓቱና ትዕዛዙን ትተው በራሳቸው መንገድ ሲሄዱ እናያቸዋለን።

የከበረ የዕጣን መሥዋዕት እንደ አልባሌ ጢስ በሰፈር ጎረምሳ ጩኸትና በመኪና ታጅቦ በብዛት ስለተነነ “የተሻለ የድኅነት አገልግሎት” እንደፈጸሙ አድርገው ያወራሉ። ለተርእዮ የተሰለፉ ሰዎችም ስማቸውና አለባበሳቸውን አሳምረው “አሜሪካን ባረክናት፣ አውሮፓን ቀደስናት፣ ኢትዮጵያ የክርስቲያን ደሴት መሆኗን ዓወጅን” እና የመሳሰሉትን የፈሪሳዊ ጸሎት ማሳረጊያ የሚመስሉ መፈክሮችን እያሰሙ ሰውን ከእምነትና ከሥርዓት እንዲያፈነግጥ ያደርጉታል። በቤተ መቅደስ የሚሰዋ የዕጣን መሥዋዕት ሙሴ በአላማ ላይ እንደሰቀለው የናስ እባብ (ዘኁልቍ 21:4-9) ላመኑትና የቤተ ክርስቲያንን ድምፅ ለሚሰሙት ሁሉ መድኀኒት እንደሚሆን ማስተዋል አቅቷቸው የእምነትን ሥራ በእጃቸው ለመጨበጥ፣ በአፍንጫቸው ለማሽተት ሲሽቀዳደሙ የከበረውን መሥዋዕት ለአሕዛብ መቀለጃ እንዲሆን አደረጉት። የማያምኑትም ባለማወቅ ክፉ እየተናገሩ በራሳቸው ላይ በደልን እንዲጨምሩ ሆነ። ጌታችን በወንጌል “በእግራቸው እንዳይረግጡት ተመልሰውም እንዳይነክሷችሁ የተቀደሰውን ለውሾች አትስጡ፣ ዕንቍአችሁንም በዕሪያዎች ፊት አታኑሩ።” (ማቴ. 7:6) ያለውን ትእዛዝ ለታይታ የግብዝነት አገልግሎት ስንል ልንዘነጋው አይገባም። ጠበል፣ ጸሎትና ማዕጠንት በመንፈሳዊነት የሚቀርቡ አገልግሎቶች እንጂ “እነርሱኮ ጸሎተኞች ናቸው” ለመባል የሚቀርቡና “እዪልን!” የምንልባቸው አይደሉም።

አምላካችን ያድነናል፣ ባያድነን እንኳ ለጥቅማችን ነው!

ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ምድራዊ በሽታና ችግርን ከልክ በላይ አግንና አትመለከትም። ሞት እንኳ ቢመጣ ለጥቅማችን እንደምንሞት እናምናለን። በወረርሽኝ ምክንያት በየቦታው የምናየው አለመተዛዘንና ከልክ ያለፈ ጭንቀት በክርስቲያኖች ላይ ሲታይ ምን ያህል ከቃለ እግዚአብሔር የራቀ ሕይወት እንደምንመራ አጋልጦናል። በእውነቱ የእኛ ሕይወት “እግዚአብሔርን አያውቁም፣ ቤተ ክርስቲያንን አይሰሙም” ከምንላቸው ሰዎች ካልተለየ ክርስትናችን የት ላይ ነው?! በመጠንቀቅ ብዛት ብቻ የምንድን፣ ጠባቂ መጋቢ የሌለን አድረገን ራሳችንን ልንቆጥር አይገባም። የምናመልከው አምላካችን ከታሰበም ከተወረወረም ሰይፍ የሚያድን ነው። በምድር የምናየው መከራም ወደ ንስሓ የሚመራን እንጂ ተስፋ እንደሌላቸው የሚያሳዝነን መሆን የለበትም። ሠለስቱ ደቂቅ የሚነድድ እሳት በፊታቸው እያለ አምልኮታቸውን፣ መታመናቸውን “እኛ የምናመልከው አምላክ በሰማይ አለ፣ ከሚነድደው ከእሳቱ እቶን ያድነን ዘንድ ይችላል፣ ከእጅህም ያድነናል፣ ንጉሥ ሆይ! ይህም ባይሆን አማልክትህን እንዳናመልክ ላቆምኸውም ለወርቁ ምስል እንዳንሰግድለት ዕወቅ።” (ዳን. 3:17-18) እንግዲህ ምን እንላለን? እነዚህ ሦስት ሕፃናት በሚነድድ እሳት ፊት እምነታቸውን እንዲህ ከገለጡ እኛማ ከእሳት ጋር በማይነፃፀር መልኩ የመግደል አቅሙ እጅግ ደካማ የሆነ ቫይረስ ፈርተን እንዴት እንጨነቃለን? ይህችን ለወሬ የማትበቃ የጭንቀት ፈተና በእምነት ካላለፍንስ የበለጠ ፈተና ቢገጥመን ምን ልንሆን ነው? ስለሆነም ወደ ልቦናችን እንመለስ። “የምናመልከው አምላካችን ያድነናል፣ ባያድነን እንኳ በእግዚአብሔር ላይ ያለንን እምነት አይቀይረውም።” እንበል።

አሁን ያለንበት ወቅት ብዙ ሰዎች በጉያቸው ተሸክመውት በኑሮአቸው የረሱትን የሥጋ ሞት እንዲያስታውሱ እያደረጋቸው ነው። በእውነት ከሞት በኋላ ባለ ሕይወት ተስፋ የሌላት ሰውነት ምንኛ ጎስቋላ ናት!? እስኪ በሐሳባችን የአንድ ክርስቲያን ሰውነትን ከኢአማኒ ሰውነት ጋር እናነፃፅረው። ከሞት በኋላ ተስፋ ሕይወት የሌለው ሰው በሞት ጣር ቢያዝ እንኳ ከቁሳቁስ የዘለለ ተስፋ የለውም። ዘመኑን ሙሉ በእቅድ ሲመራ የኖረ ባለ አእምሮ “ከሞት በኋላስ ምን ይገጥመኝ ይሆን?” ብሎ እንዳይጠይቅና ከእምነት በቀር ዋጋ የማያስከፍለውን እግዚአብሔር ያዘጋጀልንን የመዳን መዐድ እንዳይካፈል አዚም ያደረገበት ማን ነው?! ለተቆጠረ ምድራዊ ኑሮው ከነገ አልፎ ለከነገ ወዲያ በማሰብ የሚጨነቅ ጥበበኛ ለማይቆጠሩ ዘመናት ከሞት በኋላ ሕይወትን የሚያገኝበትን እምነትና ምግባር እንዳያስተውል የከለከለው ማን ነው?! እኛ ዐይኖቻችንን በኢየሱስ ክርስቶስ በማመን የሚገኝ ጽድቅን ከማየት፣ ጆሮዎቻችንን ቅዱስ ቃሉን ከመስማት፣ ህዋሳቶቻችንን ሁሉ ለዘለዓለም ሕይወት የተገባን በሚያደርግ በጎ ምግባር ከማስጌጥ ብንከለክልም እግዚአብሔር ግን በበጎውም በክፉውም ታሪካችን ውስጥ በእምነት የሚፈልጉት ሁሉ እርሱን ወደ ማግኘት የሚመራቸውን ጎዳና ያመለክተናል። ዛሬስ ሰምተነው ይሆን?

የእግዚአብሔርን ድምፅ ማን ይሰማል?

“ከጥንት ጀምሮ እግዚአብሔር በብዙ ዐይነትና በብዙ ጎዳና ለአባቶቻችን በነቢያት ተናገረ። በኋላ ዘመን ግን ሁሉን ወራሽ ባደረገው ሁሉንም በፈጠረበት በልጁ ነገረን።” (ዕብ. 1:1-2) በተለይም የዘመኑ ፍጻሜ በደረሰ ቁጥር እጅግ የከፋ መቅሰፍትና መከራ እንደሚመጣ ጌታችን አስተምሮናል። (ማቴ. 24:1-12) ለዚህም መፍትሔው እስከ መጨረሻው በእውነተኛ እምነትና በደገኛ ምግባር ጸንቶ መኖር እንጂ በዓለም ወሬና መከራ በመደናገጥ የነፍሳችንን ቤዛ ረስተን በሚፈርስ በሚበሰብስ የሰው ጥበብ ብቻ አለመደገፍ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚነግረን “እግዚአብሔር በአንድ መንገድ በሌላም ይናገራል፣ ሰው ግን አያስተውለውም።” (ኢዮብ 33:14) ስለሆነም የአንዱ ሞት ለሌላው ትምህርት ሆኖት ከሚያልፈው የማያልፈውን፣ ከጊዜአዊው ዘላለማዊውን መርጠን፣ ከአጉል ጭንቀትና ፍርሃት ተለይተን፣ ለራሳችንም ለሌሎችም እየተጠነቀቅን ይህንን ክፉ ዘመን እንድናልፈው የምሕረት ባለቤት አምላካችን እግዚአብሔር ይርዳን። የእመቤታችን አማላጅነት የቅዱሳኑ ሁሉ ቃል ኪዳን፣ የቅዱስ መስቀሉ ኃይል ካለውም ከሚመጣውም፣ ከምናውቀውም ከማናውቀውም መከራና ችግር እንዲጠብቀን፣ ለምእመናን የተዘጉ የአብያተ ክርስቲያናትን ደጆች እንዲከፍትልን፣ የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ ፍጹም ፈቃድ ይሁንልን። አሜን።